Benim gibi birçok insan için unutulmaz bir servis olduğunu düşündüğüm GeoCities’in kuruluşu ve yükselişi tam bir “dot-com balonu” hikayesi. 1994 yılında kurulan GeoCities, dönemin birçok internet servisi gibi çok kısa sürede, 1998 yılında, borsaya açıldı. Aslında o dönemde bir çok internet şirketi gelir modeli olmadan ve hatta zarar eder durumdayken borsaya açılıyordu. Önem verilen tek değer kullanıcı sayısındaki artış oranı ve bununla beraber gelmesi beklenen muhtemel kazançtı. Bu yaklaşım 2001 krizi ile beraber bu tarz şirketlerin neredeyse hepsinin batmasına sebep oldu. GeoCities’de aynı yaklaşım ile kullanıcı sayılarındaki büyük artış oranlarına bakılarak borsaya açıldı. Fakat onlar biraz daha şanslıydı. Borsaya açıldıktan bir yıl sonra, tam da dot-com balonunun en çok şiştiği dönemde Yahoo tarafından 3.6 milyar dolara satın alındı.

Fakat 2001 krizi ve dot-com balonunun patlaması ile web 1.0′ın sonunun gelmesi, ve 2002-2003 dönemi ile hayatımıza web 2.0 sitelerinin girmeye başlaması ile GeoCities de önemini kaybetti. Web 2.0 ile  internette tek taraflı yayın yapmak, katılmak ve ortaklaşa yaratmak olarak yeniden tanımlandı. Böylece GeoCities tarzı servislerin yerini sosyal ağlar, wikiler, bloglar ve hayat akışı siteleri aldı. Yeni nesil web sitesi yaratma araçları da birçok platform ile entegre olarak çalışan ve diğer sitelerden gelen verilerle zenginleştirilmiş platformlara dönüştüler.

GeoCities bu değişime ayak uyduramadığı için bugün kapanıyor. Fakat yine de hayatımda çok önemli bir yere sahip olan bir servisin ve hatta bir dönemin  sonuna gelmiş olduğumuzu görmek insana garip geliyor. Ne diyelim hayat evrimleşerek devam ediyor.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

eBay

Uzunca bir süredir Skype’ın başarılı bir şirket olduğu ancak eBay’in esas iş kolu için herhangi bir katma değer yaratmadığı tartışılıyordu. Geçtiğimiz yıl eBay hisslerinin %54  değer kaybettiğini göz önüne alırsak (aynı dönemde Nasdaq %24 değer kaybetti), eBay’in son aldığı kararların gecikmiş bile olduğunu söyleyebiliriz.

Aslında eBay uzun bir süredir Skype’ı satma niyetinde olduğunu saklamıyordu. Skype’ın kurucularının da şirketi geri almak için yatırımcılardan para bulmaya çalıştığı haberi bir süre önce bloglara yansımıştı. Demek ki bu çabalar başarısızlık ile sonuçlanmış.

eBay’in yaptığı basın açıklamasından gördüğüm kadarı ile Skype oldukça iyi bir gelir trendi yakalamış. Şirket geçtiğimiz yıl, %44 artış ile 551 milyon dolar gelir elde etmiş. Tahminler bu rakamın 2011 yılında 1 milyar doları geçeceğini söylüyor. Bu rakamlar uzun zamandır hep satılmak üzere söylentileri ile gündeme gelen Skype’ın, eBay içine gizlenmiş bir lokomotif olduğunu kanıtlıyor. Ayrıca uluslararası konuşmaların %8′inin Skype üzerinden yapılıyor olması ve iPhone uygulamasının gördüğü büyük ilgi, Skype’ın kendi başına çok başarılı ve büyük kârlar elde eden bir şirket olabileceğinin göstergesi. eBay’in CEO’su John Donahoe yaptığı basın açıklamasında da bunu vurgulamış.

Bugüne kadar Skype için teleffuz edilen değer 1.5 milyar dolar civarıydı. Ama böylesine iyi konumda olan bir şirketin borsaya açılması şirketi çok daha yüksek değerlere taşıyabilir. Bu da eBay’in Skype üzerinden daha çok para kazanması demek. Bunun yanında Skype’ın halka arzı, piyasaları hareketlendirebilir ve yeni şirketlerin (Facebook, LinkedIn) de halka arzının önünü açabilir. Bu açılardan bakıldığında, eBay’in aldığı karar herkes için kazan-kazan gibi duruyor.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Android’in yeni sürümü (1.5), Android Open Source Project‘in, “Cupcake Branch“‘i ile geliştirilmiş. Uzun zamandır beklenen ve Cupcake güncellemeleri olarak adlandırılan yeni sürümün, iPhone 3.0 ile yakın zamanda çok sıkı bir rekabete gireceğini düşünüyorum. Google ve Android ekibinin, iPhone 3.0′ın açıklanmasından kısa bir süre sonra böylesine önemli bir güncellemeyi duyurması da iPhone’dan geri kalmaya niyetleri olmadığının göstergesi. Ayrıca yakında Netbooklarda da kullanılmaya başlanması planlanan Android, yeni sürüm ile bu pazara için de hazırlanıyor gibi duruyor.

Yeni işletim sisteminde benim dikkatimi çeken ilk yenilik hem yatay, hem dikey olarak çalışma özelliğine sahip ekran klavyesi oldu. Yine çok önemli olan yeni özelliklerden bir tanesi de gerçek zamanlı web güncellemelerini Android ana sayfasına taşıyan “Live Folders” özelliği. Bunun  yanında gelişmiş video kaydetme özelliği, Stereo Bluetooth desteği, kopyala-yapıştır, ve anasayfa widgetları yeni işletim sisteminde kullanıcıların göreceği yeni özellikler arasında. Ayrıca geliştiriciler için bir dizi yeni API da 1.5′e eklenmiş.

