Yıllardır Windows Türkçesi ile dalga geçiyoruz. Şimdi de sırada Türkçe dil seçeneğini ekleyen global web siteleri var.

Mesela, Firefox’un ana sayfasında şöyle bir çeviri harikası duruyor: “Firefox’un casus yazılımlara, virüslere ve istenmeden açılan pencerelere karşı geliÅŸtirilen koruma kalkanına yemleme (ing. phishing) koruması da eklendi.”

Reddit‘teki “ölümsüz baÄŸ” ifadesi benim favorim. (Gerçi “Ebedi baÄŸlantı” deseler daha hoÅŸ olurmuÅŸ.)

Yahoo Mail‘in “Korunuyor musunuz?” baÅŸlığı, çaÄŸrışımından ötürü bu yazıya girmeyi hakediyor. Ha bir de sayfanın en görünür yerindeki yazım hatasını hala farkedemediler: “GiriÅŸ mührünüzü oluÅŸturunç.”

Keza Google’ın “etki alanı” var. Nedense “domain” için “etki alanı” demeyi tercih ediyorlar. Oysa bizde “alan adı” neredeyse oturmuÅŸ durumda.

Browser oyunları ise ÅŸov yapıyor: OGame devasa butonunda “Imdi ücretsiz oyna” diyor, KnightFight kocaman bir “Gönderme” butonu yapmış (gönder demek istiyorlar herhalde), Seafight, ÅŸifre hatırlatma sayfasında “GiriÅŸ bilgileri mi unutuldu? Sen kayıtlı üyesin ama giriÅŸ bilgilerini mi untuttun?” gibi Tarzanca bir ÅŸeyler diyor.

Bu gidiÅŸle Windows’un “Bellek read olamadı“sını mumla arayacağız galiba.

İlgili Yazılar

• MSN Türkiye sadece yetiÅŸkinler için mi?
• Web tabanlı ajanda: MaviAjanda.com
• Xoyun.com artık Sinerji Interactive’in!
• Web tabanlı mesajlaÅŸma ve Yahoo’nun yeni servisi
• Global pazarda web tabanlı oyun sitelerine ilgi hat safhada!
• Addgoo açılış sayfanız olmaya aday
• Terörle Mücadele Kahramanlarına Destek
• Altivi.com yenilendi…!
• DoÄŸan’ın yeni projesi VideoTurk.com
• eBay milyar dolarlık satın alma ile pazarı hareketlendirdi

17 Yorum »

Yazıya link verenler (Trackback URL)

1. 1. Katod’un Seyir Defteri - 28.05.2008 at katodivaihe
   28 May 2008 18:37

Yorumlar (Bu yazının yorumları için RSS)

1. 1. m.ozan.hazer
   28 May 2008 11:05

   Ä°ÅŸte bu yüzden global projelerin yerelleÅŸme çabalarının sınırlı kalacağını düşünüyorum. Adam gibi projelerde sadece teknik ve tasarımla deÄŸil her bir cümle ile ilgili kafa patlatılır. Luke Wroblowski, 37signals vs. bloglarına bakın, kelime saydıklarına bile ÅŸahit olursunuz. Sonra yerelleÅŸecem diye tercümeye verir ve tercümanın insafına kalırsınız…

2. 2. Necmettin Begiter
   28 May 2008 11:45

   Çeviri yapan birisi olarak (her ne kadar verdiÄŸiniz örneklerle ilgim olmasa da) bir-iki kelime sarfetmek isterim. Firefox ile ilgili cümleyi yanlış anlamışsınız sanırım, “koruma kalkanına yemleme” deÄŸil, “koruma kalkanına yemleme koruması da eklendi” diye okursanız cümlede hiçbir problem yok ve phishing kelimesi için kullanılan “yemleme” çevirisi yapan arkadaşı da taktir ettim, gayet güzel bir çeviri.

