Facebook Türk girişimci ve yatırımcılar için fırsat mıdır?

28 Eylül 2007 | Analiz |

Yazar: Arda Kutsal

Son günlerde ülkemizdeki birçok girişimci, yatırımcı ve yazılım şirketinin Facebook ile yakından ilgilendiğine şahit oluyorum. Özellikle de Facebook uygulamaları (Facebook Apps) geliştirmek konusunda önemli çalışmalar başladığını görüyorum. Bu konuda Business 2.0 dergisinde çıkan haberin ve dünyada bu tür uygulamalar ile ciddi kazançlar sağlayan girişimcilerin payının büyük olduğuna inanıyorum. Dünyadaki gelişmeleri yakından takip eden kişilerin de Facebook‘daki bu fırsatı farketmesi üzerine oluşan durumu son derece mantıklı buluyorum.Acaba Facebook uygulamaları gerçekten Türk girişimciler ve yatırımcılar için bir fırsat mıdır?

Buradaki odak bence çok önemli. Hayata geçireceğiniz uygulama ile global Facebook kullanıcısını mı hedef almayı planlıyorsunuz yoksa son dönemlerde ciddi artış gösteren Türk Facebook kullanıcılarını mı?

Facebook‘daki aktif Türk kullanıcı sayısı konusunda ülkemiz girişimci ve yatırımcılarının kendilerine göre mutlaka bazı fikirleri vardır. Ben bu konuyla ilgili gerçekleştirdiğim detaylı bir araştırma kapsamında ulaştığım değerlerin bir bölümünü paylaşarak analize başlamak istiyorum.

Facebook’da kaç aktif Türk kullanıcı var?

Gerçekleştirdiğim çalışmalar şu an için Facebook‘da aktif Türk kullanıcı sayısının yaklaşık 500 bin olduğunu gösteriyor. Burada kullandığım yöntem ülkemizdeki birçok servisin bilinen ya da tahmini aktif kullanıcı sayıları ile Facebook trafiğini farklı kaynaklardan kıyaslamak oldu. Sonrasında Facebook‘un sunduğu ülkelere göre aktif kullanıcı sıralamasını da değerlendirip, her ülke için ayrı ayrı analizler gerçekleştirip servis kapsamındaki aktif Türk kullanıcı sayısına ulaştım.

Konumuza geri dönecek olursak, 500 bin aktif Türk internet kullanıcısı haftalık %3 büyüme gösteren bir servis kapsamında önümüzdeki 6 ay içinde %25 yanılma payını düşersek kötümser bakış açısında 740 bin seviyesine gelecektir.

6 ay süresi web girişimlerinin başarısı açısından hassas kabul edildiği için, olası 740 bin aktif kullanıcı varsayımından Facebook uygulamalarının Türk kullanıcılara dönük olarak yarattığı fırsat ihtimalini inceyebiliriz.

Bunun için öncelikle Global Facebook uygulamalarını incelediğimizde burada başarı göstermiş ve gelir modelini oluşturmuş servislerin hangi alanlara dönük kurgulandıkları, sahip oldukları aktif kullanıcı sayısını da etkileyen bir kriter olarak dikkat çekiyor.

Örnek olarak TopFriends gibi çok basit bir uygulama yaklaşık 2,5 milyon aktif kullanıcı sayısına sahip olurken, sponsor gelirleri açısından Business 2.0 dergisinin ön plana çıkarttığı uygulamalardan FoodFight sadece 61 bin aktif kullanıcısı ile gelir modeline sahip olmuş gözüküyor.

Facebook uygulamaları için genellikle 4 farklı gelir modeli kullanılıyor. Bunlar ürün satışı, servis satışı, reklam satışı ve sponsor satışı olarak düşünülebilir. Ancak uygulamaların kullanıcıların kişisel bilgilerine de ulaşabildikleri göz önünde bulundurulursa burada farklı modellerin de gündeme gelmesi düşünülebilir.

Reklam gelirleri açısından da ortalama 1 CPM (1000 gösterim) için $1‘ın altında olduğu söylenen Facebook uygulamalarının segmentasyona bağlı hedef odaklı pazarlama aktivitelerinden daha yüksek geri dönüşler sağlaması mümkün olacaktır. Ülkemizde AdSense modelindeki reklam servislerinin global pazarlara kıyasla daha düşük ödemeler gerçekleştirdiğini de göz önüne almak faydalı olacaktır.

Ürün ve servis satışı açısından Türk internet kullanıcılarına dönük modellemelerde ülkemizdeki iş ortaklığı programları incelenip buradan bir çıkarım yapmak düşünülebilir. Ancak ülkemizdeki iş ortaklığı programlarının sayıca az olması girişimciler için kısa sürede aksiyon ile doğru uygulamayı hayata geçirmeyi ön koşul yapıyor. GittiGidiyor.com iş ortaklığı programının Facebook uygulamaları kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini şu aşamada bilemiyorum ancak eğer anlaşma kapsamı sorun yaratmıyorsa, bu yönde bir uygulama fikri girişimciler için hızlı aksiyon ile değerli olabilir. Klasik e-ticaret alanında ise farklı servislerin iş ortaklığı programları bu kapsamda değerlendirilebilir.

Aslında şu noktada artık aktif Türk kullanıcılarını hedef alarak Facebook uygulamalarının girişim ve yatırımcılar için değer yaratabileceği sonucuna vardık diyebilirim.

Tamamen sayıca yüksek olan aktif Türk Facebook kullanıcılarına dönük geliştirilecek uygulamalar ilgi görmesi durumunda, söz konusu gelir modelleri kapsamında girişmci ve yatırımcıları için değer yaratabilirler. Burada özellikle sponsorlar tarafından oluşacak ilgi geri dönüşü güçlendirecektir. GSM operatörleri burada benim açımdan odaklanılması gereken potansiyel sponsorlar olarak gözüküyor.

Global uygulamalar açısından ise detaylı bir incelemeyi buradan yayınlamayı düşünmüyorum. Fırsatın olduğu zaten bilinen bir pazarda rekabetin çok yüksek olması burada sadece fikrin başarısına bağlı gözüküyor.

