Webrazzi

2008′de neler olacak?

31 Yorum Arda Kutsal tarafından 28 Aralık 2007 tarihinde yazılmıştır.

Yıl sonlarında adettendir bir sonraki yıl için öngörüler yazılır. Bende bu sebeple Webrazzi’nin birçok okuyucusunun merak ettiğini düşündüğüm 2008 öngörülerimi paylaşmak istedim.

• 2008‘de internet reklam pazarı Türkiye‘de önemli büyüme yaşayacak. Bu önemli büyüme birçok medya şirketinin içerik sitelerine odaklanmasını ve bu alanda satın alma yapmasını hızlandıracak. Büyüme ile ilgili birçok kişi ve kurumun %20 olan beklentisi benim tahminimle %50 seviyesinde olacak.
• MyNet ile ilgili bir satın alma haberi gerçekleşecek. Ya büyük bir hisse devri ya da tamamen satış olabilir.
• Telekom sektörünün internet ve mobil içeriğe ilgisi çok büyük olacak. Bu alanda yeni girişimler ve satın almalar gerçekleşebilir.
• Yasal müzik alanında TTNet‘in girişimi ile büyük hareketlilik yaşanacak. Bu alanda da yeni girişimler ve devamında hızlı satın almalar söz konusu olabilir.
• Facebook‘a olan Türk kullanıcı ilgisi segment değiştirecek. Bu durum değer yaratan Türk internet kullanıcısının lokal servislere dönüşünü beraberinde getirecek.
• Facebook uygulamalarının popülaritesi 2008‘in ilk yarısına kadar sürecek sonrasında Türk şirketleri için değeri kalmayacak. Bu alanda iş yapan ya da yapmayı planlayan kişi ya da şirketlerin gelir elde edebilmeleri için son 6 ay diyebilirim.
• Cember.net‘e rakip birden fazla iş sosyal ağı hayata geçirilecek. Bu alandaki fırsat Facebook‘un popülaritesini yitirmesi ile artacak.
• Hepsiburada.com‘la ilgili bir satış haberi alacağız.
• MySpace Türkiye sitesi açılacak.
• Yahoo Türkiye sitesi açılacak. Ana hedefi Türkiye‘de reklam satışı olacak.
• Avrupa‘ya açılan değerli birden fazla Türk web girişimi olacak. Bunlar arasında e-ticaret ve seri ilan konularına odaklı girişimler olacak.
• Birden fazla yabancı risk sermayesi şirketi internet odaklı yatırımlar için Türkiye‘ye giriş yapacak.

Emre Sokullu‘nun da bu konuya eklemeleri olacak. Ayrıca benim de atladığım noktalar varsa eklemelerim olabilir. Ama şimdilik bu kadar.

Sizlerin 2008 ile ilgili öngörüleriniz nelerdir? Paylaşırsanız sevinirim.

Tüm okuyucularıma mutlu, sağlıklı ve başarılı bir yıl dilerim. Herşey gönlünüzce olsun.

Yeni yılınız kutlu olsun!

Büyük medyanın web girişimlerine ilgisi

16 Yorum Arda Kutsal tarafından 27 Aralık 2007 tarihinde yazılmıştır.

Son haftalarda Ciner Grubu‘nun web girişimlerini satın almasıyla ilgili birçok haber basında yer aldı. Kendi çevremden de bu konuda birçok soru almaya başladım. Hatta kısa süre önce bir yazımın yorumlarında da bu konuda yazı talebi gelmişti.

Aynı dönemlerde Doğan Grubu‘nun da internet reklam pastasındaki payını büyütmek ile ilgili agresif stratejileri olduğu duyumlarını almaya başladım. Zaten buradaki yazımda da Doğan Grubu‘nun bu yönde bir stratejisi olduğunu belirtmiştim.

Hatta Doğan Grubu‘nun sahibi olduğu tüm medya şirketlerinin (Televizyon ve gazete ağırlıklı olarak) web sitelerinin gelir elde etmesi ile ilgili önemli kararlarını tüm yönetim kademelerine aktardığı yönünde duyumlar aldığımı da söyleyebilirim. Söz konusu kararlara örnek vermem gerekirse Doğan Grubu artık web sitesinden gelir elde etmeyen medya şirketi olmasını istemiyor. Bunun için de tüm web sitelerinde revizyon yapmak ve reklam vereni çekebilecek trafiğe ve içeriğe sahip olmak istiyor. Grubun önemli gazetelerinin bazılarının offline reklam gelirinin yaklaşık %20‘si seviyesinde online reklam geliri elde etmesiyle bu tür kararların sebebini anlamak mümkün aslında.