   “Etki alanı” - “alan adı” konusuna geçiyorum. “domain name” “alan adı” olarak, “domain” ise “alan” veya “etki alanı” olarak çevrilir; burada hiçbir problem yok (ya da ben göremiyorum).

   Diğerlerine diyecek birşey yok, uzayda *dönen* bir oyunda geçmişten bir kelime görmek ilginç oluyor, keşke kalanını da öyle yapsalar

3. 3. Cafer Alkan
   28 May 2008 12:06

   Burada da ÇaÄŸlayan Arkan, “Phishing” yerine, “Yemleme” karşılığını kullanmış.

   Uluslararası projelerin yerelleşme çabalarındaki aracın başarısız olması, amacını desteklemeyeceğiz anlamına gelmemesi gerekiyor. Projelerde, en iyi yazılımcıyı kullanma çabası, en iyi dil bilimciyi kullanma çabasıyla kıyaslarsak, oranı hepimiz biliyoruz.

   Sadece bilgiyi saymayan bir aletin ismi, ne kadar olağan ise, türetilebilir bir dille karşılık bulan kelimelerle beraber, teknolojiyi anlama ve geliştirme konusunda son sürat sağlar.

4. 4. sercan
   28 May 2008 12:13

   tercümanla olabilecek işler değil bunlar.. en iyisi gönüllüler bulmak tabi bulunabilirse..

5. 5. Umut Benzer
   28 May 2008 14:12

   Gelelim gmaile… Yaklaşık bir yıl önce, yazım denetiminde “otomatik” yerine “otomobil” yazıyordu.

   Åžimdi de blogger’a geçelim.
   http://img232.imageshack.us/im.....urelj6.jpg

   Atroloji Ä°ÅŸareti nedir? Burç deÄŸil midir? “:” nerededir?

   Zodyak yılı ne hiç bilmiyorum.
   Ayrıca burçlardan Ä°ngilizcesi “Cancer” olan “Yengeç” burcu, bir zamanlar “Kanser” olarak çevrilmiÅŸti Türkçeye… Hala öyle mi bilemiyorum.

   DediÄŸiniz gibi: “Bellek read olamadı tarzı çevirilere devam…” =)

6. 6. MaFiAMaX
   28 May 2008 14:55

   Necmettin Begiter, eğer birebir çeviri yaparsak İngilizce kitaplarının vay haline. Özellikle mesleki yazılarda bu fark iyiden iyiye ortaya çıkıyor. Örneğin İnşaat Müh. ile alakalı bir İngilizce makale okuduğumda eğer keliemelerin sözlük anlamına bakarsak acayip komik şeyler çıkıyor ortaya.

   Sözü edilen Phishing kelimesinin buradaki anlamı oltaya getirmektir.

7. 7. Can
   28 May 2008 15:14

   Phishing yerine olta saldırısı terimi kullanılsa daha iyi olurmuş.

8. 8. Necmettin Begiter
   28 May 2008 16:02

   “Birebir çeviri yaparsak” kısmının benimle ilgisini anlamadım? “Phishing” “yemleme” demek deÄŸildir, zaten yeni bir kavramdır. Birebir çeviri yapabilmek için kaynak metindeki ifadelerin hedef dildeki karşılıklarının oturmuÅŸ olması gerekir, henüz dilimize nasıl çevireceÄŸimizi tartıştığımız bir kavramla ilgili olarak birebir çeviri zaten yapamazsınız.