Sizlerle geniş bir araştırmanın küçük bir parçasını paylaşmak istedim, umarım Facebook‘a odaklanan girişimci ve yatırımcı okuyucularım için faydalı olacaktır.

40 Yorum »

Yazıya link verenler (Trackback URL)

1. Facebook’a erişim ne zaman engellenir?
30 Sep 2007 12:24

2. Webrazzi » Sosyal ağlarda fırsat devam ediyor mu?
15 Nov 2007 02:22

3. Etixet » Blog Arşivi » facebook’u seviyorum.
16 Jan 2008 08:33

Yorumlar (Bu yazının yorumları için RSS)

1. Serkan Bektaş
28 Sep 2007 22:13

Arda Bey, eminim bu konuda birçok girişimci ve webmaster arkadaş ilk facebook örneklemesi için canla başla çalışıyordur.
2. Faruk Can Bilir
29 Sep 2007 11:06

Şu anda bir çalışmam var. Ama daha fikir aşamasında, ayrıca halen Facebook’un API’sini FBML’i ve FQL’i inceliyorum.
3. WOYWODIN
30 Sep 2007 00:02

facebook’u kimin kurduğunu bilmezmiş gibi yayın yapıyorsunuz sayın Arda Kutsal.Kim bu facebook’u kuran hiç düşündünüz mü? Mark Zuckerberg…Kim bu çocuk? Stanford MIT’de hocalara bile ders verecek kadar zeki,ilk programını 8 yaşında yazan biri.Sıradan biri kesinlikle değil.Bu çocuk Bill Gates’in varisi olarak görülüyor.Çok genç yaşta anormal başarısından ve büyük bir serveti elde edişinden dolayı ailesi tarafından üstün zekalılar için kurulan terapi merkezine götürülüyormuş.Bu çocuğun kurduğu facebook isimli site yazılımsal açıdan sanatsal bir harika..Sitede öyle özellikler varki,mircrosfot patronu Bill Gates’i bile şaşırtmış.

Sizde kalkmışsınız milleti gazlıyorsunuz.Gaza basmak iyidir ama sonu görünmeyen bir yolda gaza basmak facia ile sonuçlanabilir.Siz,insanları yönlendirirken zeka faktörünü tamamen devredışı bırakıyorsunuz.Mark Zuckerberg gibi biri Türkiye’de varmıdır acaba? Hiç bunu düşündünüzmü? Mark Zuckerberg hakkaten bir yazlılım dahisi.Sıradan bir adamdan bahsetmiyoruz burada.İnternette ön plana çıkmak için paradan çok zeka gereklidir,bilgi gereklidir.Salt sermaye ile sadece avcunuzu yalarsınız.Kaldıki facebook,kuruluş maliyeti 1,5 milyon dolar civarında olan bir site.Ben şahsen Türkiye’de belli elit kişiler dışında sanal aleme gözü kapalı 1,5 milyon dolar yatıracak adam tanımıyorum.Ayrıca Türkiye’de Zuckerberg gibi bir adamın olduğunu da hiç sanmıyorum.Olsa bile o kişinin Zuckerberg gibi 8 yaşında program yazacak kadar aşmış biri olduğunu sanmıyorum.(bu arada sakın bana orkut.com’u örnek göstermeyin.Çünkü orkut.com ile facebook arasında uçurum var)

Türkiye’de halk,siberalem,istanbul.net gibi sitelerden memnun.Çünkü türkiye’deki internet kullanıcılarının önemli bir çoğunluğu user düzeyini aşamamış insanlar.Ayrıca facebook,myspace,youtube gibi start-up şirketlerinin çoğu astronomik meblağlara kurulmuş şirketler.Bu şirketlerin,beyin takımı da çok güçlü isimler.Dolayısı ile sizin bu adamlara bir rakip çıkarmanız için en az onlar kadar zeki insanlara ve güçlü bir sermayeye ihtiyacınız var.Unutmayınki internette 1 web sitesi başarı gösteriyorsa,100′ü de batıyor…
4. arikan
30 Sep 2007 14:53

@WOYWODIN Facebook’un CEO’sunu veya YouTube, MySpace gibi sosyal web servislerini göklere çıkarmadan önce bu sistemlerin oluşmasını sağlayan şu iki ana etkeni düşün:

1. Zaman: Bu sistemlerin en yenisi 3 yıldır çalışıyor.
2. Emek: Yazılım geliştirmek ağır emek ister.

Bunlar her işi için gerekli, ancak sosyal yazılım geliştirmek çocuk büyütmek gibidir, yani her an gözün üzerinde olmalı ve gelişimini iyileştirmek için her türlü fedakarlığı yapmalısın. Facebook sosyetesi ağır emek ve dikkat harcanarak yaratılmıştır.

Zaman ve emek parayla satın alınır. Facebook 2006 Nisan ayında 25 milyon dolar yatırım aldı. Facebook 2004 Şubat’ında yayına başladıktan neredeyse 2 yıl sonra koydu cebine bu parayı. Facebook –eğer o zamandan beri kullanıyorsanız bilirsiniz– bugün kullandığınız özelliklere ve hıza sahip değildi. Doğal olarak böyle bir parayı aldıktan sonra iyi programcılar ve tasarımcılarla çalışılmaya başlandı. Özetle bu iş mucit işi veya business dehası işi değil, bu iş herkesin emek harcayarak ve odaklanarak zamanla yapabileceği bir iş.

Bugün hiç bir başarılı sosyal web işi büyük yatırımlarla kurulmuyor. Tam tersi önce özveriyle okulda veya günlük işde çalışırken akşamları veya sabah erken kalkarak arttırılan zamanda yapılıyor. Bu basit bir gerçek. Para fikre değil işleyen bir sisteme geliyor.