Doğan Grubu ile ilgili bir dikkat çeken konu da şirketin Gayet.net‘ten olan yüksek gelir beklentilerini karşılayamamış olmasına rağmen servisin Overteam‘e ait olan azınlık hisselerini (yaklaşık %30 olduğu yönünde duyumlarım var) geri almasıdır. Bu yaklaşımı şu aşamada servisi kendi kurallarıyla yönetmek istemelerine bağlıyorum. Kısacası 2008‘de Gayet.net kapsamında bir değişim, ya da yoğun medya kampanyaları görmek olasıdır.

Ciner Grubu‘yla ilgili konulara dönecek olursam, şirketin web girişimi satın almaları ile ilgili stratejisi basında oldukça abartılı olarak yer aldı. Şirketin hali hazırda hepimizin bildiği HaberTürk satın alması bulunuyor. Televizyon satın alması ile birlikte HaberTurk.com‘a da sahip olan Ciner Grubu‘nun bunun yanında zaten yaklaşık 1 yıldır İstanbul.net, Ankara.net, İzmir.net ve Uzman.tv‘yi bünyesinde barındıran Magnet Bilişim Hizmetleri‘nde yaklaşık %35 ortaklığı bulunuyordu. Yani, bu çok da yeni bir konu değil.

Bunlara ek olarak şirket bir de Guncel.net (1), Timsah.com ve şu anda test yayınında olan Sevgi.net isimli sitelere 4-5 ay öncesinde yine %35 seviyesinde ortak olmuş.

Kısacası yapmış olduğum araştırmalardan edindiğim bilgilerle basında yer aldığı gibi şu aşamada Ciner Grubu‘nun ilgilendiği ya da satın aldığı 50 web sitesi bulunmuyor.

Sonuç olarak ortada şöyle bir gerçeğimiz bulunuyor. Türkiye‘deki online reklam harcaması 2008 yılı içinde büyük ölçüde büyüme sergileyecek (Bu konudaki öngörülerimi bir sonraki yazımda paylaşıyor olacağım.). Durum böyle olunca da şirketler pazardaki gelir potansiyellerini yüksek tutmak ve cirolarını arttırmak için hem mevcut kaynaklarını hem de önemli gördükleri alanlardaki içerik servislerini değerlendirmek istiyorlar.

Farklı büyük şirketlerin internet stratejileri ile ilgili bilgi paylaşmak isteyen okuyucularım olursa benim iletişime geçebilir ya da yorumlarda paylaşımlarını gerçekleştirebilirler.

Yasal müzik alanında güçlü oyuncu: Musicopat.com

24 Yorum Arda Kutsal tarafından 24 Aralık 2007 tarihinde yazılmıştır.

TTNet‘in 2008 yılı itibari ile ücretsiz yasal müzik servisi sunacağını duyurmamdan sonra bu alanda rekabetin bundan sonraki boyutunun ne olacağı yönünde birçok sohbetin içinde yer aldım. Genel düşünce TTNet‘in bu hareketinin rekabet edilmesi zor bir durum oluşturduğu yönünde oldu.

Kişisel görüşüm, bu zor rekabet durumu şirketin ücretsiz yasal müzik servisini nasıl modelleyeceği ile ilgili. Bu konunun detaylarına girmeden kısaca düşüncelerimin ana fikrini açıklamak istiyorum.

TTNet eğer ADSL kullanıcılarının paketlerine bağlı bir kotalı müzik indirme hakkı verirse, ki öyle olacak, bu alanda hala müzik satışı ya da benzer servislerin tutunması mümkün olacaktır. Yani, rekabet çok da imkansız olmaz. Ücretsiz müzik dinleme konusunda ise tüm paketlerde bu hizmetin sınırsız olarak sunulacağı söyleniyor. Bu alanda başarı için ise, TTNet‘in oluşturduğu web uygulaması önemli olacaktır. Çünkü kullanılabilir olmayan, topluluk ruhunu barındırmayan bir servis önemli rekabet üstünlüğü yaratmayacaktır.

Bundan sonrasındaki rekabet kararını sizlere bırakarak ben şu günlerde popülaritesi hızla yükselen bir ücretsiz yasal müzik servisinden bahsetmek istiyorum.

Musicopat isimli servis MÜ-YAP ve diğer meslek birlikleri ile anlaşmalı olarak kullanıcılarının Türkçe şarkıları web tabanlı olarak ücretsiz dinlemesine imkan tanımaktadır. Servis kapsamında yabancı şarkılar da yer almakta ve telif hakkı sahibi şirketlerle birebir yapılan anlaşmalar ile bu kategorideki şarkılar da kullanıcıların dinlemesine ücretsiz olarak sunulmaktadır.

