Sosyal ağlarda fırsat devam ediyor mu?

15 Kasım 2007 | Analiz, Fırsatlar, Sosyal Ağlar |

Yazar: Arda Kutsal

Facebook çılgınlığı tüm Türk internet kullanıcılarını tek bir merkezde toplamaya yaklaşmışken acaba bugünlerde sektöre yeni bir sosyal ağ girişimi sunmak ya da Facebook‘a biraz daha odaklanmak değer yaratır mı dersiniz?

Bu konu şu günlerde üzerinde çalıştığım araştırmanın bir parçası. Belirli bölümlerinden çıkan sonuçları genel anlamıyla paylaşmak istiyorum.

Açıkcası yaklaşık 3 ay öncesinde görüşmelerimde firmalara şunu söylüyordum. Eğer sosyal ağ yatırımı yapacaksanız sakın genel kitleyi hedef alan bir model düşünmeyin. Onun yerine özel ilgi alanlarına odaklanın. Aslında özel ilgi alanlarına odaklanmak ile ilgili önerim 3 aydan çok daha öncesine dayanıyor. Mobile Monday‘in Şubat 2007‘deki toplantısında yaptığım konuşmada bakın ne demişim.

“Özel ilgi alanlarına dönük sosyal ağlarda fırsat var.”

Şubat 2007‘de henüz Facebook ülkemizdeki sosyal ağları bu kadar tehdit etmezken, özel ilgi alanlarına dönük sosyal ağlardaki fırsatı vurgulamıştım. Girişim alanı olarak o zamanda bu günlerde olduğu gibi saf bir alandı ve genel kitleye odaklanmaktan çok daha düşük risklere sahipti.

Bugün Facebook’a hergün katılmakta olan yeni kullanıcı içerideki ortamda fazlasıyla kalabalık oluşturmuşken, kalabalıktan uzak ve kullanıcılarına kendi ilgi alanlarına dönük kaliteli bir ortam sunan sosyal ağlar değer yaratacaktır

Bu durumda evet bugün hala bir fırsat var ancak bu fırsat bahsettiğim yönde modellenmiş sosyal ağlarda gizli. Örnekleme yapmam sanırım çok gerekli değil. Eminim birçok ilgi alanı şimdiden akıllarda yerini almaya başlamıştır.

Peki, Facebook hala fırsat mıdır?

Facebook uygulamalarında fırsat olduğunu söylediğim ve Facebook‘daki Türk internet kullanıcısı sayısını analiz edip tahminlerimi belirttiğim bir yazım vardı. Biraz hatırlamak gerekirse şöyle demiştim.

“Gerçekleştirdiğim çalışmalar şu an için Facebook‘da aktif Türk kullanıcı sayısının yaklaşık 500 bin olduğunu gösteriyor. Burada kullandığım yöntem ülkemizdeki birçok servisin bilinen ya da tahmini aktif kullanıcı sayıları ile Facebook trafiğini farklı kaynaklardan kıyaslamak oldu. Sonrasında Facebook‘un sunduğu ülkelere göre aktif kullanıcı sıralamasını da değerlendirip, her ülke için ayrı ayrı analizler gerçekleştirip servis kapsamındaki aktif Türk kullanıcı sayısına ulaştım.

Konumuza geri dönecek olursak, 500 bin aktif Türk internet kullanıcısı haftalık %3 büyüme gösteren bir servis kapsamında önümüzdeki 6 ay içinde %25 yanılma payını düşersek kötümser bakış açısında 740 bin seviyesine gelecektir.” - 28 Eylül 2007 (Facebook Türk girişimci ve yatırımcılar için fırsat mıdır?)

Facebook‘un Türk basınında yoğun yer alması ve şu günlerde sözü edilen 1 milyon kullanıcı seviyelerini düşünürseniz o dönemlerdeki 500 bin tahminimin doğruluğu sanırım kabul görecektir. Ayrıca kötümser bakış açısıyla 6 ay içinde %25 yanılma payı ile 740 bin kullanıcı tahminimin de bugün tam olarak doğrulandığını görebiliyoruz.

