Google Maps aylar önce şirketlere yönelik başlattığı kişiselleştirilmiş haritalar uygulamasını ve devamında da şirket adreslerinin imlenebildiği karşılıklı doğrulamayla gerçekleşen harita imleme sistemini değiştirdi.

Bu değişiklikle birlikte haritalar üzerinde beğendiğiniz herhangi bir kafeyi, komşunuzun evini ya da kendi şirketinizi viki stiliyle düzenleyebileceksiniz. Anlık olarak dünya haritasında yer alacak olan bu düzenlemeniz diğer kullanıcılar tarafından görülebilecek, tekrar düzenlenebilecek ve düzenleme geçmişine göz atılabilecek.

BaÅŸlıkta “denemesi” ifadesini kullanmamın nedeni, hem Google‘ın her uygulamasında düzenleme mantığıyla ilgili zaman zaman buna yakın denemeler yapmasıyla; hem de viki uygulamasının telefon ve web sitesi gibi bilgilerin eklenebildiÄŸi bir uygulamada kullanmasının tehlikeli/reklama yönelik sonuçları olabileceÄŸiyle ilgiliydi.

Bu uygulama bu açıkla Türkiye’de uygulanmaya baÅŸladığı gün 24 saatini harita imlemeye ayıran bir illegal kullanıcı, sistemi hatalı bilgiye boÄŸabilir. Bunun önüne geçmek için neler düşüyorlar bilmiyorum ama ben bu yeni uygulamanın sade bir viki uygulaması olmadığını ve ilerleyen günlerde kullanıcı başına düzenleme sayısının sınırlandırılabileceÄŸini düşünüyorum.

*Yapılan anlık değişiklikleri takip edebileceğiniz arayüzden bir görüntü.

Sınırlandırma fikri -viki stiline uymayacak olsa da - hele bizim gibi mahkemelerinin internete müdahele olgunluğunun yetersiz olduğu az-gelişmiş ülkelerde daha mantıklı gözüküyor gözüme.

Bu kadar faydalı olabilecek yeni nesil bir sistemi ve başından beri yarı Ä°ngilizce, yarı Türkçe kullanmaya çalıştığımız Google’ı; bir kez daha saÄŸlıklı kullanamayacağımızı bilmenin, bir ÅŸekilde algılama sorununa ve karmaÅŸaya yol açacağını görmenin üzüntüsüyle bana beklemek ve görmek düşüyor.

Bunun yanında da taze lisanslı semantik(anlamsal) arama motoru Hakia‘nın zirve yapmasını ve Türkçe arayüzünü sonuna kadar tamamlamasını diliyorum!

Yukarıdaki soruyu kim bilir kaç kere arkadaÅŸlarımıza sormuÅŸuzdur? Bir siteye ulaşılamıyordur ve aklımıza ilk gelen soru “acaba benden kaynaklanan bir sorun mu var yoksa site çökmüş mü?” ÅŸeklinde olur.

Bugün haberdar olduğum küçük ve eğlenceli bir araç işte tam bu soruya cevap arayan kullanıcılar için düşünülmüş: DownForEveryoneOrJustMe.com

Anlatılacak çok fazla birÅŸey yok aslında. Siteye giriyorsunuz, sizde açılmayan bir linki yazıyorsunuz ve servis sorunun sizde mi yoksa genel mi olduÄŸunu söylüyor. Son derece basit bir uygulama ve herhangi bir iÅŸ modeli ya da giriÅŸim olarak düşünülmesi gerekecek bir özelliÄŸi de yok. Hatta belki Webrazzi’de ne diye paylaÅŸtın bile diyebilirsiniz. Ama iÅŸimize yarayabilir diye düşündüğüm için kısaca geçmek istedim. Ayrıca isim ve uygulama ÅŸekli olarak yaratıcı bulduÄŸumu da söylemeliyim.

Mesela benzer ÅŸekilde son derece basit olarak yayına giren ama zaman içinde kendi iÅŸ modelini yaratan BuiltWith.com vardır ki, inovatif bir fikrin nasıl deÄŸer yaratabileceÄŸinin göstergesidir. Ä°ÅŸte bu yüzden bayılıyorum bu tür servislere…!

Facebook‘tan sonra messenger uygulamaları yetersiz kalıp; iletiÅŸim boyut deÄŸiÅŸtirmeye ve çeÅŸitlenmeye baÅŸladı. Eskiden Windows Live Messenger, GTalk, Skype vb.. uygulamaları kullanarak iletiÅŸimde kalabilen kullanıcı, artık Facebook üzerinden mesajlaÅŸmaya baÅŸladı.

