Güvenilir bir kaynaktan aldığım duyuma göre EBÄ°‘nin sahibi olduÄŸu SiberAlem.com, ideefixe.com ve itiraf.com ile ilgili bir süredir global boyutta satış çalışmaları sürdürülmekteymiÅŸ.

Konuyla ilgili ÅŸimdilik paylaÅŸabileceÄŸim bilgiler bu seviyede olmasına karşılık önemli bir bilgi olarak EBÄ°‘nin üçlü satış için belirlediÄŸi bedelin $20 milyon seviyesinde olduÄŸunu da eklemek isterim.

Satış ile ilgili söz konusu web sitelerini ayrı ayrı satmayan EBÄ°‘nin siteleri deÄŸerlendirme boyutunda en yüksek bedeli SiberAlem.com için istediÄŸini de söyleyebilirim.

Bir süre önce yapmış olduÄŸum analizlerde SiberAlem.com‘un yıllık $4 milyon civarında bir ciroya ulaÅŸtığı sonucuna varmıştım. Bu elbette benim kiÅŸisel olarak yaptığım bir çalışmanın sonucuydu. DoÄŸruluÄŸunu garanti edemesem artı eksi oynamalarla reel deÄŸerlere yakın olduÄŸunu tahmin edebiliyorum.

EÄŸer yapmış olduÄŸum yıllık ciro analizinin doÄŸru olduÄŸunu kabul edersek SiberAlem.com‘un söz konusu $20 milyon olan toplam bedel içinde en yüksek seviyeye sahip giriÅŸim olduÄŸunu düşünebiliriz. Nitekim aldığım bilgiler de zaten bu düşüncemi doÄŸrular boyutta.

Burada benim dikkatimi çeken aslında SiberAlem.com‘un sahip olduÄŸu deÄŸerden ziyade ideefixe.com‘un düşük deÄŸerlemesi oldu. Elbette Türkiye‘nin ilk e-ticaret sitelerinden olan ideefixe.com‘un son dönemlerdeki deÄŸiÅŸimleri ile orantılı kan kaybettiÄŸini biliyoruz. DiÄŸer taraftan Türkiye‘nin en büyük e-ticaret sitesinin bile düşük kar marjlarından dolayı sıkıntılı olduÄŸunu duyuyoruz. Ancak genç nüfus, artan online ticaret hacmi ve Türkiye internet pazarına olan yabancı ilgisi düşünüldüğünde, buradaki fırsatın kısa vadeli kazanımlar için kaçırıldığını da düşünmeden edemiyorum.

Son olarak, EBÄ°‘nin tüm deÄŸerli servislerini elinden çıkarttıktan sonra nasıl bir yol izleyeceÄŸini de merak ettiÄŸimi söylemeliyim. Benim aklıma ilk gelen ÅŸu günlerde üzerinde çalışılan ortak network uygulaması Kirpi.net oluyor. Söz konusu satış kapsamında Kirpi.net‘in ismini duymamış olduÄŸum için en olası tahminim Kirpi.net‘in merkezi bir sosyal aÄŸ olarak birçok site için ortak veritabanı olması ve EBÄ°‘nin internetteki potansiyelini buraya aktarması yönünde oluyor.

Konuyla ilgili şirket yetkililerinden açıklama gelirse paylaşıyor olacağım, ayrıca eğer bu konuda yorumlarınız olursa eminim değerli bir beyin fırtınası ortamı yaratmış oluruz.

NOT: Konuyla ilgili olabilecek “EBÄ° siteleri hakkında okur analizi” isimli yazıyı da tavsiye ederim.

GeçtiÄŸimiz günlerde eBay Almanya ve GittiGidiyor‘un Yönetim Kurulu Ãœyesi Sina Afra ile yaptığım görüşmede PayPal‘ın ve eBay‘in diÄŸer ürün ve servislerinin de önümüzdeki dönemlerde Türkiye pazarına giriyor olacağını öğrendim.