Kısacası Facebook‘daki Türk kullanıcı sayısı tahmin ettiğim gibi inanılmaz boyutlara geldi ve artmaya devam ediyor. Birçok yerli uygulama yapıldı ve çok başarılı olanları da oldu. Facebook‘a uygulama geliştirmek hala fırsattır ancak görünen o ki, Türk kullanıcısı ciddi uygulamaların yanında eğlence merkezli uygulamalara daha çok ilgi gösteriyor. Durum böyle olunca da bu alandaki fırsatı gelire dönüştürmek için kendi gelir modeli olan uygulamalardan başarı yakalamak çok mümkün gözükmüyor. En azından şimdilik. Ancak iki seçenek/model var ki Facebook uygulamalarının girişimcisi için geri dönüşünü sağlayabilir. Bunlardan birincisi tahmin edeceğiniz gibi uygulamaların popülaritesine bağlı olarak sponsor ve reklam potansiyelleri. İkincisi ise biraz daha farklı bir model. Kısaca anlatmak istiyorum.

Facebook uygulaması ile sahip olunan kitlenin tamamen bağımsız bir web sitesi üzerinden tekrar bir ağa dahil edilmesi.

Nasıl?

Örnek olarak Halayperest‘i alalım. Sevgili Alemşah‘ın 41-29 isimli şirketinin yarattığı bir uygulama. Kullanıcılar birbirilerini halaya davet ediyor ve tarihin en uzun halay zinciri kuruluyor. Adonomics‘den baktığımızda Halayperest bugüne kadar 177,434 kere yüklenmiş ve günlük 10,646 aktif kullanıcısı var.

Eğer 41-29 başlı başına bağımsız halayperest.com isimli bir web sitesi açarsa ve burada mevcut uygulama kullanıcılarını biraraya getirip eğlenceli bir sosyal ağ devreye alırsa ne olur? Elbette bu sadece bir örnek, eminim yaratıcı ekiplerden çok entresan servis fikirleri ortaya çıkacaktır.

Facebook uygulamaları ile başarı yakalamak ve bu başarıyı farklı iş modellerine bağlamak açısından şu günlerde global pazarlarda da örneklerini görebileceğiniz servisler önemli bir fırsat teşkil ettiği için dikkat edilmesini kesinlikle tavsiye ediyorum.

14 Yorum »

Yazıya link verenler (Trackback URL)

1. Turkcell 2. Facebook Uygulamasını Duyurdu | Teknoloji Herşeyim
30 Oca 2008 10:40

Yorumlar (Bu yazının yorumları için RSS)

1. oky
15 Kas 2007 07:29

Tek bir kanalı gösteren televizyonu satın almaktan mı bahsediyoruz?

Facebook’un bu denli infial yaratmasının bana göre tek sebebi, gerçek isim ve soyisimlerin kullanılıyor olmasıdır. İnternetin evrimi bu yönde zaten. Bir zamanlar arkadas.com sitesinde insanlar birbirlerinin fotoğraflarını bile görmeden sosyalleşiyordu. Sonra Yonja gibi fotoğraflı arkadaşlık siteleri popüler oldu, oradan da ICQ’ya geçiş yapıldı. Derken webcam’ler hayatımıza girdi ve bu şekilde MSN’i de öğrenmiş olduk. Ancak yine de kafamıza göre insanlarla bir araya gelmemiz şansa kalmıştı. Bu açığı keşfeden Sosyomat’la birlikte arkadaşlık sitesi ve ekşi sözlük karışımı yeni bir modeli tattık. Sonra üzerine gerçek isim ve soyisimleri de ekleyerek Facebook’ta toplandık. Yani her adımda gerçek hayata bir nebze daha yaklaşılıyor. Bence bu aşamada bunun da üzerine bir şey ekleyecek model geliştirmek daha mantıklı. Tersine evrimin işleyeceğini sanmıyorum.