   “Phishing” kelimesinin buradaki anlamının “oltaya getirmek” olup olmadığı konusunda uzun tartışmalara girebiliriz isterseniz, ama bence anlamlı olmaz, zira çeviri katı kuralları olan (”bu kelime böyle çevrilir”) bir dal deÄŸildir, sadece tavsiyeler içerir (çeviride zorlama yoktur;) ; farklı durumlarda farklı çeviriler kullanılabilir, hattâ okuyucunun anlamasını zorlaÅŸtırmamak adına metin içerisindeki örnekler (hattâ ve hattâ cümlelerin kendileri) deÄŸiÅŸtirilebilir; hiç kimse “phishing = oltaya getirmek” diye bir kural koyamaz. Olası çeviriler arasına o ifadeyi koyabilirsiniz, ama “bu böyle olacak!” diyemezsiniz. Ãœstelik “phishing” kimlik hırsızlığı için kullanılan belirli yöntemleri tarif eden bir kelimedir, “oltaya getirmek” gibi genel, farklı durumlarda kullanılan ve alıcıya ulaÅŸtığı anda hangi durumdaki neyi anlattığı belirli olmayan veya kullanım alanının geniÅŸliÄŸi nedeniyle belli olamayan bir çeviri yerine “yemleme” gibi kullanılmayan ama - dolayısıyla hemen anlaşılabilecek bir çevirinin kullanılması, “genel çeviri ahlâkı” açısından gayet yerinde bir yaklaşım kanımca.

   Bu arada zodyak yılı çin takvimindeki yıllara (ki bu da burç olarak çevrilebilirdi bence, zira çinde 12 burç vardır ve bunlar aylarla değil yıllarla döner) karşılık gelir.

   Benim bu konuda takıldığım noktalar ise sizlerden biraz farklı.

   Birincisi, çevirmene yeterli bilginin (kaynak ifadenin kullanım yerinin) sağlanmaması. Bu durumda çevirmeni suçlamak bence bilmemekten kaynaklanan bir tutumdur. Sizlerin yazdıklarından iki örnek vereyim:

   Çevrilecek ifade: Cancer
   Olası karşılıklar: Kanser, Yengeç
   Bu ifadeyi dilimize çevirmekle görevli olan kiÅŸi, eÄŸer bu ifadenin etrafında “Gemini”, “Aries”, “Ram” gibi kelimeler görürse “Yengeç” olarak çevirmesi gerektiÄŸini bilir. Ancak çevirmene sadece “Cancer” verirseniz, alacağınız cevap, gayet doÄŸal olarak “Kanser” olur. Burada asıl hata çevirmenin deÄŸil, ona gerekli bilgiyi saÄŸlamayanındır.

   Çevrilecek ifade: Couldn’t
   Olası karşılıklar: -[il]emedi, yapılamadı, olamadı
   Bunu çeviren arkadaşın adı Ahmet olsun.
   Çevrilecek ifade: memory
   Olası karşılıklar: hafıza
   Bunu çeviren arkadaşın adı da Nilüfer olsun.
   Bu durumda “Bellek read olamadı” için kimi suçlamak gerekir? Çevirmeni mi? Yoksa ona gereken bilgiyi saÄŸlamayanı mı?

   Bugüne kadar, hiçbir zaman hata vermeyen bir bilgisayar programı kullanmadım. Bugüne kadar herhangi bir dilin haricî kütüphaneler ve kullanımları dahil tamamını ezbere bilen bir programcıya da rastlamadım. Bugüne kadar, herhangi bir lisanın *tamamını* bilen birine de rastlamadım. Bugüne kadar herhangi bir konuda *herÅŸeyi* bilen birine de rastlamadım. Anasının karnından programcı doÄŸup hayatı boyunca programlama / yaptığı programlar ile ilgili olarak tek bir hata yapmayan birini gösterebilir misiniz? Ben gösteremem. Bu söylediklerimin çevirmenler için de aynen geçerli olduÄŸunu düşünüyorum. Çevirmenleri eleÅŸtireceÄŸiz elbette, ama eleÅŸtirmeden önce o çevirmenle/çevirmenlerle irtibata geçip mevz-u bahis hatalarını bildirsek, eÄŸer inatla düzeltmezlerse o zaman “saçmalamışlar” / “saçmalıyorlar” desek daha kaliteli çevirilerimiz olur bence.