Sina Afra‘nın eBay ve ÅŸirketin ortağı olduÄŸu GittiGidiyor‘daki Yönetim Kurulu ÃœyeliÄŸi dışında eBay‘deki sorumlulukları arasında Avrupa‘daki M&A ve Almanya‘daki strateji operasyonları yer alıyor.

Türkiye‘yi de kapsamına alan sorumlulukları dolayısıyla eBay‘in bu pazara bakışı ve gelecek planları ile ilgili en doÄŸru kaynak olan Sina Afra, önümüzdeki 12-18 aylık süreçte, ki buna 2008 sonu ya da en geç 2009 başı dememiz mümkün, dünyanın en önemli internet tabanlı ödeme sistemlerinden PayPal‘ın Türkiye operasyonunun baÅŸlayacağını söyledi.

Bu açıklamadan yola çıkarak geliÅŸmenin bir baÅŸlangıcı olarak PayPal‘ın bir süre önce Türkiye merkezli üyelerinin VISA kart hesaplarına geri ödeme imkanını baÅŸlattığını düşünebiliriz. Hatırlarsınız PayPal Türk kullanıcıları için sadece Amerikan bankalarına ödeme imkanı sunmaktaydı.

eBay‘in GittiGidiyor ile Türkiye pazarına önemli giriÅŸi, öncesinde seri ilan servisi Kijiji ailesinden olan Intoko ile bu pazarda yer alıyor olması ve elbette Skype‘ın Türkiye operasyonunun aktif olarak sürmesi “sırada PayPal mı var?” sorusunu aklımıza getiriyordu.

Sina Afra ile yaptığımız görüşmede eBay ve Türkiye açısından önemli stratejik geliÅŸmelerden de haberdar oldum. eBay‘in Türkiye pazarına bakışı ve sahip olduÄŸu tüm servis ve ürünlerle ülkemizde faaliyet göstermeyi planladığını yazımın başında belirtmiÅŸtim. Buna ek olarak ÅŸirketin uzun vade planları arasında Türkiye‘de de bir eBay kampüsü oluÅŸturma ihtimalini öğrendim.

Mevcut ve gelecek operasyonlardaki kaynak kullanımları, personel sayıları ve pazar büyüklüğü ile deÄŸerlendirildiÄŸinde önümüzdeki 4-5 sene içinde eBay‘in lokal bir kampüs kurarak Türkiye‘deki tüm operasyonunu merkezi olarak buradan yönetmesi ve sürdürmesi bir seçenek olarak akıllardaymış.

PayPal‘ın yakın zamanda ülkemizde aktif operasyona girmesi ile e-ticaret alanında nasıl deÄŸiÅŸimler olacağını ve özellikle internet giriÅŸimcileri için ne tür imkanlar saÄŸlayabileceÄŸini tahmin edebilirsiniz. PayPal ile oluÅŸacak sanal POS rekabetinin bankalar tarafından ne tür yeni uygulamaları beraberinde getireceÄŸini de kurgulamak çok zor deÄŸil.

Tüm bu geliÅŸmelerin ışığında zaten genç bir internet popülasyonuna sahip Türkiye‘nin internet üzerinde ticari anlamda da deÄŸer yaratan bir konuma gelmesi, hali hazırda internet pazarının popülasyonu ile dünyanın ilgisini çekiyor olmasını büyük ölçüde güçlendirecek ve yeni yatırım giriÅŸlerini beraberinde getirecektir.

Aynı bakış açısından yola çıkarak ülkemizin, eBay‘in olası bir kampüs oluÅŸturması durumunda global ÅŸirketlerin operasyon merkezi konumuna gelmesi açısından da önemli potansiyeli bulunmaktadır.

Sina Afra ile yapmış olduğum görüşmeden edindiğim bilgiler ile heyecanlanmamak elde değil. Bu gelişmeleri göz önünde bulundurarak kişi ve kurumların stratejilerini modellemesi eminim birçok alanda değer yaratacaktır.

