Web’in beyninin en kaslı kısmını oluÅŸturan arama motorları bu önemlerini her dönemde -farklılaÅŸarak- koruyacak. Teknolojisi donanım ve yazılım yönünden saÄŸdan soldan çeÅŸitlenen internet sektörü yepyeni oyuncuları ağırlayacaÄŸa benziyor. Ä°ÅŸte onlardan birisi de Viewzi.

Bir sürü alternatif arama opsiyonu sunan ve görsel açıdan benzerlerinden çok zengin olan bir giriÅŸim. 2 yıllık bir çalışmanın sonunda bir hafta önce özel beta’sını baÅŸlatan ÅŸirketin bugüne kadar aldığı yatırım miktarı bir milyon dolar civarında ve yatırım süreci henüz sonlanmadı.

Yukarıdaki ekran görüntüsü “Celebrity Photo View” opsiyonunda yapılan bir arama sonucu. Bunun gibi bir çok alternatif arama seçeneÄŸi sunduÄŸu gibi klasik yazılı içerik dahil bir çok seçenek gün gün ekleniyor.

Mp3, web ekran görüntüsü, 4 kaynaktan (ask, google, yahoo ve msn’den), celebrity, 3x video(çok keyifli), fotoÄŸraf (riya, ve flickr’dan), vs.. gün geçtikçe artan arama seçenekleriyle kullanıcılara yepyeni deneyimler sunacak yaratıcı bir ekip ve isimlerinden çok söz ettirecekler. Åžimdiden yaratıcı fikirleri harekete geçiren ÅŸirket blog yerine Viewzi.tv adresinde resmi bir vlog tutuyor. Bu vlog’da çalışmanın perde arkası birebir kullanıcıyla paylaşılıyor.

Arama motoru giriÅŸimlerinin hepsinin pazarlama taktiÄŸinin Google’a rakip olmak olduÄŸu bir dönemde, Viewzi arama motoru fikrine yepyeni bir soluk getirmiÅŸe benziyor. Hatta “web vitrini”, “web’in vitrini” olarak tanımlamayı çok uygun buluyorum.

Özel beta versiyonunda yer almak isteyenler referans kodu satırına “webrazzi” yazarak giriÅŸ yapabilirler.

TTNetMuzik.com‘un yayına gireceÄŸini ve TTNet‘in bu konuda fikirleri olduÄŸunu ilk kez gündeme getirdiÄŸimde bazı önemli noktalara da deÄŸinmiÅŸtim. Bunlar topluluk oluÅŸturabilme, servis kalitesi, üyelik kriterleri/süreçleri gibi konulardı. EÄŸer bu tür önemli konular göz önüne alınmazsa TTNetMuzik‘in diÄŸer ve olası müzik servisleri için risk teÅŸkil etmeyeceÄŸini söylemiÅŸtim.

Nitekim TTNetMuzik.com yayına girdikten sonra duyurusunu yaptığım ilk yazımda zorlu üyelik prosedürlerinden yakınmıştım.

Åžimdi açılışın üzerinden yaklaşık 1 ay geçtikten sonra servisin mevcut durumuna bakıyoruz. Öncelikle bilmemiz gereken ÅŸu ki en az $5 milyon‘luk bir yatırım söz konusu TTNetMuzik.com‘da. Elbette bu konuda bir açıklama yapılmıyor ama lisanslar, donanım, reklam harcamaları, personel giderleri ile toplandığında kiÅŸisel tahminim en az $5 milyon seviyesinden bahsettiÄŸimiz yönünde. Servisin üyelik süreçleri, navigasyonu, ana sayfa tasarımı, güncellenme süreleri, üyeleriyle etkileÅŸimi gibi birçok konuda sınıfta kaldığını söyleyebilirim. SeçilmiÅŸ olan reklam mecraları, yaratılan algı ve daha birçok pazarlama aktivitesinde de kısa vade dışında baÅŸarılı olduklarını söyleyemeyeceÄŸim.

Dünyada bitmek üzere olan DRM konusunu, internetin nimetlerini kullanarak isteyen her kullanıcının her türlü içeriÄŸe kolaylıkla ulaÅŸabilecek olmasını, Last.fm, Musicopat.com gibi online müzik dinleme imkanı sunan servisler üzerinden Free Music Zilla gibi uygulamalarla MP3 formatında DRM-Free müzik indirebileceÄŸini de hiç gündeme almıyorum. Ya da Amazon‘un yakında uluslararası MP3 satışına baÅŸlayacak olması, Qtrax‘ın biraz tartışmalı açılışı ile 25 milyon ÅŸarkıyı herkese ücretsiz sunuyor olması gibi günümüz gerçeklerini de gündeme almıyorum. Sonuçta yasal ya da yasadışı seçeneklerle internet kullanıcıları müzik indirebiliyor. Bu durumda TTNetMuzik.com‘un rakipleri sadece yasal müzik servisi saÄŸlayan web siteleri olmuyor. Tüm bu servislerle bir rekabet içinde çalışıyor. Hatta öyle bir rekabet ki bir tarafta da akademik boyutta oluÅŸturulmuÅŸ bir algoritmaya sahip müzik arama ve direk ÅŸarkı indirme imkanı veren SeeqPod gibi servisler var. Gerçi onlar hakkında da davalar açıldı ama sonuçta yenileri mutlaka gelecektir.

