- Her sektörde olduğu gibi burada da birinci madde ekonomi. Bir şirket, yerelleştirme için ne kadar fazla para harcarsa o kadar iyi sonuç alır. Yeterli sayıda ‘in-house reviewer’ı olan, kendi QA ekibi olan bir yazılım üreticinin (Örn., Oracle) ürünleriyle, en ucuz yoldan, işini ucuzundan bir yerelleştirme tedarikçisine ve hatta proz.com’dan bulduğu freelance çevirmenlere yaptıranların işleri aynı sonuçları vermiyor.

-’Bellek read olamadı’ gibi ifadeler çevirmenden değil, büyük ihtimalle ‘internalization’ yapan yazılım geliştirici grubun ‘read’ kelimesini
çevrilemez olarak işaretlemesinden kaynaklanan bir hatadır.

- Cancer örneğindeki gibi ‘bağlam yetersizliği’ de yine çevirmenlerden kaynaklanmayan hatalar. ‘Georgia’ da benim favorilerimden biri. (Yazı tipi, ülke adı ve eyalet) Yazılım üreticileri, UI çevirilerinde bağlam sağlanmazsa çevirmen -genellikle sorgu (query) yollamaya üşenerek- ‘best guess’ metodunu kullanır.

- Yerelleştirme için geliştirilmiş çeşitli araçlar var. Online olarak da çalışılan bu araçlar bazen yetersiz kalsa da zamanla geliştiriliyorlar.

- Gönüllülerin çalışmaları, her zaman çok başarılı olamayabiliyor. Birden çok gönüllünün çalıştığı projeler, denetim yetersizliği ve yetki
eksikliği gibi nedenlerle tutarsız ve bazen de kalitesiz olabiliyor. Orkut’un gönüllü çevirmenlerinin, gözden geçirilmek üzere bize
gönderilen çevirilerini görseniz durumun vehameti daha iyi anlaşılırdı. Last.fm gibi iyi örnekler olduğunu da söylemeden geçemeyeceğim.

- Türkçe’nin sondan eklemeli bir dil olması, cümle yapısının farklı olmasından dolayı ‘Ahmet kişisinin fotoğrafları’ gibi saçma ifadeler
oluşabiliyor, bunları yok etmek imkansız. Placeholder dediğimiz yer tutuculara ünlü uyumsuzluklarından dolayı ek gelemiyor.(Kaynak cümle: ‘Take a look at pictures of XXX, XXX=placeholder) Aynı konuya, İngilizce’de sonradan oluşturulan kelimelerin Türkçe karşılıklarının aynı kolaylıkla bulunamaması da dahil; ‘Windows Gadget’ın kısaltması Widget gibi. Ayrıca kültürel farklılıklar da var ki.. Uzun konu.

- Üreticilerin, agresif pazar rekabetine ayak uydurabilmek için ürün lansmanlarının mümkün olan en kısa sürede yapılması gerekiyor. Bu ‘fazla kısa’ deadline’larla çalışmanın sonuçlarını yarım yamalak piyasaya sürülmüş ve güncellemelerle ayakta duran Windows’lardan görebiliyoruz. Aynı koşullar, işin yerelleştirme kısmı için de geçerli. Az zamanda çok işler başarmak her zaman mümkün olmuyor.

o dile hakim biri ekipte olmadıkça ve iki dili de ana dili gibi konuşmadıkça, bu tip hatalar çok normal. hiç türkçesi olmamasından iyidir bence. Hala bir çok serviste türkçenin esamesi bile okunmadığına göre… Ayrıca tahminim, bu tip çeviri hatalarını bildirildiği taktirde mutlaka düzeltilir de.