Servis yetkilileri ile yapmış olduğum görüşmede 1 Eylül 2007 itibari ile yayına girmiş olan Musicopat‘da şu anda 190 binden fazla şarkı olduğunu öğrendim.

Last.fm modelini uygulayan Musicopat‘da kullanıcılar sisteme ücretsiz üye olduktan sonra diğer kullanıcılar ile müzik zevkleri etrafında oluşan bir ağda birleşmiş oluyorlar. Servisin bünyesinde yer alan gruplar özelliği de bu etkileşimi güçlendiriyor diyebilirim.

Musicopat‘da ayrıca müzik türlerine göre kurulmuş radyolar, en popüler albüm, şarkı ve sanatçı listeleri de yer almaktadır.

Servis yetkililerinin belirttiğine göre, hala üzerinde yoğun çalışma gerçekleştirilen Musicopat henüz açılış lansmanını yapmamış ve beta aşamasında gelişimini sürdürmekteymiş.

Musicopat‘ın detaylı kullanımına daha fazla girmeden ilgili okuyucularımın servisi denemesini öneriyorum.

Yasal müzik alanında güçlü bir topluluk olarak gördüğüm oyuncuyu paylaştıktan sonra şunu belirtmek istiyorum. TTNet‘in bu alanda hayata geçireceği servisin göreceği ilgi kuşkusuz, ancak bu alana girebilecek girişimler için halen başarı potansiyelinin olduğu da topluluk gücü söz konusu olduğunda ortadadır.

Webrazzi Bloglarındaki Diğer Yazılar

MyNet, Yonja.com’un %50′sine ortak oldu!

41 Yorum Arda Kutsal tarafından 17 Aralık 2007 tarihinde yazılmıştır.

Dün, Sabah Gazetesi‘nde yayınlanan bir haber MyNet‘in, Yonja.com‘a %50 oranında ortak olduğunu bildirdi. Gazetenin haberinde söz konusu ortaklık için MyNet‘in şirkete $15 milyon ödediği iddia edilmişti.

Konuyla ilgili Yonja.com‘un da bünyesinde bulunduğu Yonja Media Group CEO‘su Kerim Baran‘la görüştüğümde, MyNet‘in ortağı Tiger (Tiger, MyNet‘in %25‘ine sahiptir) ile birlikte Yonja.com‘un %50‘sine sahip olduğunu doğruladı. Ancak Sabah Gazetesi‘nde çıkan rakamla ilgili bir yorum yapmadı.

Kerim Baran, rekabetin arttığı internet sektöründe iki şirketin kuvvetlerini birleştirmesinin hem şirketlere, hem de Tükiye’deki internet kullanıcılarına bir çok katkısı olacağına inandığını belirtti.

Yonja.com‘un bir süre önce azınlık hisselerini içlerinde Saran Holding‘in de olduğu 3 şirkete sattığını hatırlıyoruz. MyNet ortaklığı ile birlikte daha da güçlenmiş olan Yonja.com‘un bundan sonraki gelişimini takip ediyor olacağız.

Ancak benim asıl merak ettiğim MyNet‘in son dönemlerde yoğun olarak üzerinde çalıştığı, önceleri Expredo adıyla lanse ettiği, sonraları beğenmeyip dış kaynak kullanarak baştan hazırlattığı ve son olarak MyNet Eksenim ismiyle yayına aldığı sosyal ağ uygulaması bu vizyonda nerede konumlandırılmış durumda?

Zargan ve online sözlük pazarı

14 Yorum Emre Sokullu tarafından 12 Aralık 2007 tarihinde yazılmıştır.

Yaklaşık 1 yıl önce yazdığım bir yazıda, Türkiye’nin Google’larının online sözlük pazarından gelebileceğini öne sürmüştüm. Beni bu iddiaya iten, internetteki içeriğin devasa bir bölümünün İngilizce olması, ve Türkiye’deki İngilizce okur-yazarlık oranının düşük oluşuydu. İşte bu ters oranti, internet okyanusuna giren Türk internet kullanıcılarının, online sözlüklere saldıracağının birincil işaretiydi benim için.