Android ekibi önümüzdeki günlerde yeni özellikler hakkında detaylı blog yazıları yazacaklarını belirtmişler. Kişisel olarak Android’in geleceğin işletim sistemi olduğunu düşünüyorum yani yeni sürüm ve yeni kullanım alanları ile Android’in çok daha ileri noktalara geleceği kanısındayım.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

FriendFeed‘in yeni tasarımı beta.friendfeed.com adresinde yayına girdi. Tasarım konusunda birçok yeniliğe imza atan FriendFeed ekibi bence yine herkesin üzerinde çok konuşacağı bir tasarım yaratmış. Çok daha renkli bir görüntüye sahip olan yeni FriendFeed’de dikkat çeken en önemli özellik, sayfanın insan beyninin kaldırabileceğinden çok daha hızlı bir şekilde güncelleniyor olması. Tam anlamı ile gerçek zamanlı olmuş diyebileceğimiz yeni FriendFeed’de feedler, yorumlar ve hatta “like”lar bile hiç durmadan güncelleniyor. Özellikle yorumların bu hızla güncelleniyor olması, feedler altındaki tartışmalara çok daha interaktif ve çekici yapacak gibi duruyor.

Fakat, gerçek zamanlı güncellenme özelliği, o an incelediğiniz feedleri sürekli olarak sayfanın altına doğru ittiği için zaman zaman çok rahatsız edici olabiliyor ve açıkcası insanın zihnini ve gözlerini çok yoruyor. Dediğim gibi FriendFeed gerçekten bizleri insan beyninin henüz alışık olmadığı bir hızla tanıştırıyor. Neyseki yeni tasarımda bu hızlı akış ile baş edebilmek ve güncellemelere ara vermek için birde “pause” özelliği eklenmiş. Pause tuşuna basarak akışa ara verebiliyorsunuz.

Yeni tasarım ile beraber doğrudan mesajlaşma özelliği de sonunda FriendFeed’e eklenmiş. Bu özellik ile sizi takip eden bir veya birden çok arkadaşınıza mesaj gönderebiliyor veya feed ve url paylaşabiliyorsunuz. Özellikle Twitter’da çok kullanılan mesajlaşma özelliğinin servise eklenmesi sevindirici. Bu sayede FriendFeed önemli bir ihtiyaca cevap vermiş. Çok faydalı bulduğum diğer bir özellik de filtreler . FriendFeed’in zaten çok iyi olan arama özelliğini çok daha verimli hale getiren bu özellik ile, FriendFeed sosyal medya takip ve arama motoru olma yolunda önemli bir adım atmış.

Henüz test aşamasındaki yeni FriendFeed’e gelecek kullanıcı yorumlarına göre önümüzdeki günlerde yeni değişiklikler yapılabileceği belirtilmiş. Lafı fazla uzatmadan, sözü size bırakmak isterim.

Yeni tasarım hakkında siz ne düşünüyorsunuz?

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Kişisel olarak Android’in geleceğin işletim sistemi olduğunu düşünüyorum. Önümüzdeki yıllarda yaşayacağımız mobil devrim kesinlikle açık kaynaklı Android yazılımı ile gerçekleşecek. Android’in açık kaynaklı bir işletim sistemi olması, ve firmalara işletim sistemini kendi kullanıcılarına göre özelleştirme imkanı sunması, HP gibi büyük firmaların Android’e olan ilgisini daha da arttıracaktır. Ayrıca yazılımın ücretsiz olması netbook fiyatlarını ciddi şekilde ucuzlatabilir. Ayrıca cep telefonları ve Netbook/laptoplarda aynı işletim sisteminin kullanılması bu iki grup cihazın birbirleri ile veri paylaşımını kolaylaştıracak ve aynı uygulamaların her iki grup cihazda da çalışmasının önünü açacaktır. Bu da kuşkusuz kullanım verimliliğini çok arttıracaktır.

Google da bir süredir Android’in netbooklarda kullanılması için ciddi bir kampanya yürütüyor. Bu kampanyalar başarıya ulaşabilir. Yakın zamanda Android’i cep telefonlarının yanında netbooklar ve hatta navigasyon cihazlarında da görmeye başlayabiliriz.

Android için uygulama geliştirenler varsa, benimle temasa geçebilirler. Böylece geliştirilen uygulamaları Teknorazzi bünyesinde tanımış ve tanıtmış oluruz.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Vysr

İlk sürümü geçtiğimiz yıl çıkan RoamAbout, yeni sürümü ile beraber sıradan bir tarayıcı eklentisinden kişiselleştirilebilen güçlü bir uygulama platformuna dönüşmüş. Vysr, OpenSocial uygulamalarının RoamAbout’a entegre olmalarını sağlayarak, geliştiricilerin uygulamalarını direk olarak tarayıcıya entegre etmelerini sağlıyor. Bu sayede uygulamalar web tarayıcıları üzerinden, kullanıcıların o anda kullandıkları web sitelerini engellemeden kullanılabiliyor. RoamAbout, şimdiden aralarında Gmail, Facebook, Twitter, Google Maps, Wikipedia ve YouTube gibi seçeneklerin bulunduğu 46 farklı uygulama sunmakta.

RoamAbout’ın yeni sürümü sayesinde uygulamalar tarayıcı üzerinde gerçek zamanlı içerik sağlıyor. Bu sayede örneğin Facebook ve Twitter güncelemelerini, RSS beslemelerini veya Gmail’inize gelen yeni emailleri, tarayıcınız üzerinden sayfanın altına yerleştirilen araç çubuğundan anında görebileceksiniz. Hızlı bilgi akışının ve farklı bilgi kaynaklarının tek bir sayfa üzerinden takip edilmesine olanak sağlayan kullanıcı-merkezli RoamAbout 2.0′ın, tarayıcıların kullanım verimliliğini ciddi boyutta arttırdığını düşünüyorum.

RoamAbout 2.0, kapalı beta olarak yayınlandı. Fakat Vysr ekibi, Webrazzi okurlarının servislerini test edebilmeleri için 100 kişilik davetiyeyi bana gönderdi. Servise bu link üzerinden üye olabilirsiniz. Elinizi çabuk tutun, link sadece ilk 100 kullanıcı için geçerli olacak.