Bu konuda dugumkume.org‘da bir çok yazı yazıyoruz, takip etmenizi tavsiye ederim.
5. Harun Pekşen
30 Sep 2007 19:11

@WOYWODIN
Ben bazı söylediklerinize katılmakla beraber biraz abarttığınızı düşünüyorum. Burada yerli ve yabancı kıyaslamasını yaparken “uygulanabilir fikir” ,”başarılı yazılım uygulaması” ve “yaygınlık kazandırmak” olarak üçe ayırmak gerekiyor. Şu an fikir konusu yabancı uygulamaların taklidi şeklinde ilerliyor. Yazılım konusunda yatırım eksikliğinden dolayı bir hayli gerideyiz. Yaygınlık kazandırma konusu da arıkan’ın söylediği gibi ince ince kurgulanması gereken bir süreç. Bu konuda da bir hayli geride olduğumuzu söyleyebilirim. 1. ve 3. konularda ülkemizdeki alakalı kişiler bu konulara ilgili ve öğrenmeye gayretli. Bunlarla birlikte değişen trendlerde bu farkın biraz kapanacağını söyleyebilirim. Fakat facebook altyapısı benzeri bir yazılım uygulması için kesinlikle büyük bir yatırım ve büyük bir vizyon gerekiyor. Çünkü benzer başarılı uygulamalarının başarısının altında web yazılımı ve sosyal ağ konularında devrim yaratması yatmakta. İnsanların alışkanlıklarını değiştirmeleri gerekiyor.

Diğer taraftan ben bir yazılımcının çok zeki olmasının kendisine çeşitli artılar ve eksiler sağlayacağını düşünüyorum. Evet Mark Zuckerberg gerçekten zekidir ama başarısı belki de 1. ve 3. konulardaki farklılığından kaynaklanıyor. Microsoft ve Google’ın da öyle.

Ben bir yazılımcıyım, yazılım dahisi olduğumu iddia etmiyorum ama sizin kadar da karamsar değilim. Hem internet uygulamacısı, hem internet okuyucusu, hem de internet yatırımcısı için ülkemizin biraz daha zamana ihtiyacı var. Bu değişim sonrasında da dünya çapındaki ilk yerli uygulama da bir milad olacaktır.

Kolay gelsin herkese.
6. ali
30 Sep 2007 23:30

@WOYWODIN, Arda’nın demek istediğini yanlış anlamışsın, Arda Facebook benzeri bir istem yapın demiyor, Türk Facebook kullanıcılarına yönelik uygulama geliştirin diyor.
Saygılarımla.
7. WOYWODIN
01 Oct 2007 00:57

yok ben karamsar değilim.sadece gerçekleri söylediğim için internet hayalperestleri adı verilen ve yeni türeyen grubu çok rahatsız ediyorum bu yüzden.bazı gerçekleri görmek gerekir.birazcık kendini seviyenizi ölçün.Nazıl fizik konusunda bilgiye sahip olan herkes Einstein olamazsa,her yazılım bilen de Larry Page,Bill Gates yada Zuckerberg olamaz.Çünkü kabul etseniz de etmeseniz de ortada maalesef bir zeka var.

Zuckerberg diye bahsettiğimiz çocuk Harward gibi bir üniversitede hocaların anlattığı dersleri yetersiz bulduğu için derslere katılmayan,ama buna rağmen en yüksek notları alan ve en kısa zamanda kendi işini kurup milyarlarca dolarlık servet edinen bir yazılım dahisidir.Ve ortaya böyle bir eser çıkarmak için en az onun kadar zeki olmanız gerekmektedir.Öyle yada böyle sıfırdan milyarlarca dolarlık bir servet yaratmak sıradan adamların işi değil. ve salt yaratıcılık,emek yada para gibi kavramlarla açıklanamaz.

ben facebook’u çok yakından incelemiş biriyim.Myspace’i de öyle.ben burada ukalalık yapma amacında değilim sadece Sayın Arda Kutsal,herşeyi fazlaca basite indirgiyor gibi geliyor bana.bu işler için senin söylediklerin yeterli olsaydı etraf internet zenginleri ile dolup taşardı.ama bu iş o kadar basit bir denklemle özetlenemez.sandığından çok daha karmaşık bir denklem,böyle bir eser yaratmak.

Türkiye’deki kullanıcılara gelince.Türkiye’deki kullanıcıların çoğu standart user’dır.Bu adamlar ingilizce bilmezler,yazılım bilmezler,doğru dürüst program yüklemeyi bile bilmezler.Bunlar sadece makinede standart işler yaparak vakitlerini ve beyinlerini öldürürler.ne yaparlar? msn’de chat yaparlar,internette gezinirler,video izlerler,müzik dinlerler,oyun oynarlar..bitti.bu adamların bir sosyal iletişim sitesinden bekledikleri ve bu sitede kullanabilecekleri özellikler zaten mevcut sitelerin tamamına yakınında var.Mesela garantiarkadaş bu işten çok iyi paralar kazandı.ben garantiarakdaş sitesini günahım kadar sevmem.Ancak adamlar işi biliyor.Neticede amaç para kazanmak,peki nasıl kazancaksın? Yapılan araştırmalar türk kullanıcıların bannerlara pek rağbet göstermediğini ortaya koyuyor.bu durumda bu işten para kazanmanın en kestirme yolu paralı üyeliktir.garantiarkadaş birde çok iyi reklam yaptı.ve bunun meyvesini topladı.ampülü tekrar icad etmedi ama çuvalla para topladı.yani para parayı çekti desek daha doğru olur.

onun için ben hep söylüyorum.maalesef Türkiye’de ABD’deki gibi yazılım dahileri pek yok.Türkiye’de ABD’deki gibi gözü kara risk sermayesi şirketleri de yok.Ben sana birşey söylim şimdi.Youtube projesini seneler öncesi ilk ortaya İTÜ’lü 5 öğrenci attı.Dünyanın daha bu projeden haberi yoktu.Ancak adını vermek istemediğim risk sermayesi şirketi çocuklardan teminat mektubu isteyince iş yattı.Çocuklar maddi sorunlarından ve iyi ingilizce bilmediklerinden ABD’ye de gidemediler ve olay yattı.Türkiye’de risk sermayesi olayı henüz emekleme aşamasında.Yazılımcı konusundaki açık da her geçen yıl artıyor.Yazılımcı konusundaki açığın artmasının nedeni de insanların cehaleti değil.Yazılımı her isteyenin öğrenememesi.Çok kişi biliyorum internetten para bulma hedefi ile yazılım kurslarına gidipte iki-üç haftada havlu atan…