Tam bunun üzerine, Seslisözlük‘ten sonra en büyük online sözlük oyuncusu Zargan‘ın kurucularından Uğur Yorulmaz benimle iletişime geçti; Zargan’dan bazı rakamları bizlerle paylaştı. Tablo iç açıcı:

Aylık Tekil Ziyaretçi Sayısı: 800,000
Günlük Sayfa Gösterimi: 1,000,000
Ek bilgiler için şu adrese bakın: http://www.zargan.com/livemembers.asp

Buna göre Zargan ziyaretçi sayısı 10 ayda 7 katına çıkmış. Sayfa gösterimi de 2 katına fırlamış. Uğur bunu ADSL’nin yaygınlaşmasına, önceki yazımda da şikayet ettiğim üyelik sistemini kaldırmalarına ve yeni tasarımdaki sözcük önerme gibi sayfa gösterimini arttırıcı etkenlere bağlıyor.

Gerçek olan tek şey tablonun etkileyici olduğu. Yazının başındaki savımı destekleyen bir diğer örnek de Facebook’dan geldi. Medyamızın şişirmesiyle Türkçe alternatifleri bırakıp Facebook’a hücum eden Türk kullanıcısı, Facebook’u kullanabilmek için yıllarca değiştiremediği tarayıcısını TürkçeFacebook adlı Greasemonkey destekli Firefox’la değiştirdi! Ve tabi bu da, yapımcılarını epeyce ödüllendirmiştir diye tahmin ediyoruz.

Son olarak, oynanabilirliği şu götürmez bir gerçek olsa da bakmaktan hala vazgeçemediğimiz kaynak, Alexa da Uğur’un söylediklerini onaylıyor. İşte Zargan ve onun en önemli rakibi Seslisözlük’ün karşılaştırmaları:

Seslisözlük hala daha büyük, ama Zargan’ın arabirimi, şahsen benim kalbimi daha çok çalıyor.

Pekiyi herşey bu kadar mi? Hayır, online sözlük rekabetçilerinin daha çok tarayıcı eklentisi ve GreaseMonkey script’i ile işlerimizi daha kolaylaştırması lazım. Seçili metni otomatik çeviren bir eklenti çok işimize yarardı mesela.

Web sayfa içeriklerini kelime kelime değil de direkt tercüme etmek için çalışan makine çevirisi sitelerine gelince… Bu konuda uzun süre çalışmış biri olarak, ne mevcut hemencevir benzerlerinden, ne de TTGV tarafından 1,5 sene önce $500,000 ile desteklenen geliştirme aşamasındaki projemizden umutluyum. Makine çevirisi ciddi bir bilimsel araştırma konusu ve tatmin edici sonuçları sadece Türkler değil, kimse tam anlamıyla henüz alamadı. Bu konuda Google’ın yeni istatistiksel yaklaşımı bir noktaya kadar umut verici; üstelik modüler yapısı sayesine yeni bir dili desteklemeleri, daha önce hiç olmadığı kadar kolay. Dolayısıyla birkaç yıl içinde, Google Translate‘in Türkçe’yi desteklediğini ve bu pazarı sarstığını görürsek şaşırmayalım.

YouTube artık gelirini paylaşıyor

9 Yorum Arda Kutsal tarafından 11 Aralık 2007 tarihinde yazılmıştır.

Dünyanın en popüler video sitesi YouTube yaptığı açıklama ile belirli kriterleri karşılayan kullanıcıları ile reklam gelirlerini paylaşmaya başladığını duyurdu.

Aslında YouTube bir süredir küçük bir kullanıcı grubu ile gelir paylaşım sistemini test ediyordu. Servisten yapılan açıklama söz konusu süreçte önemli başarı sağlandığı yönünde oldu.

YouTube‘a sürekli video gönderen ve gelir paylaşımında yer almak isteyen kullanıcılar için karşılanması gereken kriterler şu şekilde.

• Öncelikle Amerika ya da Kanada‘da yaşıyor olmak gerekiyor. İlerleyen dönemlerde uluslararası kullanıcılar için de kapsam genişletilecekmiş.
• Kullanıcının sisteme orjinal ve telif hakları kendisinde olan videolar göndermesi gerekiyor.
• Sisteme kabul edilecek kullanıcıların düzenli olarak video gönderiyor olması ve bu videoların binlerce kişi tarafından seyrediliyor olması gerekiyor.

Buradan da anlaşılacağı üzere YouTube‘un sağlamış olduğu ortaklık modeli Türk internet kullanıcılarını şu aşamada ilgilendiren bir durum değil. Ancak ilerisi için elbette potansiyel yaratan bir girişim. Yine de detaylarını incelemek isterseniz YouTube Partner Program sayfalarına bakabilirsiniz.

Bu süreçte ülkemizin popüler video siteleri ne yapabilir?

Cevap çok da uzmanlık isteyen bir sebebe dayanmıyor elbette. Aklın yolu birdir diyip şunu söyleyebilirim. Gelir paylaşımını acil olarak hayata geçirerek lokal pazarda ilk olma fırsatını yakalayabilirler.