Yani tek kanalı gösteren televizyonu, ancak ve ancak o kanalı normal televizyonlar çekmiyorsa satabiliriz. Belki..
2. Efe Şar
15 Kas 2007 08:26

Kesinlikle doğru bir teshiş.. Size katılmamak elde değil. Yaratıcı sosyal ağlar her zaman için ilgi görebilir, genele hitap etmemek nişe yönelmek bir hatırı sayılır bir başarı yakalayabilir.

Gerçi 5 ay önce ben de deviantart tadından bir site açtım ama hitlerinden pekte memnun değilim, gerçi zaman ve reklam faaliyeti olarak kurulumdan sonra cok da katkım olamadı belkide o yüzdendir. http://www.artyourself.com

Neyse sonuç olarak yaratıcı fikirle ile sosyal ağ kavramı ile bir yerlere gelmek mümkün gibi gözüküyor…
3. Koray AL
15 Kas 2007 17:36

Yazının son bölümüne örnek olarak http://istiyor.us ‘u verebiliriz sanırım. Gerçi o aplikasyonu kullanabilmek için istiyor.us’e kayıtlı olmak gerekiyor. Haliyle yazıdan feyz alarak yapmaları gereken asıl stratejinin;

Bir aplikasyon yaratmak ve yaratıldıktan sonra siteye kaydolmaktan bağımsız bir şekilde aplikasyon üzerinden arzu edilenleri girmek, ve buna ek olarak da isteyenlerin kendi girdiği değerleri daha sonra site üzerinde açacakları bir hesaba aktarabilme olanaklarını sağlamak olduğunu görebiliyoruz.

Bu sayede hem facebook üzerinde aplikasyon kullanımı katlanarak artacak, bu artış da siteye yapılan kayıt miktarını normalden daha fazla artıracaktı.
4. Alemsah Ozturk
15 Kas 2007 21:49

Selam Arda,

Güzel sözlerin için çok teşekkürler. Halayperest, 4129 facebook çalışmalarının ilk ürünü. Müşterilerimize ve kendimize geliştirmekte olduğumuz yeni facebook ürünleri yolda

Marketing açısından markalar adına topluluk yaratmak en çok kullanılan yollardan birisi, ama facebook’un hayatımıza girmesiyle, yepyeni bir fırsat ve perspektif yakaladık. O da halihazırda yoğun bir kitlenin olduğu yerlerde marketing kurguları yaratmak. Buradaki fırsat, hızlı sonuç alma, fikrin çalışıp çalışmayacağını hemen görme ve tabii ki mutlu müşterinin yaratacağı WOMM etkisi.

Ayrıca bir halayperest.com adresi alıp orada yepyeni bir kitle yaratmaktansa, o kitleyi yakaladığımız yerde ilişkiyi geliştirmek, belki bir kaç faz sonra bu kitleyi yepyeni bir yere taşımak düşünülebilir, o noktaya gelindiğinde bile bana hala varoaln yer - bu proje için facebook - daha doğru bir çözüm gibi geliyor. Çünkü sosyal hayatımız üye olduğumuz community siteleri sayısını kaldıramayacak bu gidişle Vaktimiz az, hatırlamamız gereken kullanıcı adı ve şifresi, arkadaş listeleri, okunması gereken mesajlar günden güne artıyor, bu yüzden consolide yaklaşmak gerek diye düşünüyorum.

tekrar teşekkürler, yeni sürprizlerimiz çok yakında!
5. WOYWODİN
26 Kas 2007 05:39

sosyal ağlarda fırsat devam ediyor ama türkiye için değil.başka ülkeler için ediyor.türkiye’den böyle bir proje çıkması hayal.bunun nedenleri:

*sunucu yetersizliği ve dünya bazında yetersiz sunucuların bile astronomik maliyetlere sahip olması

*yazılımcı kıtlığı ve varolan az miktardaki iyi yazılımcıların da büyük holdinglerce resmen bağlanmış olması