Kısaca özetlemek gerekirse,ben Türkiye’nin global çapta ürün yaratabileceğini hiç sanmıyorum.Ha belki yurtdışında yaşayan Türkler yapabilir ama bunu yapan Türkiye’den kolay kolay çıkmaz.Çünkü Türkiye’de internetin ruhu anlaşılabilmiş değil.Basit tüccar mantığı ile yaklaşıyor çoğu kişi internete.Bir koyarım yüz alırım hayali var herkeste.Ama yok böyle birşey.Yaşanan örnekler bize,salt olarak parasına güvenenlerin,yazılım bilmeyenlerin ve internet kültürünü kavrayamayanların ciddi bir biçimde çuvalladığını gösteriyor.
8. emre
01 Oct 2007 07:11

WOYWODIN, Yazdıkların uzun uzun çok içerikli gibi gözüksede ben acaba neden çok sığ ve boş buluyorum?
Arda Bey analizleri ile Facebook’daki Türk kullanıcı sayısını bizlerle paylaşıyor sen kalkıp insanları niye gaza getiriyorsun diyosun.Bunu söylerkende bu anlamsız içeriksiz cümlelelerini kuruyorsun.
5 İTÜ’lü genç YouTube fikrini bulmuş yatırım alamamış Kimmiş bu gençler hangi firmadan alamamışlar yatırımı, hangi tarihte? Zaten anonim kullanıcısın firma adı versen ne olur ki?
9. Harun Pekşen
01 Oct 2007 09:10

WOYWODIN,
İTÜ’lü gençlerin youtube fikri eğer gerçekten doğruysa zaten sizin söylediğinizle çelişiyor.
Yani karamsar olmayıp problemin nedenine bakmak gerekiyor. Doğru proje için doğru fikir, doğru zaman, doğru ekip, doğru yatırımcı gerekiyor.

Yazılımla alakalı söyledikleriniz için, iyi yazılım geliştirmek dünyanın en zor işlerinden birisidir. Kimse kolaya indirgeyemez zaten. Başarı hikayelerine baktığımız zaman da başarılı olanların çoğu yazılım geliştiriceler.

Kimsenin de kolay yoldan para kazanma niyetinde olmadığını düşünüyorum.

Yazıdan gaza getirme isteği çıktıysa bile, bu Türk insanı için doğru bir motivasyondur.
10. ziddo
01 Oct 2007 15:02

@WOYWODIN
Benim anladığım kadarıyla Arda Bey yazısında hadi Türkler Facebook yapsın, Youtube yapsın demiyor. Facebook’un içinde ortaya çıkan ekonomiden bahsediyor ve yapılabilecek Facebook uygulamalarıyla bu ekonomiden Türk yazılımcıların da pay alabileceğini söylüyor. Yazı gaz vermekten çok ortaya çıkan fırsatı duyurur nitelikte.
11. kvolkan
01 Oct 2007 15:18

Arda Kutsal tüm dünyanın konuştuğu sitede 500.000 Türk kullanıcı var,6 ay sonra 740.000 olacak diye ciddi bir sayı ile öngörüde bulunuyor,kimse onun hakkında konuşmuyor delinin birinin kuyuya attığı taşı çıkartmaya çalışıyor.Polemik milleti olmuşuz
Paylaşımınız için teşekkürler Arda Bey.
12. ali
01 Oct 2007 17:57

arkadaşlar Facebook bana bir işletim sistemi gibi geliyor, yani internetin işletim sistemi. sanırım web 3.0 böyle bir şey olacak sistemi yazılım yapabilenler geliştirecek ücretli ücretsiz yüklenecek içeriği ise halk geliştirecek.
13. YuSuPh
01 Oct 2007 19:28

Ben WOYWODIN arkadaşımızın yazdıklarına kısmen katılıyorum. Facebook altyapı olarak şu an klonları ve ona benzer birçok servise fikir babası olmuştur. Ben Facebook yazarını çok üstün görmüyorum. Elbet hepimizi değişik şeyler düşünebiliyoruz fakat iş olay anına geldiği zaman sıkıntılar yaşıyoruz.
İşte Facebook burada duraksamaya düşmemiş. Yazar hem kendini geliştirmiş hemde üzerinde çalıştığı projeyi. Yine sizlerinde daha iyi bildiği gibi ne tür bir proje olursa olsun örneklerini incelediğimiz zaman aklımıza her zaman daha iyi veya yenilikçi düşünceler geliyor. Tahminim Facebook bu konuda iyi entegre olmuş ve çok güzel bir yapılanma ile bugün ki seviyelere gelmiş.
Fakat üzülere belirtmek istediğim bir konu. İnanıyorum ki Türkler tarafından Facebook’a ve daha nicelerine taş çıkartacak global anlamda bizleri yukarılara taşıyacak birçok proje vardır. Fakat iş olay anına geldiği zaman eminim ki en büyük sıkıntı yine Türkiye’de dir.
Çünkü Türkiye’de daha birçok yatırımcı veya ciddi sektör sahipleri halen bu altın kaynağının farkına varamadı. Bir 3-5 sene öncesi olsa belki kendilerine hak verebilirdik fakat bugün Türkiye’nin geldiği konum internet ortamı üzerinde ciddi ve başarılı bir konumdur. Artık hepimiz intenet konusunda daha bilinçliyiz.
Üzülere söylüyorum ki maddi olarak bu sıkıntı en az 1-2 sene daha sürecektir. Bugün gitseniz benim dünyayı yerinden oynatacak bir projem var deseniz hatta google’ın tahtını ele geçirecek bir projem var deseniz bile ilgi toplamanız zor. Neden.
Bu ülkede insanlar hep diplomaya, konuma, torpile bakar olmuş. Elinde bir proje sunuma gittiğinde hop sen kimsin, sen misin bunu yapacak ? tavırlarından bulunuyorlar.
Paradan geç saygı duymaz olmuş bu insanlar. İşte bu düzen değişmediği sürece insanların şevki kırılacaktır ve bize sadece Facebook’un Microsoft’un dedikodusunu yapmak kalacaktır.
Benim önerim eğer burayı takip eden ve bu tarz projelerle ilgilenen üst düzey arkadaşlar var ise proje sunacak olan arkadaşlara biraz daha ılımlı yaklaşmalarıdır.
14. WOYWODIN
02 Oct 2007 18:08