9. 9. Onder EREN
   28 May 2008 16:16

   phishing bir çok noktada “yemleme” diye çevriliyor ve bence fazlasıyla oturdu bu tabir.

   o dile hakim biri ekipte olmadıkça ve iki dili de ana dili gibi konuÅŸmadıkça, bu tip hatalar çok normal. hiç türkçesi olmamasından iyidir bence. Hala bir çok serviste türkçenin esamesi bile okunmadığına göre… Ayrıca tahminim, bu tip çeviri hatalarını bildirildiÄŸi taktirde mutlaka düzeltilir de.

10. 10. Ä°hsan DiÅŸkan
    28 May 2008 18:12

    Global projelerde çeviri online olmalı, proje üzerinde sürekli kontrol edilerek yapılmalı. 5 sayfalık döküman tercümana verilip yerelleşme olmaz.

11. 11. Haluk Akın
    28 May 2008 18:38

    “Yemleme”yi ilk kez duydum. Çok güzel bir çeviri olmuÅŸ bence.

12. 12. Ersan Özer
    28 May 2008 23:43

    Yorumlarıyla katkıda bulunan herkese teÅŸekkür ederim. Bilgisayar Türkçesi gibi Ä°nternet Türkçesi de elbette üzerinde konuÅŸulması gereken bir mesele. Ä°lkini çözememiÅŸken hayatımıza ikincisi girdi. Webrazzi’ye yazarken kısa olmasına gayret ediyorum. Bu yaklaşımımdan dolayı bazı yanlış anlaşılmalar olabilir. Onu da yorumlar üzerinden düzeltmeye çalışacağım. Bu yazının çıkışı aslında Reddit’te “ölümsüz baÄŸ” ifadesini görmem. DiÄŸerleri de aklımda kalmıştı. Şöyle bir turlayıp çıkardım. Görüyorum ki, yorumlar daha çok Firefox’tan yaptığım “yemleme” alıntısı üzerinden ilerliyor. TDK’nın da önerdiÄŸi pek çok alternatif kelime var. Bunların bazısı benimseniyor, bazısı dalga konusu oluyor. Ama bilgisayar, biliÅŸim, sunucu, yazılım, donanım, bellek gibi baÅŸarıya ulaÅŸanla az deÄŸil. Dolayısıyla, phishing yerine yemleme demek de bir öneridir. Kalıcı olup olmayacağına sadece zaman karar verir. Ancak bana sorarsanız, baÅŸarılı olması güç görünüyor. “Tuzak” “sanal tuzak” gibi bir yerlerden hareket etmenin daha doÄŸru olabiliceÄŸini düşünüyorum.

13. 13. Cello
    29 May 2008 11:21

    http://img174.imageshack.us/im.....05zsr6.jpg

14. 14. Burak Arikan
    29 May 2008 14:40

    Harika toplama, teşekkürler!
    “Widget” için ne demek lazım? Bir ara biz Düğümküme‘de “cıbır” dedik ama pek garip oldu vazgeçtik kullanmaktan.

15. 15. Cenk
    02 Haz 2008 13:59

    Microsoft, Google vs. gibi aklınıza gelebilecek hemen hemen tüm yazılım ÅŸirketlerinin yerelleÅŸtirme çalışmalarını Türkçe, Arapça, Yunanca ve Ä°branice’de yürüten bir ÅŸirkette ‘yerelleÅŸtirme proje yöneticisi’ olarak çalışıyorum. Bu konu, aslında uzun uzadıya konuÅŸulabilecek bir konu ancak, yer sıkıntısından dolayı kısaca (?) ÅŸunları söylemekle yetineyim. YerelleÅŸtirme diye bir sektör var, hayatını benim gibi bununla kazanan Dünya üzerinde binlerce kiÅŸi var, milyarlarca doların döndüğü. Ä°nsanlar bu konularda kafa patlatıyorlar, hayatlarını sürekli bu konuda çalışarak geçiriyorlar. Haliyle dışarıdan görünmeyen, tahmin edilemeyecek birçok nokta var aslında. Kısaca;