Not: İlk sürümden farklı olarak RoamAbout 2.0 henüz sadece Firefox için çalışmakta. Fakat Vysr, 2.0′ın İE sürümünü de çok kısa bir süre içinde piyasaya sunacak.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

OS 3.0 ile kopyala/yapıştır özelliği en sonunda iPhone’a geliyor. Bütün uygulamalarda çalışacak şekilde tasarlanan kopyala/yapıştır özelliği ile, kopyalayıp yapıştırdığınız bir şeyi iPhone’u sallayarak geri alabileceksiniz.

En çok beklenen bir diğer özellik olan uygulamalara arka planda çalışma desteği, iPhone’un pil ömrünü çok  azalttığı için yeni işletim sistemine de eklenmemiş. Bunun yerine OS 3.0′a ve yeni SDK’ya daha önce açıklanan “Push Notification” sistemi eklenmiş. Push Notification, üçüncü parti uygulamaların arka planda çalışmadan, iPhone ile iletişimde kalmasına olanak sağlayan bir sistem. Bu sistem ile uygulama iPhone’a bilgi göndermek istediğinde, Apple serverları aracı olarak kullanılarak cihaz pingleniyor. Apple, yaptığı testlerde arka planda çalışan bir mesajlaşma uygulamasının iPhone’un pil ömrünü %80 azaltırken, Push Notification ile bu oranın %23′e düştüğünü bulmuş.

Yeni işletim sistemi ile birlikte MMS de iPhone’a eklenen yeni özellikler arasında. Ayrıca OS 3.0′da ana sayfaya yerleştirilen “Spotlight” arama kutusu ile iPhone da kayıtlı tüm bilgileri arayabileceksiniz ve çıkan sonuçlar üzerinden her türlü dosyayı çalıştırabileceksiniz. Bunun yanında email, takvim ve iPod bölümleri için arama özellikleri de eklenmiş. Email ve SMS yazarken, iPhone klavyesini kullanmak bir çok (kalın parmaklı) insana  zor geliyordu. Bu sorunu çözmek için yatay klavye modu email, SMS ve not alma uygulamalarına eklenmiş.

iPhone OS 3.0 ile gündelik olarak iPhone’da ihtiyaç duyduğum ve daha önceki yazımda belirtiğim tüm özellikler iPhone’nun yeni işletim sistemine eklenmiş oldu. iPhone’a eklenen onlarca özellik arasında ses kayıt uygulaması, not senkronizasyonu, yeni takvim protollerini (CalDAV) destekleme özelliği ve A2DP stereo bluetooth gibi kullanıcıların hayatını kolaylaştıracak özellikler de var.

iPhone 3.0 SDK’sına geliştiricilerin daha gelişmiş uygulamalar yaratabilmeleri için 1000 yeni API fonksiyonu eklenmiş. Yeni API özellikleri arasında Bluetooth üzerinden p2p bağlantısı, dock connector üzerinden bağlanan cihazlara özel uygulama geliştirme özelliği (Apple tanıtım sırasında kan şekeri ölçme uygulaması ile bu yeniliğin hayatımıza neler getirebileceğine çok güzel bir örnek verdi.) ve Google Maps desteği var. Ayrıca, uygulamalara abone olma ve doğrudan uygulama içerisinden satış yapmak gibi uygulama pazarına farklılık getirebilecek özellikler de yeni SDK ile iPhone geliyor. Örneğin bir şehir rehberi uygulaması satın aldığınızda, başka bir şehir ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyarsanız, bu bilgileri doğrudan, uygulama içerisinden satın alabileceksiniz.

Kesin bir tarihi olmamakla beraber yeni işletim sistemi önümüzdeki yaz piyasaya çıkacak. Fakat geliştiricilerin, yeni uygulamalar geliştirmeleri için OS 3.0 developer beta bugün yayınlandı. A2DP ve MMS dışındaki tüm özellikler birinci nesil iPhone’larda da çalışacak.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Bu sorunu çözmek için, Digg‘in kurucusu – internet şöhreti Kevin Rose, WeFollow adlı yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. WeFollow, Twitter kullanıcılarını etiketlere göre organize edip, takip eden sayısına göre sıralayan bir Twitter rehberi. Uygulamayı ilginç yapansa, kullanıcıları kategorize etmekte kullanılan etiketlerin yine kullancıların kendileri tarafından belirleniyor olması.

Uygulamanın sizi indekslemesi için kendinizi tanımlayan 3 etiket belirleyerek, @wefollow #etiket1 #etiket2 #etiket3 şeklinde bir tweet yazmanız yeterli. Kategorileme özelliği ve basitliği ile benzeri servislere göre daha başarılı bulduğum WeFollow, özellikle Twitter’a yeni başlayanlar için faydalı olabilir.

Twitter da bir süre önce yeni kayıt olan kullanıcılara yol göstermek için “tavsiye edilen kullanıcılar” adında bir liste oluşturmuş ve  sisteme kayıt olan her kullanıcıya takip etmesi için 100 isim önermeye başlamıştı. Twitter’ın kullanıcı kitlesindeki hızlı artış ile bu listedeki isimleri takip edenlerin sayısı artık yüz binler ile ifade ediliyor. Durum böyle olunca, bu listeye girmek için Twitter’a para teklif edenler çıkmaya başladı. Geçtiğimiz hafta, Mahola‘nın CEO’su Jason Calacanis bu listeye girmek için Twitter’a 250.000 dolar teklif etti.

Tavsiye edilen kullanıcılar listesi her hangi bir kritere dayanmadan sadece Twitter tarafından belirlendiği için birçok blog bu yöntemi eleştirmişti. Bu açıdan WeFollow, çok daha geniş kapsamlı ve daha demokratik bir rehber gibi duruyor. WeFollow sayesinde Twitter’da biraz zaman harcayıp ve farklı etiketlerle arama yapınca ilginç kullanıcılara ulaşma şansınız var.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Bloglarda yeni işletim sisteminin getireceği muhtemel yenililer arasında sayılanlan özelliklerin bazıları kısaca şöyle (benim tercih sırama göre):

• Kopyala/Yapıştır özelliği (Bu özelliğin hala iPhone’da olmamasını anlamak mümkün değil)
• Uygulamalara arka planda çalışma desteği
• MMS
• Tek bir arama kutusu ile iPhone da kayıtlı tüm bilgileri arama özelliği
• Email arama
• Flash ?