volkan,emre ve beni eleştirmeye çalışan herkes.yazdıklarıma mantıksal cevaplar veremeyince bel altı vurmaya kalkmayın.yok çalıştığın firma ismi,yok deli benzetmesi…ne oluyoruz beyler? kendinize gelin.Biri burada gerçekleri söyleyip sizin hayal dünyanızı sarstığı için mi bu tepkiniz? ben sayın arda kutsal’ı takdir ederim yazılarından ve çalışmalarından dolayı.fakat sayın arda kutsal’ın kötü yönü fazla iyimser olmasıdır.burada öyle bir anlatıyorki olayı sanki her parası olan yada her yazılımla ilgilenen kişi yada şirket bir startup olacakmış gibi..sanki bu işe sadece ”İstemeye”bağlıymış gibi.

Ben diyorumki facebook’u iyi incelemeden ve bu teknolojik sanatı adam gibi irdelemeden buradan atıp tutmayın.facebook’un piyasa değeri sizin ilginizi çeken,işin teknik ve yazılım boyutu değil.ben bu işin özünü çok iyi kavramış biriyim.önce herkesi kendiniz gibi sığ sanmayın ve olayı sokak tartışmasına çevirmeye çalışmayın.Facebook ve benzeri start-up’lar sizin sandığınız gibi basite indirgenemez.Eğer basite indirgerseniz gerçekten bu işi yapabilecek kapasitede adamlar bile çıksa,onların başarısını engellersiniz.Bir işi başarmak için o işi ne olduğundan fazla küçümsemek,nede olduğundan fazla büyütmek gerekir gözünde.tam dengeyi tuturmak yani çok iyi analiz etmek gerekir herşeyi.

İTÜ örneğini verdiğim kişilerden biri Hamza Saygun diğeri Soner Arıkan’dır.(ve onların arkadaşları)Bu iki öğrencinin projesi Türkiye’de bir ilkti.Herşey tamamdı ancak risk sermayesi olayından dolayı yattı.Adamlar Koç Holding’e ve Fiba holding’e gittiler.Bu iki holdingde resmen,açık açık teminat mektubu istediler ve pek önemsemediler.Çok iyi ingilizce bilmediklerinden ve projeyi kaptırmaktan korktukları içinde ABD’ye gitmediler.Ancak şu anda Google’da çalışıyor bu gençler.Edindiğim bilgilere göre yakında piyasaya çıkacak olan Google Mobile Due’nin başına geçeceklermiş.Boş adamlar değiller yani.Bu örneği vermemnin nedeni parlak fikrin sandığınız kadar önemli olmaması,bir projenin gerçekleşmesi için birçok unsurun birarada gerçekleşmesi gerektiğidir.Mark Zuckerberg bunun en güzel örneğidir.Zuckerberg, hem çok zeki olduğu için hem iyi bir iş fikri olduğu için hemde Silikon Vadisinde bulunduğu için bu hale gelebildi.

Ancak günümüzde,dünyada gerçekten zeki biriyseniz ve iyi analiz edilmiş ayakları yere basan projeniz varsa ve yabancı diliniz çok iyiyse sermaye bulmanızda eskisi kadar zorlanmazsınız.Yani İtü’lü öğrencilerin başına gelenler sizin başınıza gelmez.Ancak bu işi tüccar mantığı ile düşünenler,bire alıp ona satarım hesabı güdenler bu işte sadece çuvallarlar.Zuckerberg gibi bu işi içinden geldiği gibi,yeteneği olduğu için yapanlarsa ortaya herzaman sanatsal teknolojiler çıkarmaya ve üretmeye devam edeceklerdir.Ve böyle insanlara para,istemeseler bile gelecektir.Bunu asla unutmayın.

HER FİZİK BİLEN,EİNSTEİN OLAMAZ…ZEKA FAKTÖRÜNÜ HAFİFE ALMAYIN
15. Voyvoda
02 Oct 2007 23:26

Woywadin;
Tüccarlıkla , zekilik ne zamandan beri aynı kefeye konulur oldu?

Sen söylüyorsun bu kadar parayı kimse vermez türkiyede , hatta türkiyede böyle bir iş için sunucu bile bulamazsınız.
Ve türkiyedeki üniversitelerin hiç birisi siyaseti bırakıpta bilimle ilgilenmez , eğer ilgilenirse Allah korusun neler olur !!

Balık baştan kokmuş biz Zuckerberg in zekasını tartışıyoruz.

Bana daha önce kullanılmayan 3 (üç) özellik gösterin facebook ta.
Bu bir algortima olabilir , sevgili Zuckerberg in kullandığı , ya da semantik işlemler yapan kod parçacıkları olur ya da verilere sihirli değeklerle dokunup işlenleri mükemmelleştiren bir şeyler olur.Ama bu adamın kullandığı ve patenti kendisinde veya kurumunda olan şeyler olsun.
16. Serkan Bektaş
02 Oct 2007 23:54

Biri WOYWODIN’i susturabilir mi, başından sonuna zeka aşığı birinin yazısını okumaktan sıkıldım. Kendi düşüncesini kişilere empoze etmekten başka bir amacı olduğunu düşünmüyorum. Zekaymış, fizikmiş bırak da bunlara bu ülkenin yazılımcısı, kodlayıcısı, girişimcisi karar versin. Bu siteyi düşünen ve kodlayan iyi düşünmüş olabilir fakat bu şekilde site yapmak için üniversitelerde hocalara ders anlatmak gibi saçma örnekler vermeye gerek yok.

Asla Facebook’u küçümsemiyorum; o ünlü Zuckerberg iyi düşünmüş ve uygulamaya koymuş sadece bu konuda woywodin’e katılabilirim gerisi boş. Fakat kimsenin de bu projeyi hafife aldığını düşünmüyorum, hafife alınabilecek bir proje değil. Arda Bey’e yazısından dolayı teşekkür ederim; zira bu gibi yazılarıyla kişileri düşünceye sevk ederek projenin yapılabilirliğini tartışmamıza açıyor.