Neden ? YouTube Türk video sitelerine rakip mi?

YouTube da Facebook gibi global olmasına karşılık lokal pazarları fazlasıyla etkileyen bir servis. (Facebook‘un ülkemizdeki sosyal ağlarda son aylarda ne kadar zarar verdiğini konuşmamıza gerek yok sanırım.)

Durum böyle olunca bugün izlesene.com, vidivodo.com, zaplat.com‘un rakipleri kimlerdir dediğimizde karşımıza YouTube elbette çıkıyor. Yüksek rekabet üstünlüğü rakip gibi görünmesini engelliyor olsa da, Türk video sitelerinin devamlılığı için tehdit niteliği taşımaktadır.

Bugün düzgün çalışan bir video servisi, düzgün çalışan bir gelir paylaşım modelini devreye alırsa, YouTube‘un olası uluslararası gelir paylaşım hamlesi karşısında güçlü konumda olabilir. En azından güçlü içerik üreticilerini elinden kaçırıyor olmaz ki bence bu varlığının devamı için çok önemli.

Tabi aklımıza şu soru geliyor. Ülkemizde girişim sahipleri tarafında içerik üreticilere mi önem veriliyor yoksa içerik tüketicilere mi? Bu ayrı bir tartışma konusu.

Peki, ülkemizde gerçekten kaliteli video içeriği üreten kaç kullanıcı var? Bu konuda ise biraz çalışıp, biraz da girişim sahiplerinden geri dönüş alarak sanırım sonuca ulaşabiliriz.

Doğan’a yeni nesil aşısı ve değişen stratejiler

16 Yorum Arda Kutsal tarafından 07 Aralık 2007 tarihinde yazılmıştır.

Bugün aldığım bir habere göre Radikal Gazetesi teknoloji editörü ve aynı zamanda Teknosohbet.tv‘nin yaratıcısı Serdar Kuzuloğlu, Doğan Grubu bünyesindeki televizyonların, D-Smart platformunun ve radyolarının bütün web operasyonlarını yenileme, yeni site alımlarıyla tabanı genişletme, işbirlikleri kurma ve IPTV, 3G, PeerCast, VoD (Video on Demand) gibi yeni yayın teknolojilerine hazırlanma görevlerini kapsayan DTV Holding Yeni Nesil Hizmetler Direktörü pozisyonuna getirildi.

Radikal Gazetesi‘ndeki görevine de devam edecek olan Serdar Kuzuloğlu‘nun üstlendiği vizyon kapsamında ilerleyen dönemlerde internet alanında önemli gelişmeler yaratacağına inanıyorum.

Yeni görevi ile ilgili şirket içinde yapılan açıklama şu şekildedir:

Değerli Çalışma Arkadaşlarımız,

Genişbant internet, 3G mobil iletişim altyapısı, IPTV gibi yeni teknolojiler hemen her sektörü etkilemekle birlikte en büyük açılım ve fırsatların medya alanında olacağı düşünülmektedir.

Dünyaya paralel olarak Türkiye’de de önemini, etkisini ve kitlesini hızla arttıran bu alanda DTVH olarak öncü ve vizyoner yapımızı yansıtmamız gerekliliğinden hareketle; kurulan Yeni Nesil Hizmetler
Bölümü, Grubumuza bağlı TV, radyo, dijital platform ve web alanlarında tüm yeni teknolojilerin uygulanmasından sorumlu olacaktır.

M. Serdar Kuzuloğlu DTVH’nin mevcut teknoloji hizmetlerini yeni dönemin gereklerine uyarlamak, kurulacak yeni hizmetlere yönelik hedef ve stratejileri belirlemek ve bunları hayata geçirmek üzere Yeni Nesil
Hizmetler Direktörü olarak göreve başlamıştır.

Mehmet Ali Yalçındağ

Bu gelişmede kişisel olarak dikkatimi çeken nokta Doğan Grubu‘nun özellikle medya stratejilerinde News Corp.’un Başkanı Rupert Murdoch‘un vizyonuna geçiş yapmasıdır.

Eğer düşüncelerimde yanılmıyorsam ve uygulanacak stratejiler News Corp. paralelinde olacaksa, yakın zamanda şirket tarafından hem yoğun yeni nesil ürünler, hem de önemli internet satın almaları beklemek yerinde olacaktır.

Serdar Kuzuloğlu‘nun vizyonu ve tecrübesi ile şirkete değer katacağına inanıyorum. Kendisini yeni görevi için kutluyor ve başarılar diliyorum.