Bunun yanında son günlerde sıklıkla duymaya başladığımız bir haber de, Apple’ın önümüzdeki dönemde dokunmatik ekranlı bir Tablet-Netbook melezi bir cihaz çıkararak Netbook pazarına giriş yapacağı. Böyle söylentilerin olduğu bir dönemde Apple’ın  işletim sistemi tanıtımı için özel bir toplantı yapıyor olması, insanın aklına acaba yeni işletim sistemi bu yeni cihazda mı kullanılacak sorusunu getiriyor.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Geçtiğimiz hafta kapalı beta olarak yayına başlayan Likaholix; aklınıza gelebilecek hemen hemen herşeyi beğenerek (“like”layarak), arkadaşlarınıza tavsiye edebilmenize olanak sağlayan yeni bir site. Sadece bir paylaşım sitesinin ötesinde kişiselleşmiş tavsiye motoru olarak da çalışan Likeholix, beğendiğiniz ürünlere ve beğendiğiniz kullanıcıların tavsiyelerine uygun yeni ürünler öneriyor ve yeni keşifler yapmanızı sağlıyor. Sitenin tavsiye motoru Solr kullanılarak geliştirimiş.

Likaholix çok geniş bir veri tabanına sahip. Listelenen içeriğin önemli bir bölümü, Wikipedia, Amazon, IMDB ve Yelp gibi servislerinden geliyor. Bu sayede aradığınız birçok şeyi sitede kolayca bulabiliyorsunuz. Fakat yine de beğendiğiniz herhangi bir şeyi bulamadığınız zaman, siteye kolayca eklemenize de olanak sağlanmış. Ayrıca Amazon ve Yelp gibi sitelerdeki yorumlarınızı ve beğendiğiniz ürünleri de Likaholix’e aktarabiliyorsunuz.

Sosyal ağlar ile entegrasyon içerisinde çalışan Likaholix’de, beğendiklerinizi Facebook, Twitter ve FriendFeed üzerinden paylaşabiliyorsunuz. Bunun yanında Gmail kontaklarınızı sisteme taşıyarak, listenizdekileri Likaholix üzerinde beğendiğiniz kullanıcılar arasına alabiliyorsunuz. Bu sayede tavsiye motoru kişileştirilmesi tanıdığınız kişilerin beğenilerine göre şekilleniyor.

Likaholix, eski Google çalışanlarından Bindu Reddy ve Arvind Sundararajan tarafından kurulmuş. Bindu Reddy ürün müdürü, Arvind Sundararajan de üst düzey mühendis olarak GMail, Google Base, Google Docs, AdSense ve Google Video gibi ürünlerin geliştirilmesinde önemli roller almışlar. Likaholix’i incelediğinizde, Google ürünlerinde alıştığımız sadelik ve kolay kullanılabilirlik hemen göze çarpıyor.

Likaholix şu an kapalı beta olarak yayın yapmakta. Fakat, Bindu Reddy, Webrazzi okurlarının servislerini test edebilmeleri için 75 kişilik davetiyeyi bana gönderdi. Servise bu link üzerinden üye olabilirsiniz. Elinizi çabuk tutun, link sadece ilk 75 kullanıcı için geçerli olacak.

Servisi test eden okurlarımız izlenimlerini ve düşüncelerini bizlerle paylaşırlarsa seviniriz.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Facebook

Bilindiği gibi, Twitter, son dönemde logaritmik olarak artan bir hızla büyüyerek, “gerçek zamanlı” mesaj ve haber paylaşım platformuna dönüşmekte. Hatta birçok insan Twitter’ın, Google’a alternatif gerçek zamanlı bir arama motoruna dönüşme ihtimalini dillendirmekte. Facebook’un tasarım değişikliklerini gerçek zamanlı mikro-paylaşım dünyası olarak gelişen yeni web’e  evrimleşmek için atılmış adımlar olarak düşünmek gerekiyor.

Yeni tasarımda anasayfa, durum güncellemeleri, fotoğraflar, bağlantılar gibi bölümlere ayrılmadan gerçek zamanlı bir akışa dönüşmüş. Kullanıcılar  paylaşmak istedikleri her türlü bilgiyi (durum güncellemelerini, fotoğraflarını, videolarını ve linklerini) tek bir arayüzden bu akış içerisinde yayınlayabiliyorlar. Bu sayede paylaşılanlar hem kendi profil sayfalarında, hem de arkadaşlarının ana sayfalarında görüntüleniyor.

Ayrıca ana sayfadaki akış içerisinde hangi paylaşımları görmek istediğinizin kontrolü de tamamen size bırakılmış. Bütün bu bilgi akışını kontrol altında tutabilmek için Facebook, FriendFeed’in eklediğine benzer bir filtreleme özelliği eklemiş. Bu sayede arkadaşlarınızı gruplara ayırabiliyor ve önem verdiğiniz kullanıcıların paylaştıkları bilgilere daha rahat ulaşabiliyorsunuz. Bunun yanında, arkadaşlarınız en çok ilgi gösterdikleri paylaşımların gösterildiği bir bölüm de ana sayfanın sağına eklenmiş.

Dünyada hızla yayılan ve ülkemizde de görmeye başladığımız, markaların ve tanınmış kişilerin Twitter üzerinden takipçileri ve hayranları ile kurdukları iletişim Facebook’un da epey dikkatini çekmiş gibi görünüyor. Twitter’ın bu alanda artan popüleritesini göz önünde bulunduran Facebook, “Sayfalar” bölümünü gerçek profil sayfaları gibi tasarlamış ve çok daha interaktif bir yapıya dönüştürmüş. Bu sayede kamuya açık sayfalar ile kullanıcı profilleri arasındaki fark ortadan kalkmış. Bugüne kadar Facebook Sayfalar, kullanıcıların hayranı oldukları kişiler veya markalar ile iletişim içerisinde olmak için kullandıkları bir yer olmanın çok uzağındaydı.