“Phishing” kelimesinin buradaki anlamının “oltaya getirmek” olup olmadığı konusunda uzun tartışmalara girebiliriz isterseniz, ama bence anlamlı olmaz, zira çeviri katı kuralları olan (”bu kelime böyle çevrilir”) bir dal değildir, sadece tavsiyeler içerir (çeviride zorlama yoktur;) ; farklı durumlarda farklı çeviriler kullanılabilir, hattâ okuyucunun anlamasını zorlaştırmamak adına metin içerisindeki örnekler (hattâ ve hattâ cümlelerin kendileri) değiştirilebilir; hiç kimse “phishing = oltaya getirmek” diye bir kural koyamaz. Olası çeviriler arasına o ifadeyi koyabilirsiniz, ama “bu böyle olacak!” diyemezsiniz. Üstelik “phishing” kimlik hırsızlığı için kullanılan belirli yöntemleri tarif eden bir kelimedir, “oltaya getirmek” gibi genel, farklı durumlarda kullanılan ve alıcıya ulaştığı anda hangi durumdaki neyi anlattığı belirli olmayan veya kullanım alanının genişliği nedeniyle belli olamayan bir çeviri yerine “yemleme” gibi kullanılmayan ama - dolayısıyla hemen anlaşılabilecek bir çevirinin kullanılması, “genel çeviri ahlâkı” açısından gayet yerinde bir yaklaşım kanımca.

Bu arada zodyak yılı çin takvimindeki yıllara (ki bu da burç olarak çevrilebilirdi bence, zira çinde 12 burç vardır ve bunlar aylarla değil yıllarla döner) karşılık gelir.

Benim bu konuda takıldığım noktalar ise sizlerden biraz farklı.

Birincisi, çevirmene yeterli bilginin (kaynak ifadenin kullanım yerinin) sağlanmaması. Bu durumda çevirmeni suçlamak bence bilmemekten kaynaklanan bir tutumdur. Sizlerin yazdıklarından iki örnek vereyim:

Çevrilecek ifade: Cancer
Olası karşılıklar: Kanser, Yengeç
Bu ifadeyi dilimize çevirmekle görevli olan kişi, eğer bu ifadenin etrafında “Gemini”, “Aries”, “Ram” gibi kelimeler görürse “Yengeç” olarak çevirmesi gerektiğini bilir. Ancak çevirmene sadece “Cancer” verirseniz, alacağınız cevap, gayet doğal olarak “Kanser” olur. Burada asıl hata çevirmenin değil, ona gerekli bilgiyi sağlamayanındır.

Çevrilecek ifade: Couldn’t
Olası karşılıklar: -[il]emedi, yapılamadı, olamadı
Bunu çeviren arkadaşın adı Ahmet olsun.
Çevrilecek ifade: memory
Olası karşılıklar: hafıza
Bunu çeviren arkadaşın adı da Nilüfer olsun.
Bu durumda “Bellek read olamadı” için kimi suçlamak gerekir? Çevirmeni mi? Yoksa ona gereken bilgiyi sağlamayanı mı?

Bugüne kadar, hiçbir zaman hata vermeyen bir bilgisayar programı kullanmadım. Bugüne kadar herhangi bir dilin haricî kütüphaneler ve kullanımları dahil tamamını ezbere bilen bir programcıya da rastlamadım. Bugüne kadar, herhangi bir lisanın *tamamını* bilen birine de rastlamadım. Bugüne kadar herhangi bir konuda *herşeyi* bilen birine de rastlamadım. Anasının karnından programcı doğup hayatı boyunca programlama / yaptığı programlar ile ilgili olarak tek bir hata yapmayan birini gösterebilir misiniz? Ben gösteremem. Bu söylediklerimin çevirmenler için de aynen geçerli olduğunu düşünüyorum. Çevirmenleri eleştireceğiz elbette, ama eleştirmeden önce o çevirmenle/çevirmenlerle irtibata geçip mevz-u bahis hatalarını bildirsek, eğer inatla düzeltmezlerse o zaman “saçmalamışlar” / “saçmalıyorlar” desek daha kaliteli çevirilerimiz olur bence.