Saygılar.
17. ali
03 Oct 2007 01:07

@WOYWODIN Facebook’u inceledimde Türkçe SMS uygulaması göremedim örneğin böyle bir uygulama yapmak için Zuckerberg olmaya gerekmiyor sanırım. Her programlama bilen kişinin yapabileceği bir şey.
18. Faruk Can Bilir
03 Oct 2007 21:20

@WOYWODIN Sanırım yazıyı okumayıp öylesine göz gezdirdiniz. Arda Bey yazıda Facebook üzerinden geliştirilen uygulamalarda şansımız var mı demiş. Ayrıca neden çıkmasın Türkiye’den iyimser olmak suç mu ki, ütopik düşünmüyoruz iyimser oluyoruz alt tarafı.

Yani bir de böyle yok sekiz yaşında program yazmış yok bor varmış değeri bilmem kaç milyar dolar muhabbeti yapmayın lütfen, artık insanlara çok palavra geliyor, kolpa ya da. Ayrıca 8 programlama için çok küçük bir yaş değil. Yani bilgisayarı varsa merak sardıysa ve tesadüfen veya bir yolla programlama bilgisine ulaştıysa yazabilir.
Şu an Facebook çok gelişmiş zaten, FBML aşmış bir olay ama bildiğimiz PHP altyapısı üzerine kurulmuş sosyal bir ağdı eskiden, hala da php’dir belki.

Zaten farklı yönde oldu tartışma ama geliştirmeye devam!
19. Y.Emre Güzer
04 Oct 2007 21:54

Oldukça tatmin edici, bilgilendirici bir yazı teşekkür ederim Arda, yorumlara bakınca da anlatmak istediğinin 10/9 tarafından anlaşılmış olduğu gözüküyor zaten.

Tşk.
20. WOYWODIN
05 Oct 2007 00:46

ben gerçekleri yazdım.facebook’da sizin sağdan soldan duyduğunuz kadar basmakalıp özellikler yok.ezberlemişsiniz biryerlerden birşeyler,her sitede o özellikleri arıyorsunuz.birşey bildiğinizden değil birşey biliyormuş gibi yapmanızdan dolayı bu özellikleri arıyorsunuz.çünkü ezberenizde sadece onlar var.neyniş bırakacakmışımda facebook ile yazılımcılar ilgilenecekmiş.benim yazılımcı olmadığımı nereden biliyosun daha doğrusu benim kim olduğum hakkında bir fikrin varmı? Yok…o zaman böyle peşinhüküm konuşma.

Facebook,gerçek bir sanat harikasıdır.tamamen kişisel yaratıcılığın,üstün bilgi ile birleşmesinden oluşmuştur.ben Türkiyeden böyle bir site çıkacağına inanmıyorum.çünkü Türkiye’de ABD’deki gibi bilinçli ebeveynler ve çocuğu yeteneğine göre eğiten güçlü bir eğitim sistemi ne yazıkki yok.bizim siteler istanbul.net ve garantiarkadas gibi basit ve basmakalıp siteleri geçmez.Bizimkiler kazandığı paraya bakıyor çünkü bu işi içinden geldiği için ortaya koyan dahiler ne yazıkki bizde yok.olanlarda yurtdışına kaçıyor zaten
21. Web Girişimcisi
05 Oct 2007 23:43

Arda Kutsal’ın bazı yazılarında bilerek gerçek rakamları kullanmadığını düşünüyorum. Facebook;’ta şu an itibari ile Turkey networkünde 208.484 kişi var ve Türkiye’nin Internet kullanıcısı sayısı, kullanıcıların yaş ve meslekleri de belli. 500.000 kişi bu rakamın 2 katı. Son günlerde medya desteği ile üye sayısı hızla artsada rakamları % 10 - 20 en az düşürme gerekiyor.

Bu kişilerin içinde Facebok Apps’lar yükleyecek kişi tabiki kullanıcıların tümü olmayacaktır.

İlk türk uygulamada Tolga Savgı imzalı Osmanlı Pokesi (Türk icadı) adı ile beta aşamasında.

Şu an itibari ile 12,700 kullanıcısı var.

Benim kişisel tahminim 2007 yi 100.000 kullanıcı ile tamamlayabileceği. Açıkçası yanılıp Arda Kutsal’ın söylediği 6 ay sonra 740.000 olmasını da isterim.
22. Arda Kutsal
06 Oct 2007 00:25

@Web Girişimcisi
Facebook’daki “Turkey” networkünü baz alarak aktif kullanıcı sayısını değerlendirme yönteminiz doğru sonuçlar vermeyecektir. Şöyle açıklayayım;

Burada Facebook tarafından yapılmış resmi bir açıklama yer alıyor.

Açıklamanın bizim için şu aşamada önemli olan bölümü şu şekilde:

* Canada has the most users outside of the United States, with more than 6 million active users
* The U.K. is the third largest country with more than 5 million active users
* Remaining top 10 countries in order of active users (outside of the U.S., Canada and UK): Australia, Norway, South Africa, Sweden, Egypt, India, and Mexico

Yani Amerika’dan sonra en aktif kullanıcı sayısı Kanada’ya ait ve sayısı 6 milyon.
Ayrıca buradaki Facebook’un resmi blog yazısında İngiltere’den geçen ay için 5,5 milyon kullanıcı geldiği telaffuz ediliyor. Avusturalya için ise grafikten yaklaşık 1,5 milyon kullanıcıya sahip olunduğunu kabul edebiliriz.

Amerika, Kanada ve İngiltere networkleri bölgelere bölünmüş olduğu için teker teker sayıp sizin yönteminizle tam rakam almak şu aşamada mümkün olmayacağından bu iki ülkeyi takip eden en yüksek aktif kullanıcı sayısına sahip ülkeleri baz almak gerekiyor.

Buradan yola çıkıp sizin yönteminiz olan network rakamlarına bağlı kalmak koşulu ile durumu analiz edersek şu sonuca ulaşıyoruz.