Bu son değişiklik, Facebook’un reklam gelirlerini artırmaya yönelik bir adım. Yeni tasarımla bebaber görüyoruz ki, Facebook reklamları önümüzdeki dönemde Safyalar odaklı ilerleyecek.

Facebook, yeni tasarımı sayesinde kullanıcıları pasif bir şekilde birbirlerine bağlayan bir platform olmanın ötesine geçerek, gerçek zamanlı bilgi paylaşımına olanak sağlayan bir yapıya ulaşıyor. Facebook, her ne kadar Twitter’ı satın alamamış olsa da, Twitter’ın temsil ettiği yeni internet düzenine kendini hızlı bir şekilde adapte ediyor.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Çok sade bir arayüze sahip olan Cc:Betty’i kullanmak için yapmanız gereken tek şey; servisin adından da anlaşıldığı gibi, emaillerinizi Betty’e “cc”lemek. Herhangi bir program yüklemenize gerek yok. Bundan sonrasını Betty sizin yerinize hallediyor. Kendisine gelen emailleri “mailspace” adı verilen size özel bir sayfada karşılıklı konuşma şeklinde diziyor. Eklenti olarak gönderilen veya url olarak paylaşılan dosyaları türlerine göre grupluyor ve ayrı yerlere kaydediyor. Emaillerdeki tarihleri ajanda bölümüne kaydediyor ve adresleri harita görünümüne çevirerek saklıyor.

Cc:Betty email gönderdiğiniz kullanıcıların da sizin için yaratılan “mailspace”‘e  servise üye olmadan ulaşabilmelerine olanak sağlıyor. Bu sayede karşı taraftaki kullanıcılar da, tüm yazışmaları Cc:Betty üzerinden takip edebiliyor ve paylaşılan dosyalara ulaşabiliyor. Bu sayede her iki tarafın ortak kullanabileceği bir dosya paylaşım alanı yaratılmış oluyor. Halen internet üzerinde dosya paylaşımının büyük oranda emailler üzerinden yapıldığını düşünürsek, Cc:Betty çok önemli bir boşluğu dolduracak gibi duruyor.

Cc:Betty, önemli VoIP şirketlerinden birisi olan Jajah’ın kurucuları tarafından geliştirildi ve lansmanı geçtiğimiz gün DEMO konferansında yapıldı.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

HRBot, gerçek bir mülakat yapıyormuş hissi vererek, yetkinlik bazlı mülakat yöntemini simüle ediyor. Bir mülakatta ortalama 40 soru soran HRBot, sorularını adayın deneyim, pozisyon ve eğitim bilgilerine göre,  3000 sorudan oluşan veritabanından seçiyor. Sorular ön lisans ve lisans mezunu, beyaz yaka, sıfır ila on yıl arası deneyime sahip adaylar hedef alınarak hazırlanmış. Mülakatlar gerçek hayat ortalamalarında olduğu gibi 15 ila 45 dakika arasında sürüyor. HRBot, adayların sorulara verdikleri cevaplara göre rapor hazırlama özelliğine de sahip.

HRBot’un alt yapısı “Pattern Matching” temeline dayanak, Botego tarafından geliştirilen cümle ve sözcük tanıma algoritmasına dayanıyor. HiperaktİK danışmanları da bu alt yapıyı, yetkinlik bazlı mülakat yapabilen bir mülakat “bot”una çevirmişler. Henüz test aşamasındaki uygulama, Mart sonunda piyasaya çıkacak. Özellikle iş başvurularının çok yoğun olduğu dönemlerde şirketler için faydalı bir hizmet olacağını düşündüğüm HRBot, başka dillerde de veritabanları hazırlandığında, global anlamda bir potansiyel yaratabilir.

HRBot’u diğer Botègo uygulamalarından ayıran en önemli özellik, sanal bir operatörün insanla gerçekleştirdiği etkileşim sırasında iş veren olarak otoriteyi elinde bulundurması. Dolayısıyla insanların, iş mülakatları sırasında patron konumunda olan sanal bir operatörle nasıl bir etkileşim kurduklarına ve kendilerini nasıl ifade ettiklerine ait veriler, insan bilgisayar etkileşimi literatürü için önemli veriler sağlayabilir.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Neo-Klasik ekonomik teoride, “mükemmel rekabet” (perfect competition) birçok benzer firmanın, homojen özellikler gösteren ürünler ürettikleri pazar koşulları olarak tanımlanır. Basitçe ve genel anlamıyla incelendiğinde, mükemmel rekabet koşullarının olduğu pazar, herhangi bir firmanın tekel olmadığı çok kutuplu bir yapıya karşılık gelir. Mobil internet kullanımının hızla yaygınlaşması ile beraber son yıllarda cep telefonu pazarı çok hızlı bir şekilde gelişiyor. Henüz herhangi bir firmanın başı çektiğini söyleyemeceğimiz (akıllı) cep telefonu pazarı, her geçen gün açıklanan yeni ama benzer modellerle “mükemmel rekabet” koşullarına gittikçe yaklaşıyor.

Bu koşullar altında, iPhone’un geçtiğimiz sene yakaladığı başarıyı, bu sene tekrarlaması pek muhtemel durmuyor. Geçtiğimiz günlerde RBC Capital‘dan Mike Abramsky, 2009 yılında iPhone’un rakibi olabilecek cihazların listesini yayınladı. Ben de bu listeden esinlenerek, 2009 yılında cep telefonu pazarında sıkı bir rekabete girecek 7 modeli belirledim.

iPhone 3G: Fazla söze gerek yok. 2008′in tartışmasız en önemli telefonuydu.