    - Her sektörde olduÄŸu gibi burada da birinci madde ekonomi. Bir ÅŸirket, yerelleÅŸtirme için ne kadar fazla para harcarsa o kadar iyi sonuç alır. Yeterli sayıda ‘in-house reviewer’ı olan, kendi QA ekibi olan bir yazılım üreticinin (Örn., Oracle) ürünleriyle, en ucuz yoldan, iÅŸini ucuzundan bir yerelleÅŸtirme tedarikçisine ve hatta proz.com’dan bulduÄŸu freelance çevirmenlere yaptıranların iÅŸleri aynı sonuçları vermiyor.

    -’Bellek read olamadı’ gibi ifadeler çevirmenden deÄŸil, büyük ihtimalle ‘internalization’ yapan yazılım geliÅŸtirici grubun ‘read’ kelimesini
    çevrilemez olarak işaretlemesinden kaynaklanan bir hatadır.

    - Cancer örneÄŸindeki gibi ‘baÄŸlam yetersizliÄŸi’ de yine çevirmenlerden kaynaklanmayan hatalar. ‘Georgia’ da benim favorilerimden biri. (Yazı tipi, ülke adı ve eyalet) Yazılım üreticileri, UI çevirilerinde baÄŸlam saÄŸlanmazsa çevirmen -genellikle sorgu (query) yollamaya üşenerek- ‘best guess’ metodunu kullanır.

    - Yerelleştirme için geliştirilmiş çeşitli araçlar var. Online olarak da çalışılan bu araçlar bazen yetersiz kalsa da zamanla geliştiriliyorlar.

    - Gönüllülerin çalışmaları, her zaman çok başarılı olamayabiliyor. Birden çok gönüllünün çalıştığı projeler, denetim yetersizliği ve yetki
    eksikliÄŸi gibi nedenlerle tutarsız ve bazen de kalitesiz olabiliyor. Orkut’un gönüllü çevirmenlerinin, gözden geçirilmek üzere bize
    gönderilen çevirilerini görseniz durumun vehameti daha iyi anlaşılırdı. Last.fm gibi iyi örnekler olduğunu da söylemeden geçemeyeceğim.

    - Türkçe’nin sondan eklemeli bir dil olması, cümle yapısının farklı olmasından dolayı ‘Ahmet kiÅŸisinin fotoÄŸrafları’ gibi saçma ifadeler
    oluÅŸabiliyor, bunları yok etmek imkansız. Placeholder dediÄŸimiz yer tutuculara ünlü uyumsuzluklarından dolayı ek gelemiyor.(Kaynak cümle: ‘Take a look at pictures of XXX, XXX=placeholder) Aynı konuya, Ä°ngilizce’de sonradan oluÅŸturulan kelimelerin Türkçe karşılıklarının aynı kolaylıkla bulunamaması da dahil; ‘Windows Gadget’ın kısaltması Widget gibi. Ayrıca kültürel farklılıklar da var ki.. Uzun konu.

    - Ãœreticilerin, agresif pazar rekabetine ayak uydurabilmek için ürün lansmanlarının mümkün olan en kısa sürede yapılması gerekiyor. Bu ‘fazla kısa’ deadline’larla çalışmanın sonuçlarını yarım yamalak piyasaya sürülmüş ve güncellemelerle ayakta duran Windows’lardan görebiliyoruz. Aynı koÅŸullar, iÅŸin yerelleÅŸtirme kısmı için de geçerli. Az zamanda çok iÅŸler baÅŸarmak her zaman mümkün olmuyor.

16. 16. Cello
    03 Haz 2008 18:18

    Yaşasın, burada hiç spam yok!

Yorum Yazın

Adınız: (zorunlu)

E-Mail: (yayınlanmayacak) (zorunlu)

Web Siteniz:

XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>