Sözü çok fazla uzatmadan TTNetMuzik.com‘un Alexa istatistiklerine bakarak konuyu neticeye baÄŸlayalım istiyorum.

Görünen o ki büyük portallarda, radyo ve televizyonda, dış mekanlarda gerçekleştirilen reklamlar ilk günlerinde servis için büyük bir sıçrama yaratmış. Ancak şu andaki durum servisin beklenen ilgiyi görmediğini çok net olarak ortaya koyuyor.

Yakın zamanda TTNet‘in bir de TTNetVizyon.com ile pazara gireceÄŸini düşünürek orada TTNetMuzik.com‘daki stratejik hataları yapmayacaklarını umuyorum.

Aslında bu yazıyı yazarken planım sadece TTNetMuzik.com’un Alexa grafiÄŸini sizlerle paylaÅŸmaktı ancak konu buralara kadar geldi. Hatta arada belki 3 farklı yazıda yer verebileceÄŸim farklı haberleri ve servisleri de paylaÅŸmış oldum; Free Music Zilla, Qtrax, SeeqPod.

Sonuç olarak söylemek istediğim şuydu. Yeni nesil web alanında yaratılan girişimlerde kurallar oldukça farklı işliyor. Uygulamaların yapıları, süreçleri, tasarımları, yarattıkları algı ve elbette pazardaki rekabet koşullarının farklı olmasının yanında, pazarlamada hedef kitlenin ve servis modellerinin de dikkatle planlanması gerekiyor. Sadece belirli bir kitleyi belirli bir lokasyondaki imkanlarla kıyaslayarak girişimin planlamasını yapmak, global boyuttaki tüm kaynaklara erişebilen bir kitle karşısında olumsuz sonuçlar doğurur ve doğurmaktadır. Rekabet koşullarının değiştiği bu dönemde eğer amaç hizmet sunmaksa, bunu yeni nesil kurallarla ve modellerle doğru olarak sunmak değer yaratacaktır ve başarı getirecektir.

Burada ilk defa Blograzzi hakkında bir geliÅŸmeyi ve yeniliÄŸi sizlerle paylaşıyorum. Açılışında bile Blograzzi‘den bahsetmemiÅŸ, ortağı olduÄŸum giriÅŸimi kendi görüşümle gündeme taşımak istememiÅŸtim.

Ancak bu sefer hayata geçirilmiÅŸ olan çalışma Türkiye‘de yazılım geliÅŸtiriciler için deÄŸerli bir destek olacağı için paylaÅŸmak istedim.

Blograzzi API sayesinde yazılım geliştiriciler kendi servislerinde Blograzzi verisinden faydalanabilecekler. Ülkemizdeki bloglar için güzel çalışmaların Blograzzi API ile hayata geçirilebileceğine inanıyor ve konuya ilgili arkadaşları detaylar için Blograzzi API sayfasına davet ediyorum.

Blograzzi API kullanımı tamamen ücretsiz olup, standart servis Blograzzi‘ye üye olan tüm kullanıcılar tarafından kiÅŸiye özel sunulmuÅŸ olan API anahtarı ile kullanılabilmektedir. Profesyonel amaçlı kullanımlar için servis geliÅŸtiricler Blograzzi ile iletiÅŸime geçebilirler. Bu konuda hali hazırda anlaÅŸma saÄŸlanmış ve çalışmaları sürdüren iki önemli ÅŸirket olduÄŸunu vurgulamak isterim.

Kod örnekleri ile destek vermek isteyen yazılım geliÅŸtirici arkadaÅŸlar ve Blograzzi API‘den faydalanarak servis geliÅŸtiren giriÅŸimciler Blograzzi yönetimi ile iletiÅŸime geçerlerse sayfalarımızda kendilerine yer vermek isteriz.

Bir diÄŸer geliÅŸme de Blograzzi‘nin yeni blog aracı. “Ä°statistik Aracı” adını verdiÄŸimiz araç, Blograzzi‘de kayıtlı olan bir blogun çeÅŸitli istatistiklerini ve etiketlerini göstermenin yanında, blogunuz hakkında yorum yazma, blogunuzu favorilere ekleme, blogunuza Blograzzi‘de oy verme ve etiket ekleme gibi özellikleri de bünyesinde barındırıyor. Blograzzi istatistik aracı blog sahipleri tarafından ilgi görecek diye tahmin ediyorum.