Palm Pre: Palm’ın yeni gözdesi. WebOS işletim sistemi ile çalışıyor. 3.1 inçlik 320×480 piksel çözünürlüğe sahip dokunmatik ekran, kayarak açılan QWERTY klavye ile birleştirilmiş. Bu sayede iPhone kadar iyi bir web tarayıcısını ve dokunmatik ekranı, kayarak açılan BlackBerry tarzı bir klavye ile buluşturmayı başarmış. 8 GB hafızası ve 3 megapiksel kamerası var. Piyasaya, kendine ait bir uygulama marketi (App Store) ile beraber sunulacak.

BlackBerry Storm: iPhone’un en büyük rakibi olarak piyasaya çıkan ilk dokunmatik ekranlı BlackBerry. Dokunmatik ekran, kullanılabilirliği arttırılmış bir arayüz ile dikkat çekiyor. Web tarayıcısının kullanımı da oldukça rahat. Fakat işletim sisteminin tepki verme hızı ciddi şekilde yavaş. Özellikle telefonun dikey mi yatay mı olduğunu belirleyen accelerometer çok yavaş çalışıyor. Klavye, telefon dikey durumdayken çalışmadığı için, accelerometer’ın yavaşlığı çok büyük bir sorun oluyor. 2009 yılında yeni modelini beklediğim Storm, hala iPhone’un en büyük rakibi.

HTC Touch Diamond 2: Touch Diamond’ın yeni modeli. Window Mobile 6.1 işletim sistemi kullanıyor. 3.1 inçlik WVGA 480 x 800  çözünürlüğe sahip muhteşem bir dokunmatik ekrana sahip. 5 megapiksellik otomatik odaklama özelliği olan kamerası var. Ayrıca ekranın altına yerleştirilmiş, dokunmatik zoom ayarlama çubuğu, ekran kullanımını çok kolaylaştıracak gibi duruyor. Uygulama marketi olarak Windows Marketplace kullanıyor.

HTC Magic: Android işletim sistemini kullanan telefon, sadece dokunmatik ekrana sahip. 3.1 inç HVGA 320×480 çözünürlükte dokunmatik bir ekranı var. Ekranın altına, G1′de olduğu gibi küçük bir iztopu yerleştirilmiş. Yeni nesil bir Android telefonu olduğu için her türlü Google entegrasyonu mevcut. Kamerası 3.2 megapiksel. Avrupa’da Vodafone ile piyasaya çıkacak.

Samsung OmniaHD (i8910): Samsung’un yüksek çözünürlüktlü yeni telefonu. 8 megapiksellik kamerası ile  yüksek tanımlı (720p) görüntü kaydedebiliyor. 3.7 inç organik led (OLED), 640 x 360 piksel çözünürlüklüğü olan dokunmatik bir ekranı var.

Nokia N86 8MP: Carl Zeiss Tessar mercek ile sunulan 8 megapiksellik fotoğraf makinası ile öne çıkan bir model. İşletim sistemi olarak Symbian S60 kullanıyor. Nokia’nın uygulama marketi Ovi ile önemli bir atılım yapabilir.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Geçtiğimiz gün, Drucker School’da eBay’in eski CEO’su Meg Whitman ve eBay Marketplace, PayPal ve Skpye’in eski başkanı Rajiv Dutta’nın konuk oldukları bir söyleşiye katılma fırsatı buldum. Söyleşi, Drucker Institude tarafından, modern işletmenin babası olarak kabul edilen Peter Drucker’ın 100’üncü doğum günü şerefine düzenlenen etkinlikler çerçevesinde gerçekleştirildi.

Meg Whitman iş dünyasının önde gelen liderlerinden bir tanesi. 1998 yılından 2008 yılına kadar eBay’de CEO’luk görevini üstlenen Meg Whitman, bu dönem içerisinde şirketi 30 çalışan ve 4 milyon dolarlık cirodan 15000 çalışan ve 8 milyar dolarlık ciroya taşımış. Time Magazine tarafından defalarca dünyanın en etkili isimleri arasında gösterilen Meg Whitman, geçtiğimiz hafta 2010 seçimleri için Kaliforniya valiliğine aday olduğunu açıkladı. Meg Whitman ile aynı dönemlerde eBay bünyesinde çalışan Rajiv Dutta ise eBay şirketler topluluğu içerisinde başkanlık görevinde bulundu. Rajiv Dutta, 2 Şubat tarihinde Palm’ın yönetim kuruluna katıldı.

Söyleşide, Peter Drucker’ın yarattığı değerlerle bağlantı kurularak, şirketlerin kâr ile sosyal sorumluluğu nasıl dengelemesi gerektiği tartışıldı. Meg Whitman ve Rajiv Dutta, bir işe başlarken girişimcilerin ilk düşünmeleri gerekenin yaptıkları işin nasıl anılmasını istediklerine karar vermek olduğunu vurguladılar. Meg Whitman konuşmasında eBay’in hedefinin yazılı kanunlarla tanımlanmış zorunlulukların ötesinde, toplum değerlerini göz ardı etmeden iş yapan, ve etik değerleri paranın önünde gören bir şirket olduğunu anlattı. Şirket içerisinde ilk günden itibaren tüm kararların bu bakış açısı ile neyin doğru olduğu düşünülerek alınmasına özen gösterilmiş. Meg Whitman, yönetim kurulunda bir karar alırken önce sordukları ilk sorunun “Annem, babam, kardeşim veya çocuklarım yanımda olsaydı yine aynı kararları alabilir miydim?” olduğunu söyledi. 1999 yılında henüz küçük bir şirket olan eBay, yasalar açısından herhangi bir sorun olmamasına rağmen, çok büyük kâr oranlarını geri çevirerek, silah ve tütün ürünlerinin satılmasını ahlaki açıdan doğru bulmadığı için yasaklamış. Yolun başında olan bir şirket için, bir takım değerlerin paranın önüne geçmesi çok cesurca atılan bir adım olarak değerlendirilmeli.