*yapay zeka konusuna uzak kalmamız

*piyasada çok güçlü ve dev rakiplerin yerini alması
6. WOYWODİN
26 Kas 2007 05:42

facebook bünyesinde uygulama geliştirenler,sadece facebook’u geliştirirler.kendi projelerini değil.facebook’da uygulama geliştirmek karlı bir iş olabilir ama yararlı bir iş olmadığı kesin.facebook’un sosyal ağlara verdiği zararı görmezden gelmeyin.
7. Kharacaa
01 Ara 2007 16:09

benim anlamadığım bir nokta var.nedir bu facebook trendinin sırrı.bu facebook’u hergün saatlerce kullanan insanlar bile hiçbir farklılığın olmadığını söylüyorlar.bir defa facebook’un çok soğuk bir yüzü var,kişiselleştiremiyosun kendi sayfanı.neymiş aradığın herkesi adından,soyadından bulabiliyormuşsun…..bu da palavra.adam adını ve soyadını yanlış girdikten sonra nereden bulacan kim olduğunu:) adını soyadını ve kimlik bilgilerini siberalem’e de doğru girsen,oradan da her aradığını bulursun.laf mı şimdi bu? Facebook çok iyi çok güzel falan dediler,ünlüler oraya girdiklerine dair demeçler verdi ve millette birşey var zannetti burada ve herkes bu siteye üye oldu.Adamlar resmen trend yaratıp satıyorlar ya.Kısacası myspace,facebook’dan çok daha iyi bir site
8. beyazsayfa
03 Ara 2007 12:47

facebook ile siberalemi kıyaslamak… sustum.
9. salamon
04 Ara 2007 06:17

kharaca arkadaşın doğruluk payı var.facebook’u popüler yapan ne? aradığın herkesi ad ve soyaddan bulma özelliği.iyi de adam hangi siteye doğru ad soyad girse o siteden bulursun kim olduğunu.facebook’a da yanlış ad soyad girse,oradan da bulamazsın.diğer arama algoritmaları için de aynı durum geçerli.şahsen myspace,facebook’dan daha iyi bir site.evet bu görüşe katılıyorum yaşayan biri olarak.facebook’u sadece pompalayıp bir marka haline getirip sattılar.
10. Ekim Nazım Kaya
11 Oca 2008 20:43

Cember.net, Gayet.net, Mondus ve Mynet yöneticileriyle yapılan röportajların yer aldığı Tele.com.tr’nin Ocak sayısı şu adresten indirilebilir:

http://www.tele.com.tr/40.zip
11. WOYWODİN
11 Oca 2008 23:18

cember.net,gayet.net,fakat.net falan bu zırvalıklar konumuz değil.biz burada,facebook ve myspace gibi dünya çapında marka olmuş fenomenlerden bahsediyoruz.bir site yapıp,iki üç ay sonra satmanın hesabını yapan kayseri tüccarlarından değil.
12. Ekim Nazım Kaya
15 Oca 2008 02:00

Şu videoları her Webrazzi okuru izlemeli (İngilizce)
13. Umut Akyol
17 Oca 2008 00:19

Yazının fikrini kendi capında destekliyor olması itibariyle evcil hayvanlar için zamanında kardeşimle beraber yaptıgımız, sonra aylarca kapalı kalan, sonra açtıgımız, sonra birçok şeyi yılan hikayesine dönen ama şimdiye kadar bir sitede gördüğüm en ilginç, hoş kullanıcıları ve kullanıcı davranışlarını barındıran PetArkadaş’ı örnek verebilirim. Günde 300 bin’e yakın bir sayfa gösterimi var ve bu rakamla belki de bu yazıda bahsedilen alternatif konulu sosyal ağa iyi bir örnek olabilir. Bu arada ilk yorumdaki tek konulu ağın tek kanallı televizyona benzediği yorumuna katılmıyorum, eğer “tv” burada bir şeye benzetilecekse “pc”ye benzetilebilir.