Kendi kullanıcı deneyimimden çıkardığım sonuç, asla Windows Live ya da GTalk kullanmayacağım yönünde oldu. Bunun gerekçelerinden en önemlisi anlık olmayan bu mesajlaşmalar sırasında odağım olan konuları takip etmek için daha çok zaman bulabilmemdi. Sohbetlerin aralığı uzamış olsa da, bir şekilde sohbetlerin içeriği sağlıklı bir şekilde korunabiliyordu.

Fakat isteklerimi bugünden sonra karşılayamayacağına inandığım messenger kavramını, bir kez daha sorgulamam gerekiyor artık. Çünkü eski Google‘lı Aydın Åženkut‘un da yatırımcıları arasında yer aldığı - geliÅŸtiricileri de eski Youtube ve Google’lılardan oluÅŸan Social.im ekibi; Facebook‘ta sıkça karşımıza çıkan “MSN’in yok mu senin? : )” sorusunu tamamen ortadan kaldıracak.

MSN Messenger, GTalk ve Yahoo Messenger kendini bir an önce yenilememek için ısrar ederken; önümüzdeki yılların en çok kullanılan anlık iletişim uygulaması Social.im olacağa benziyor. Tabii ki büyük oyuncular hızlı ve doğru bir şekilde hareket edemez ya da Social.im onlar tarafından satın alınmazsa!

Social.im üzerinden anlık iletişim sağlarken, aynı zamanda duvar yazılarınızı, dürtmelerinizi: ), arkadaşlık taleplerinizi, vb.. sıcak gelişmeleri de Facebook gezicinizde açık olmadan takip edebileceksiniz.

Mac kullanıcıları da doÄŸrudan hitap eden sistem; Jabber platformunda çalıştığı için iChat ve Adium ile birlikte de kullanılabiliyor. Aynı zamanda çevrimiçi uygulama olan Meebo da Jabber sayesinde Social.im‘i destekliyor; sistem çok kısa süre için tüm diÄŸer sosyal aÄŸları da bünyesine katarak geniÅŸleyecek gibi gözüküyor. (ArkadaÅŸlarınızı ekleyebileceÄŸiniz sosyal aÄŸlar arasında AOL tarafından 750 mil $’a satın alınan Bebo da var.)

Yeni bir uygulama olan Social.im alfa versiyonuyla hizmet vermekte - bu yüzden uygulamayı masaüstünüze kurup kullanmaya başladığınız anda arkadaş listenizde kimsenin online olmadığını görebilirsiniz. Bunun nedeni henüz arkadaşlarınızın bu uygulamaya sahip olmaması.

Şimdilik sistemi test etmek isteyen Windows ve Mac kullanıcıları beni kullanabilir.

Ä°nternetin iÅŸ terminolojisine her gün devrim niteliÄŸinde bir yenilik daha ekleniyor. Bugün, geçen günlerde hakkında yazı yazdığım FriendFeed‘in yeni bir uygulamasıyla karşılaÅŸtım; Changelog.

Friendfeed yaratıcısı eski Google’lı Paul Buchheit kendisinden beklenen büyük adımları bir bir herkesin gözünün önünde atacaÄŸa benziyor. Son fikri olan Changelog, FriendFeed kaynak kodunda yapılan deÄŸiÅŸikliklerin tüm dünyadaki yazılım mühendisleri ve kullanıcılarla paylaşıldığı blog. Åžirket baÅŸlattığı bu uygulama sayesinde ilerleyen dönemlerde tüm ÅŸirketlerin kullanıcılarına karşı daha saydam ve sorumlu olduklarını ifade edecek olan changelog fikrinin ateÅŸleyicisi oldu.

Kullanıcıyla etkileşim sağlayan uygulamalardan bir kaçını daha birlikte sıralayabiliriz. Ben aklıma gelenlerden ve notlarımdan bir kaçını kısa kısa paylaşacağım. Geçen günkü yazımdaki katkınızdan sonra Webrazzi yorumcularıyla birlikte çok sesli olarak daha geniş içerikler üretme fikrini kalıcı bir kullanıcı deneyimine dönüştürmemizi isterim.