Hem Rajiv Dutta hem de Meg Whitman start-upların, ahlaki değerleri şirket kültürünün bir parçası haline getirmelerini ve kullanıcıları ile olan ilişkilerini bu değerler üzerinde kurmalarını tavsiye ettiler. Meg Whitman’ın verdiği diğer bir önemli tavsiye ise, start-upların hiçbir sorunu ertelememeleri gerektiğiydi. Yani “Henüz bu sorunla uğraşmak için erken, önce biraz büyüyelim sonra bu sorun zaten çözülür” şeklinde bir yaklaşım ile başarıyı yakalama şansı düşük. Meg Whitman’ın “Sorunlar şarap gibi yıllanmaz” sözü her girişimcinin kulağına küpe etmesi gereken bir cümle.

Söyleşinin bir bölümünde, bir yönetici ile bir liderin farklarının ne olduğu tartışıldı. Meg Whitman, sadece iyi bir yönetici değil aynı zaman iş dünyasının önemli liderlerinden biri olarak “iyi bir yönetici sadece sonuçlara odaklanır, iyi bir lider ise beraber çalıştığı insanların kendilerini yaptıkları işin bir parçası olarak görmelerini sağlar” diyerek başarısının sırrını açıkladı.

Meg Whitman, eBay global yayılma stratejisi hakkında da önemli ipuçları verdi. Düşük nüfusa sahip bir ülkede veya nüfusu çok fakat kişi başına düşen gayri safi milli hasılası az olan bir ülkede, eBay’in kendisinin bir operasyon başlatmak yerine, yerel bir şirketin %30-40’ını satın alma statejisini uyguladığını belirtti. Eğer ülkenin ekonomik durumu istenen seviyelere çıkarsa, eBay yatırımlarını artırarak, kendi yerel operasyonunu başlatıyormuş. Bu sayede şirket hissedarlarının parasını müsrifçe harcamadan, gelişmekte olan ülkelerde konumlanabiliyormuş. eBay’in ülkemizde uyguladığı bu model özellikle Latin Amerika ülkelerinde çok başarılı olmuş ve eBay kademeli olarak o ülkelerdeki varlıklarını artırmış.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Windows mobile ve Symbian işletim sistemleri için geliştirilmiş mobil tarayıcı Skyfire’ın yeni sürümü yayınlandı.  Tarayıcıya mobil  internet kullanımını kolaylaştıran ve verimliliği artıran özellikler eklenmiş.

SkyFire 0.9’ın getirdiği en önemli yenilikler arasında Facebook/Twitter entegrasyonu ve RSS desteği var. “Gerçek zamanlı entinlik duvarı” adı verilen yenilik ile kaydettiğiniz RSS’leri ve Facebook/Twitter hesabınızdaki güncellemeleri uygulamanın açılış ekranından kolayca takip edebiliyorsunuz. Twitter ve Facebook durum güncelemeleri de yine Skyfire üzerinden değiştirilebiliyor. Ayrıca, kullanıcıların yazıları yatay scroll kullanmadan kolayca okumalarını sağlamak için yazı boyu ekrana göre otomatik ayarlanıyor.

Gecko engine bazlı Skyfire, bütün verileri önce kendi sunucularında render ettikten sonra telefon ekranına taşıyor. Bu özellik sayesinde telefonlara güçlü bir Flash desteği sağlayan Skyfire, 0.9 sürümü ile sosyal medyaya entegre bir tarayıcı olarak da öne çıkmayı başarmış. Skyfire’ı denemek istiyorsanız, tarayıcıyı buradan indirebilirsiniz.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Google Checkout ile entegre bir sistem üzerinden satılan videolar, DRM’siz olarak indiriliyor. Video satış uygulaması sadece Amerika’da başladı fakat ücretsiz videolar her ülkeden indirilebiliyor. Henüz sadece kısıtlı sayıda içerik sağlayıcı için kullanıma sunulan bu uygulama yakın zamanda tüm iş ortaklarına açık olacak. Ücretsiz olarak indirilebilen içerikler arasında Stanford, Duke ve UC Berkeley gibi üniversitelerin videoları dikkat çekiyor.

Google, YouTube’un gelir problemini çözmek için bir süredir değişik yöntemler deniyor. Video içi reklamlar, sponsor videoları, mp3 satış linkleri derken, sonunda doğrudan para kazanma yöntemi olan video satışlarına başlaması beni pek şaşırtmadı. Google, YouTube’u almadan önce,  kendi video platformu olan Google Video üzerinden video satışını denemişti fakat o zaman DRM uygulamıştı.

Google’ın, video satışlardan ne kadar komisyon alacağı henüz belli değil. Ancak video satışı yaygın bir uygulama haline gelirse, Google’a ciddi miktarlarda gelir kazandırabilir. Bu noktada aslında tüm gözler büyük medya şirketlerinde. Eğer yapımcılar ve müzik şirketleri sahip oldukları müzik kliplerini veya TV showlarını YouTube üzerinden satma yoluna giderlerse, bu YouTube için büyük bir fırsat olabilir. Hatta YouTube uzun vadede iTunes’a alternatif bir platforma bile dönüşebilir.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Palm cephesinden bugün PalmOS ve Pre hakkında önemli açıklamalar geldi. Şirketin CEO’su Ed Colligan, şirketin yatırımcılarına yaptığı açıklama ile PalmOS’in öldüğünü resmen tescilledi.

Palm bugünden sonra PalmOS tabanlı cihazların üretimini durduracak, bunun yerine tüm teknik imkanlarını WebOS (Pre’nin işletim sistemi) ve Windows Mobile tabanlı cihazlar üretmek için kullanacak.

İlk olarak 1996 yılında US Robotics tarafından Pilot PDA cihazları için geliştirilen PalmOS işletim sistemi, zaman içerisinde GPS cihazlarından, akıllı telefonlara  hatta taşınabilir oyun konsollarından barkod okuyuculara kadar geniş bir mobil cihaz yelpazesi tarafından kullanılmıştı. Ed Colligan’in açıklaması ile PalmOS’in 13 yıllık macerası son buldu.