Amerika, Kanada ve İngiltere’den sonra en aktif kullanıcılara sahip ülkelerin sıralaması ve ülke networklerindeki kullanıcı sayıları:

1. Australia: 697,262
2. Norway: 374,390
3. South Africa: 335,127
4. Sweden: 435,546
5. Egypt: 146,476
6. India: 168,919
7. Mexico: 115,490

Çıkartabileceğimiz sonuçlar:

1. Yaklaşık 1,5 milyon aktif kullanıcıya sahip olduğu resmen grafikle gösterilen Avusturalya’nın networkünde sadece 697,262 kullanıcı yer alıyor.
2. Aynı şekilde resmen açıklanan en yüksek aktif kullanıcı sayısına sahip ülkeler listesinde ABD, Kanada ve İngiltere’den sonra 4. olması gereken İsveç aslında 2. sırada oluyor.
3. Ayrıca bu sayılara bakarak Türkiye’nin de 208,930 network kullanıcı sayısı ile aktif kullanıcı sıralamasında İsveç’in yerinde olması gerekiyor. Ancak Facebook henüz Türkiye’yi sunduğu istatistiklerde dile getirmemiştir.

Sonuç olarak networklerdeki kullanıcı sayılarını baz alarak yapmış olduğunuz araştırmanın yöntemi doğru bir model değildir ve benim yapmış olduğum detaylı araştırma sonucunun doğruluğunu tartışmak için kullanılamaz.

İyi çalışmalar.
23. habib üstün
06 Oct 2007 15:59

Facebook sadece Türk girişimcileri için değil her millet için fırsat, bu arada; Facebook için geliştirdiğim deneme uygulamam http://apps.facebook.com/orumcekadam yorumlarınızıda http://www.facebook.com/apps/a.....7e1fa83ed2 linkinde paylaşırsanız sevinirim.

Saygılarımla
24. WOYWODIN
09 Oct 2007 23:00

eğer gerçekten yaratıcı ve yazılım konusunda iyi iseniz,facebook’da birşeyler yapma şansınız var.Ancak bu olaslık zaman geçtikçe azalıyor çünkü basit bir flash-app’ı bile en az 100,000 kişinin yapması; buraların pekde yeni keşfedilmiş ıssız hazine adası olmadığını bize gösteriyor ne yazıkki…
25. Sabrican
11 Oct 2007 23:37

hocam güzel bir yazı yazmışsınız ama bu uygulamalar herhangi bir dilde mi yazılıp siteye yükleniliyor yada kısacası nasıl bizde facebook uuygulaması yaparız?
26. tolga Rahman
12 Oct 2007 13:33

WOYWODIN gerçekleri konuşmuş olduğu gibi konuyu ozetlemiş period.
27. habib
15 Oct 2007 02:48

@Sabrican
“Facebook üzerinde uygulama geliştirme”: http://www.tolgaorhon.com/wp/2.....elistirme/
28. sabri mete
17 Oct 2007 17:03

bence facebook,basit bir pazarlama stratejisinin ürünüdür.Facebook’da olağandışı hiçbir teknoloji de yok.Dünyanın çoğu ülkesinde böyle.Ünlü kişilerin bir sitede takıldıkları haberi medyaya çıktığı anda herkes koyun gibi o siteye üşüşür sanki birşey varmış gibi.Facebook da gelip geçici trendlerden biri işte.Bana göre myspace,facebook’dan çok daha iyi bir site.En azından sitenin bir tarzı,bir anlamı var.Facebook,eşşeğin altın semer vurulmuş hali.Yani facebook bulunmaz hint kumaşı değil ama öyle bir reklamı yapıldıki,ampülün icadı gibi karşılandı internet çevrelerinde.

Woywadin efendi facebookun kurucusu Mark Zuckerberg Avusturya göçmeni bir yahudi ailenin çocuğudur.Google’ın sahipleri Larry Page ve Sergey Brin de Yahudi kökenli Rus bir ailenin çocuklarıdır.Dikkat edersen internet işinde büyük iş çıkartanların hepsi yahudi.Bu heriflerin büyük iş çıkartmalarının nedeni senin abarttığın gibi dahi olmalarından değil yahudi olmalarından ve Harward’da okumalarından kaynaklanıyor.Sende yahudi olsan ve Harward MIT’de okusan sanada tüm finansal kaynaklar açılır.Önemli olan fikirden çok finanstır çünkü.Ayrıca Woywadin misin nesin,bana diğer sitelerde olmayıp da facebook da olan bir teknoloji söylesene…Sakın bana facebook’da rakı sofrası kurmayı teknoloji olarak nitelendirme,kendimi camdan aşağı atarım.
29. Selim Erdoğmuş
21 Oct 2007 23:18

Arkadaşlar bizim başkalarını taklit etmekten önce dünyadaki teknolojik açıkları yakalayıp, internet ortamında bunları başarıya ulaştırmamız gerekiyor. BUna en yakın örneği geçen gün okuduğum bir haber sizinde okumanızı isterim. Bir türk neler yapıyor lütfen okuyun…

link;
http://www.potkal.com/roportaj_icerik.asp?rID=2

Hoşçakalın
30. Efe Dincer
22 Dec 2007 14:14

benim bu yazıdan anladığım Türk girişimcilerinin FaceBook’ta oluşan potansiyele yatırım yapabilecekleri, bu kadar tartışmışsınız ancak yazıyı baştan sona okumadan ön yargılı yaklaşmışsınız, yazdıklarınızın doğru olup olmadığından bahsetmiyorum ancak bu yazıda anlatılan şey, FaceBook için application geliştirmenin önemi ve getirileri…
31. WOYWODİN
26 Dec 2007 03:19

birde değinilmeyen bir sorun daha var.sunucu sorunu…Mbit’lerle ölçülen yerlerde sürülen server kapasiteleri ile kim nasıl startup yaratabilir?
32. İhsan Dişkan
27 Dec 2007 00:51

WOYWODİN nedir bi kompleksin sebebi, nedir bu Türkler yapamaz saçmalığı, yurtdışında yaşayan Türkler sözlerinle gerçekten güldürdün beni.
Amerikanın havasını soluyanlar dahi mi oluyorlar..
Tamam FaceBook gerçekten sağlam bir yazılım alt yapısına sahip, Application dahice bir fikir, ama bunu Türklerin birşey yapamayacağı sözlerine destek için söylemek ahmaklık..
33. WOYWODİN
28 Dec 2007 03:01