OpenDNS Domain Tagging - Kullanıcının eklediÄŸi siteleri, yine kullanıcının oylamasına sunarak bu ÅŸekilde bir kategorilendirme saÄŸlandı. ÖrneÄŸin A kullanıcısının Blograzzi‘ye saÄŸlık kategorisinde bir blog eklemesi, sonra bir kaç kullanıcının olumlu ya da olumsuz oylarıyla bu sitenin gerçekten hangi kategoriye ait olduÄŸu belirlenmiÅŸ olması.

OpenDNS Idea Bank - Kullanıcıya site hakkındaki yeni fikir ve önerilerini herkesin önünde paylaşıma açması ve oylamaya sunması sağlandı; digg tarzı oylama sayesinde genel yön belirlenerek, kullanıcının en sıcak istekleri ya da en ilginç fikirleri uygulamaya sokulmuş oldu.

Facebook Translation - BildiÄŸiniz gibi Facebook önce Ä°spanyolcaya daha sonra da yakın zamanda Almancaya çevrildi. Özel davetiye sistemi sayesinde binlerce kullanıcının katkısıyla Facebook kısa zamanda tercüme edilebildi. Sırada Rusça ya da Türkçe olacağını tahmin ediyorum. MySpace‘in yerelleÅŸme atağından önce bir hamle yapılması mantıklı olacaktır. Bunu düşünemezlerse sırada Japonca var.

Bunların dışındaki uygulamalar sizlerin örnekleriyle çoÄŸalacaktır. Yakın zamanda sitelerin ve tüm servislerinin halka açık sayfalarında “edit“ tuÅŸları görürsem hiç ÅŸaşırmayacağım. Mesela bir gün uyanacağız; sık kullandığımız herhangi bir sitenin logosunun saÄŸ üst köşesinde düzenleme tuÅŸu göreceÄŸiz. Sonra da bizim tasarladığımız en çok oylanan logo bir yenisi eklenene kadar orada kalacak. Neden olmasın?

Not: Google son zamanlarda düzenlediÄŸi Doodle4Google‘da neden daha eÄŸlenceli ÅŸeyler denemek yerine, hala eski mektup yollamalı televizyon programlarını anımsatan bir logo tasarım yarışması düzenledi. Daha doÄŸrusu arkadaÅŸlarımızın elinde olan imkanlarla zaten yapabildekleri fikirleri olan Googlebizelogoyapsana‘nın klonunu yaptılar. : ) Unutmadan bunun da altını bir kez daha çizelim.

Geçen gün bahsettiÄŸim mikro-blog kavramını hatırlarsınız. Yeni nesil, fast-food blog dünyasında Tumblr‘a ÅŸu an için bir rakip olmadığını söylemiÅŸtim. Ama buna güzel bir karşılık olarak; Türkiye‘den kendi markamız Exoin geldi!

Hasan Toprakkaya ve Sinan Kaplan ortaklığında Parsera Bilgi Teknolojileri‘nin bir ürünü olarak geliÅŸtirilen Exoin; global bir proje olarak pazarda yerini almak için gün sayıyor. Exoin genel beta yayınına geçmeden önce, özel beta olarak Webrazzi yorumcularının beÄŸenisine sunuluyor. Projeyi dövmek isteyecek kullanıcıları “10 adet özel beta davetiyesi” bekliyor; bizler bu ÅŸekilde Exoin‘i global bir markamız olarak dünyaya hazırlayacağız. Parsera‘nın bu konudaki hoÅŸ görüsünü bire bir olarak yaÅŸadığım için, eleÅŸtiriye ve yeni fikirlere çok açık olduklarını iyi biliyorum. Sıkıcı bir eleÅŸtirmen olduÄŸumu bir kez olsun yüzüme vurmadılar. : )

Siz Exoin‘i denerken; yenilikler de devam edecek; bu yüzden detaylı analizi genel beta aÅŸamasına geçtiÄŸi zaman sizin yorumlarınızla pekiÅŸtirerek hep birlikte yapacağız. Åžu ana kadar ki hislerim Tumblr‘ın gerçek bir rakip kazandığını ve Exoin‘in güzel süslemelerle mikro-blog kavramına yepyeni açılımlar getireceÄŸini söylüyor. Proje genel beta’ya geçmeden önce API desteÄŸiyle kullanıcının önüne çok çeÅŸitli alternatiflerle daha hızlı içerik üretmelerini saÄŸlayacak.

Şimdiden proje ekibini tebrik ediyorum ve Webrazzi yorumcularının eleştiri - yeni fikir havuzunun içinde güzel günler diliyorum; hazır havalar da günlük güneşlik olmuşken!