Bu arada ilginç bir nokta ise Palm’ın, WebOS işletim sistemini PalmOS’de olduğu gibi başka firmalara lisanslamayı düşünmemesi yani Palm bu sistemi sadece kendi ürettiği cihazlarda kullanmayı planlıyor. Buradan Palm’ın kısa dönemde Microsoft Mobile ile işletim sistemi pazarında rekabet etmek yerine, RIM ve Apple gibi telefon üreticilerini gözüne kestirdiği sonucunu çıkarabiliriz.

Ed Colligan ayrıca, yüksek beklentiler ile CES 2009‘da görücüye çıkan Pre modelinin piyasaya bir uygulama marketi (App Store) ile beraber sunulacağını açıkladı. iPhone’a ciddi bir rakip olarak görülen Pre, bu adımı ile nefesini Apple’ın ensesinde hissettirmeye başlamış gibi görünüyor. Ayrıca Palm, Pre’nin global olarak satılabilmesi için uluslararası telefon operatörleri ile anlaşmalar yapmaya başlamış. Pre, Amerika’da piyasaya Sprint ile çıkacak fakat 2010 yılından itibaren başka firmaların da Pre satması hedefleniyor.

Colligan, Apple ile iPhone patentleri konusunda herhangi bir problem yaşamalarının söz konusu olmadığını, Palm’ın 15 yıl içerisinde geliştirdiği 1500 patentli teknoloji ile zaten kendisine ait güçlü bir teknolojik alt yapıya sahip olduğunu da belirtmiş. Her iki şirket arasında yasal bir mücadele olmayacak gibi dursa da aslında bütün bu söylentiler 2009′un ikinci yarısında artacak rekabetin ayak sesleri.

Bu yazıyı yazdığım dakikalarda, Sprint’in web sitesine Pre’nin teknik özelliklerini eklediğini öğrendim. Pre’nin teknik özelliklerine bu linkten ulaşabilirsiniz.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Facebook

Facebook’un API değişikliklerini, Twitter ile rekabet etmek veya onu yok etmek için yaptığını düşünmek yanlış bir görüş. Twitter ve Facebook’un durum güncellemeleri benzer gibi dursalar da, aslında kullanıcıların farklı amaçlar için kullanılandıkları iki farklı servis. Facebook durum güncellemeleri kullanıcıların arkadaşları ile paylaşmak için yazdıkları kişisel güncellemeleri içerirken, Twitter tam anlamıyla bir mikro-blog ve mikro iletişim/yayın aracı olarak algılanmakta ve  kullanıcılar tarafından bir haberi veya bir konudaki düşüncelerini paylaşmak için tercih edilmekte. Bunun yanında Twitter gerçek hayatta tanımadığınız veya arkadaş listenizde olmayan birçok insan ile güncellemeleriniz aracılığıyla, hatta diğer kullanıcılar tarafından izlenebilecek şekilde, karşılıklı diyaloğa girebildiğiniz bir platform. Bu farklılıkların bir sonucu olarak, Twitter ve Facebook, Web 2.0 servisleri arasında farklı alanlarda yer alıyorlar ve klasik rekabet yaklaşımı ile iki servisi karşılaştırılmak zor.

Fakat Facebook’un API’sine eklediği son özellikler kullanıcı deneyiminin kalitesini artırmak adına atılmış önemli bir adım. Bir sosyal ağı dinamik tutmanın en iyi yolu, platform üzerindeki anlık paylaşımı artırmak. Bunu başarmak için de durum güncellemelerini öne çıkarmak ve uygulama geliştiricilerinin durum güncellemeleri üzerinden yaratıcı uygulamalar geliştirmelerinin önünü açmak yapılabilecek en doğru açılımlardan biri gibi duruyor. Facebook’un artan kullanıcı sayısındaki en önemli etkenlerden biri diğer sitelerdeki kullanıcı deneyiminin kalitesini artıran özellikleri kendi platformuna başarı ile entegre etmesi. Bir servisin diğer bir servisin olumlu ve beğenilen özelliklerini kendi platformuna uyarlayarak, kendi servisinin kullanım kalitesini artırması doğru bir strateji. Dolayısıyla Facebook’un Twitter’dan kendine birkaç ders çıkarmasından daha doğal birşey olamaz. Twitter’ın bu kadar ilgi gören bir servis haline gelmesini sağlayan en önemli etkenlerden biri de, Twitter API’si ile geliştirilen üçüncü parti uygulamalar. Facebook’un da API’lerine yeni özellikler ekleyerek benzer uygulamaların önünü açmasını kullanıcı deneyiminin kalitesini artırmak adına atılmış doğru bir adım olarak görüyorum.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

TicketMaster

Online bilet satışında global olarak en önemli şirketlerden bir tanesi olan TicketMaster, 2006 yılında Biletix’i satın alarak Türkiye pazarına girmişti. Bunun yanında Avrupa’daki gelişimine de büyük önem veren TicketMaster, Avrupa’da 9 ülkede faliyet göstermekte. Live Nation ise dünyanın en büyük konser arama ve bilet satış sitesi. Yılda 45 milyonun üzerinde konser bileti satan firma, ayrıca gruplar ve şarkıcılar ile hayranlarını bir araya getiren bir platform olma özelliğine de sahip.

Her iki firma açısından oldukça kârlı bir yatırım gibi duran bu birleşme, müzik endüstrisi tarafından çok olumlu karşılanmayabilir. Birleşme sonucunda oluşacak olan 2.5 milyar dolarlık Live Nation Entertainment şirketi özellikle konser bilet satışlarında dünyanın en büyük şirketi olacak. Böylesine büyük bir pazarın tek bir şirketin elinde toplanmasının ve neredeyse tekel seviyesine ulaşmasının yapımcılarının işine pek gelmeyeceği ortada.  Bu anlaşmadan sonra, önümüzdeki dönemde online bilet satış pazarında birçok yenilik ile karşılaşabiliriz.

Bu yazı Kerem Özkan tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.