“Web için bir hayalim var, öyle ki bilgisayarlar web üzerindeki bütün veriyi, içerikler, linkler ve insanlarla bilgisayarlar arasındaki bütün iÅŸlemler gibi, analiz edebilecekler. Henüz ortaya çıkmamış olsa da, ortaya çıktığı zaman anlamsal aÄŸ; ticaretin günlük mekanizmaları, bürokrasi ve günlük yaÅŸamlarımız birbiri ile konuÅŸan makinalar tarafından yürütülecek. Ä°nsanlığın asırlardır konuÅŸup durduÄŸu ‘akıllı ajanlar‘ nihayet gerçekleÅŸecek.” #

W3 direktörü Tim Berners-Lee‘nin bu vizyonunun nihai sonuna adım adım yaklaşıyoruz. Akıllı ajan üreten ve bu ÅŸekilde interneti anlamlandırmaya baÅŸlayan çalışma gurupları biliÅŸim dünyasının tam desteÄŸini arkasına alıyor.

Hem geliştiriciler, hem de kullanıcılar; Microformats, OpenID ve DataPortability kelimeleri ile yavaş yavaş hayatlarımıza girmeye başlayan minik-dev ajanlarla sık sık karşılaşacaklar. Web geliştiricilerini yepyeni ilhamlar, web kullanıcılarını da inanılmaz kolaylıklar ve alternatif uygulamalar bekliyor. Yepyeni uygulamalar üretildikçe; bu üç konu başlığını detaylandırıp, çeşitli kullanım alanlarıyla da örnekleyeceğim.

Microformats‘ı nano teknolojinin internetteki karşılığı olarak nitelendirebiliriz. Her gün kullandığımız internet sitelerinin içine gün gün eklenmeye baÅŸlayan standartlar; mikro eklentilerle, sitelerden maksimum fayda saÄŸlamamızı saÄŸlayacaklar. Web siteleri bu standartları kullanarak bizlerle kendilerine ait olan profil, CV, navigasyon, etiket, ödeme gibi tanımlamalarını paylaÅŸacaklar. ÖrneÄŸin bir blog’a girdiÄŸimiz anda; site sahiplerinin Facebook profillerini, telefon numaralarını çeÅŸitli eklentiler sayesinde görebileceÄŸiz.

OpenID sayesinde tek bir kullanıcı girişi kullanarak tüm web sitelerine giriş yapabilecek; internet üzerinde kimliğimizin bize ait olduğunu doğrulatabilecek ve kullanıcı girişimizle yapılan herhangi bir hareketi uzaktan kontrol edebileceğiz.

Dataportability ile web siteleriyle paylaştığımız tüm kişisel bilgilerimizi yanımızda bir başka siteye taşıyabilecek; zaman kazanırken, interneti daha güvenli bir hale getireceğiz. Bize ait olan bir şeyi yanımızda taşımak da hakkımız olsun zaten, değil mi?

Tüm bu çalışma gruplarını, yeni uygulamalarla projeler desteklendikçe; birer birer incelemeye devam edeceÄŸim. Åžimdilik gerçekten hazır deÄŸil, bu ‘akıllı ajanlar‘.

6 Yorum »

Yazıya link verenler (Trackback URL)

1. 1. Hep birlikte taşınıyoruz, şimdiden iyi yolculuklar; Invite2messenger | Webrazzi
   25 Mar 2008 19:46
2. 2. İlginizin dayanılmaz hafifliği; Feedego.com ile APML deneyimi | Webrazzi
   13 Haz 2008 12:54

Yorumlar (Bu yazının yorumları için RSS)

1. 1. Ekim Nazım Kaya
   03 Mar 2008 01:21

   Agent’ı “ajan”dan çok “temsilci” diye çevirmek daha doÄŸru olacaktır diye düşünüyorum, ajan bende olumsuz bir çaÄŸrışım yapıyor.

   “Intelligent agent”ların hayata geçirilmesi için her dilin kendi anlamsal veritabanlarının yaratılması büyük önem taşıyor. Bu alanda kuÅŸkusuz Google en büyük birikime sahip. Ama Google’ın “eline muhtaç” kalmamak için farklı servislerin veritabanlarını mutlaka analiz etmesi ve semantik teknolojilerin üretimi için kullanıma sokması gerekli diye düşünüyorum. EkÅŸi Sözlük ve türevleri, forumlar, blog servisleri Türkçe’ye dair birikimlerin önemli bir bölümünü oluÅŸturuyor.

   Blog’umuzdan olması nedeniyle reklam olarak, Ä°ngilizce olması nedeniyle “snob”luk olarak deÄŸerlendirilmemesi dileÄŸiyle ÅŸu örneÄŸi paylaÅŸmak isterim: http://botego.blogspot.com/200.....r-box.html

   Pazarlamaya yönelik ifadelerden irrite olanlara en azından son paragrafı okumamalarını önerebilirim.

2. 2. Ekim Nazım Kaya
   03 Mar 2008 01:23

   Bir ek: EkÅŸi Sözlük bir ara kullanıcılarına bazı baÅŸlıkları “bu bir isimdir, bu bir ÅŸarkıdır” gibi kategorilerle tag’letiyordu, sonra nedense bundan vazgeçtiler. Bu kadar kiÅŸinin katkıda bulunduÄŸu bir ortamda bu bilginin doÄŸruluk ve geniÅŸlik deÄŸeri o kadar yüksek ki, keÅŸke bırakmasalardı demeden edemiyorum.

3. 3. Haluk Akın
   03 Mar 2008 06:48

   Tim Berners-Lee’nin burada çizdiÄŸi vizyon “semantik web” vizyonudur.

   Maalesef semantik web’in ne olduÄŸunu pek çok yazılımcı anlayamıyor. Genel olarak sadece veritabanı yazılımcılığı yapmaya alışık kitlelerin bu ÅŸekilde farklı bir paradigmaya hemen adapte olmalarını beklemek de zor zaten. Bu adaptasyon ancak zaman içinde gerçekleÅŸecektir.

   Bu yazıda verilen örneklerin de malesef semantik web yolunda önemli adımlar olduÄŸunu söylemek zor. Henüz semantik web’in sadece yüzeyi tırmalanıyor.

4. 4. Erhan Erdogan
   03 Mar 2008 12:30

   @Ekim Nazım Kaya
   Web’in mikro ya da x diÄŸer formatlarını kurgulamak bizim elimizde. Zaten ajan da her zaman kötü ÅŸeyler yapan insan deÄŸildir ; )
   @Haluk Akın
   Kesinlikle katılıyorum hazır olmadıkları konusuna; ama yoğun çalışacakları çok açık bundan sonra.

   Bunlar sadece yapı taÅŸları; geliÅŸtirmek için ortaya bırakılmış…

Yorum Yazın