Türkleri küçümsediğim falan yok.Asıl sen yazdıklarımı okudun mu yada okuduğunu anlayabildin mi,ondan bahset bana.Ben Türkiye’de yazılım konusundaki eğitim yetersizliğinden,her isteyenin öğrenebileceği bir meziyet olmadığından,küçük yaşta eğitimin öneminden,bilişim projelerine şirketlerin olan ilgisizliğinden ve Türkiye’de büyük projeler için server yoksunluğundan bahsettim.Türkiye ile ABD’deki teknik ve finansal imkanlar arasındaki uçurumdan bahsettim.Ama asla ”Türklerin kapasitesini aşar bu iş” gibisinden kelamlar etmedim.Senin yorumunla,benim yazımın ne ilgisi var anlamış değilim.

Halkın %25′inin okuma yazma bilmediği,çoğu kişinin cahil olduğu ve ilkel hurafelere inandığı bir ülkeden bahsediyoruz burada.Siz koca ülkeyi,İstanbul’un birkaç semtinden ibaret sanmayın.Bu ülke hala bir üçüncü dünya ülkesidir. ve ABD ile rekabet etmesi teknoloji dalında şu an için çok zor.İleride belki olabilir ama bu tembellik ve bu cehaletle o da zor.Kahvehanelerde ve meyhanelerde sabahlayan,ticaretten başkabirşeye ekonomik anlamda bilgi düzeyi yetmeyen bir toplumdan bahsediyoruz.Kaçıncı yüzyıla gelmiş,ülkemiz daha kanalizasyon,altyapı ve çarpık yapılaşma gibi ilkel sorunlarla boğuşuyor.Sen ne gazel okuyosun arkadaşım? Birinci katı çıkmadan,beşinci katın hesabını yapmayın burada.İçimizden çıkan,internette başarılı olan insanlara bak önemli bir çoğunluğu ABD’ye gidip gelmiş tipler.Marifet ABD’nin havasında değil,marifet ABD’ye gidip işi öğrenmekte ve ABD’nin finansal ve teknik olanklarından faydalanabilme.Cevap yazmak için cevap yazma bana.Çok komik ve saçma oluyor.
34. YUZDEYIRMIBES
12 Jan 2008 04:09

WOYWODİN: Sende yahudi olsan ve Harward MIT’de okusan sanada tüm finansal kaynaklar açılır

WOYWODİN:Türkiyeden böyle bir site çıkacağına inanmıyorum.çünkü Türkiye’de ABD’deki gibi bilinçli ebeveynler ve çocuğu yeteneğine göre eğiten güçlü bir eğitim sistemi ne yazıkki yok

WOYWODİN:ben bu işin özünü çok iyi kavramış biriyim

WOYWODİN:Sizde kalkmışsınız milleti gazlıyorsunuz.Gaza basmak iyidir ama sonu görünmeyen bir yolda gaza basmak facia ile sonuçlanabilir.Siz,insanları yönlendirirken zeka faktörünü tamamen devredışı bırakıyorsunuz.Mark Zuckerberg gibi biri Türkiye’de varmıdır acaba? Hiç bunu düşündünüzmü? Mark Zuckerberg hakkaten bir yazlılım dahisi.Sıradan bir adamdan bahsetmiyoruz burada.İnternette ön plana çıkmak için paradan çok zeka gereklidir,bilgi gereklidir.Salt sermaye ile sadece avcunuzu yalarsınız

WOYWODİN : Halkın %25′inin okuma yazma bilmediği,çoğu kişinin cahil olduğu ve ilkel hurafelere inandığı bir ülkeden bahsediyoruz burada.Siz koca ülkeyi,İstanbul’un birkaç semtinden ibaret sanmayın.Bu ülke hala bir üçüncü dünya ülkesidir

WOYWODİN : Sitede öyle özellikler varki,mircrosfot patronu Bill Gates’i bile şaşırtmış

%25: VAYBEE ADAMLAR YAPMIŞLAR ABİİİİİ HELAL OLSUN…..(NEYSEKİ WOWODİN ABİMİZ ABİMİZ BİZİ UYARMIŞ BİZ GİDİP YİNE DİN MİLLET VE IRK KAVRAMLARIYLA OYALANALIM BU İŞ BİZİ AŞAR ABİİİ)
35. habib
12 Jan 2008 20:34

ben bir fırsat olarak gördüm ve ilk uygulamamı http://apps.facebook.com/havadansudan/ geliştirdim(devam ediyor). fırsat olup olmadığını bu uygulamdan sonra göreceğiz.
36. Engin
07 Feb 2008 23:36

Yazıyı yazan kişi facebook’un Türk üye potansiyelini Türk girişimcilerin değerlendirmesini tavsiye etmiş. Bu kadar çok kullanıcının olduğu ülkede proje geliştirmenin yararlığından bahsetmiş. Ülkemizde eğitim sisteminin iyi olmadığı çok şeyin iyileştirilmesi gerektiği çok açık birşey. Ama ülkemizdeki sorunlar sadece bize özelmiş gibi gösterip Türk Toplumu uzun süre böyle şeyler yapamaz demek saçmalık. Okuma yazma ile iş bitseydi herşey değişik olurdu. ABD’de okuma yazma bilen çok da ondan mı böyle ileriler. Sanki 10 dolara adam öldürülen bir yer değilmiş gibi hep ABD değil mi burası herşey süper orada mantığı ile yazılmış kötümser yorumlar yapılıyor neden ?
37. ali
16 Apr 2008 09:51

arkadaşlar hepinizin anlatımları gayet güzel bilgilendirici olmuş ama ben şunu merak ediyorum
acaba piyasada var olan facebook clone kulansam ilerde bu iş başımı agırtımı yani marzukerburg tarafında dava edilebilinirmiyim
var olan clone lara farklı eklentler yapmak isitiyorum
sizce böyle bir clone tutma şansı ne olur