Ayrıca ÅŸunu belirtmek isterim ki, Blograzzi istatistik aracında farklı bir teknoloji de kullanıldı. Aracın kodunu blogunuza ekledikten sonra ayarlarını direkt Blograzzi üzerinden yapıp görünümü deÄŸiÅŸtirmeniz mümkün oluyor. Yani, eÄŸer Blograzzi Puanı‘ınızı göstermek istemiyorsanuz sadece bu kritere ait seçimi kaldırmanız yeterli oluyor, tekrar kod deÄŸiÅŸtirmeniz gerekmiyor. Bu yapı ilerleyen günlerde Blograzzi‘nin diÄŸer araçlarında da uygulanıyor olacak.

Ä°lerleyen günlerde Blograzzi‘nin dünya devi bir ÅŸirketle gerçekleÅŸtirdiÄŸi iÅŸbirliÄŸinin de haberini duyuruyor olacağım.

Google‘a rakip olarak gösterilen semantik arama motoru Hakia, “Hakia Challenge” adı altında rakiplerine meydan okuyor.

Hakia bunun için verdiği örnek anahtar kelimelere dönen sonuçları Google, MSN ve Yahoo ile karşılaştırmanıza olanak tanıyan bir arayüz hazırlamış.

Sunulan örnek anahtar kelimelere göre Hakia‘nın sonuçları gerçekten baÅŸarılı gözüküyor. Ancak benim yaptığım denemelerde sonuçlar pek de tatmin edici olmadı.

• Who is the founder of Turkey?
• What is the capital city of Turkey?
• Who is the prime minister of Turkey?
• When was Atatürk born?

Bu arada tabi Türkiye ile ilgili başarılı geri dönüş aldığım bir denemem de oldu.

• Who is the winner of Eurovision 2003?

Anladığım kadarıyla global olup, Türkiye‘nin dahil olduÄŸu konularla ilgili aramalarda sonuç baÅŸarılı olabiliyor. Ama tamamen Türkiye ile ilgili olunca baÅŸarı oranı düşüyor.

Burada amacım kesinlikle Hakia‘yı kötülemek deÄŸil. Sadece, Türkiye‘den bu kadar ciddi takipçisi olan, kurucuları ve üst yönetiminden dolayı gurur duyulan bir ÅŸirketin bu pazara daha odaklı olması gerektiÄŸini vurgulamak istiyorum.

Aynı vurgulamayı 10 Aralık 2006‘da kiÅŸisel blogum üzerinden de yapmıştım (Hakia’nın Türkçe sayfası imajına zarar veriyor). O zamanlardaki sorun Hakia‘nın Türkçe sayfası ile ilgiliydi. Aradan neredeyse 1 yıl geçmiÅŸ ancak Hakia henüz Türkiye pazarına dikkatini malesef toplayamamış.

Söz konusu şirket Google, Yahoo ya da Microsoft olsaydı bu kadar ilgi meraklısı olur muyduk? Sanmıyorum. Ama söz konusu Hakia olunca, bu kadar kaprise hakkımız var di mi?

Netscape‘in eski genel müdürü Jason Calacanis‘in giriÅŸimi olan Mahalo, internetin ilk insan destekli arama motoru olduÄŸu iddasıyla alpha yayınına baÅŸladı.

Servisin diğer arama motorlarından en büyük farkı arama sonuçlarının Mahalo çalışanları tarafından, ki bu kişilere Guide (rehber) diyorlar, seçilen anahtar kelimeler bazında özel olarak incelenip ilgili sonuç sayfasının oluşturuluyor olması.

Mahalo kullanıcıları ise dilerlerse anahtar kelimenin sonuç sayfasına kendileri de link önerisinde bulunabiliyorlar. Ayrıca kullanıcılar sonucu henüz çalışılmamış anahtar kelimeler için talep de yapabiliyorlar.

Mahalo‘nun tasarımını ve kullanımını gerçekten beÄŸendim. Hem sade hem de ihtiyaçlara cevap veren nitelikte olduÄŸunu söyleyebilirim. Servisin giriÅŸ sayfasında anahtar kelimeleri kategorilere bölmüş olmaları ise kullanımı kolaylaÅŸtıran bir baÅŸka etken.

Mahalo‘nun henüz alpha aÅŸamasından olmasından dolayı içeriÄŸi sadece belirli ana baÅŸlıkları kapsıyor. Servisin basın açıklamasında ise bu yılın sonuna kadar 10.000 sonuç sayfasını tamamlamış olacakları belirtiliyor.

Servisi genel olarak beğenmiş olmamın yanında, ilerleyen dönemler için çok daha başarılı olacağını düşünüyorum. Ayrıca böyle bir çalışmanın ülkemizdeki girişimciler tarafından da modellenmesi durumunda değer yaratabileceğine inanıyorum.