Bugün Hürriyet gazetesinde çıkan bir haber YemekSepeti.com‘un 2008 yılı içinde önce Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti‘ne (KKTC) sonra da Avrupa‘ya açılacağını bildirdi.

Öncelikle ÅŸunu belirtmemde fayda var, KKTC‘ye açılma fikri bence güzel ancak pazar olarak tatmin edici olur mu bilemiyorum. Hali hazırda KKTC‘de YemekSepeti.com ile aynı alanda hizmet vermekte olan Gurgura.com bulunmaktadır. Servisin kapasitesine baktığımızda KKTC‘deki önemli sayılabilecek mekanları hali hazırda bünyesine kattığını ancak toplamda henüz geniÅŸ bir aÄŸ kuramadığını görüyoruz. YemekSepeti.com bu pazara kendisi mi girer yoksa Gurgura.com ile bir satın alma ya da iÅŸbirliÄŸi yolunu mu tercih eder onu göreceÄŸiz. KKTC internet pazarını yakından bilmem ve halen süregelen iÅŸlerimden dolayı kiÅŸisel önerim bu alanda lokal bir ortakla iÅŸbirliÄŸinin faydalı olabileceÄŸi yönündedir. Hem kültürel hem de ÅŸirketlerin iÅŸ yapış tarzı açısından böylesine bir tercih hızlı konumlanma getirebilir.

Tekrar ana konumuza dönecek olursak, aslında YemekSepeti.com ile ilgili bir süredir bildiÄŸim bazı geliÅŸmeler vardı. Bunları netleÅŸene kadar paylaÅŸmak istememiÅŸtim. 2008 yılı öngörülerimin içinde yer alan “Avrupa‘ya açılan deÄŸerli birden fazla Türk web giriÅŸimi olacak. Bunlar arasında e-ticaret ve seri ilan konularına odaklı giriÅŸimler olacak.” cümlem aslında bu konuda sahip olduÄŸum bazı ipuçlarının göstergesiydi.

Bugün Hürriyet gazetesinde söz konusu haberi görünce hem bu konuyu Webrazzi‘de gündeme taşımak hem de haberde yer almayan bir konuyu da detaylandırmak istedim.

YemekSepeti.com‘un Türkiye dışına açılması ÅŸirketin içinde bulunduÄŸu bir sürecin devamı niteliÄŸindedir. Güvenilir kaynaklardan aldığım duyumlara dayanarak yakın zamanda netleÅŸecek olan bir satın almanın akabinde planlanan çalışmalar olduÄŸunu söyleyebilirim.

Söz konusu satın alma bir Avrupalı yatırım firması tarafından gerçekleÅŸecek olup YemekSepeti.com‘un azınlık hisselerini kapsamaktadır.

Satın almanın rakamsal boyutları YemekSepeti.com‘un deÄŸerini yansıtmakta olup, hem maddi hem de stratejik anlamda Avrupa‘ya açılma aÅŸamasında büyük fayda saÄŸlayacaktır düşüncesindeyim.

Gelişmelerin olması durumunda paylaşıyor olacağım.

Teknoloji Holding bünyesinde yer alan yatırım şirketi Embrio tarafından hayata geçirilmiş olan Tio, fiyat karşılaştırma hizmetini bir sonraki boyuta geçirerek kullanıcılarının farklı online mağazarlarda yer alan ürünleri Tio üzerinden buldukları en düşük fiyatıyla direkt satın alabilmesine olanak tanıyor.

www.tio.com.tr adresi üzerinden yayına yapan Tio yayına girene kadar ülkemizde online alışveriş ve fiyat karşılaştırma alanındaki servisler birbirinden ayrı olarak hizmet vermekteydi. Yani, bir kullanıcı aradığı ürün için en düşük fiyatı bir servis üzerinden bulup, satın almak için ürünü sağlayıcı servise gitmeliydi. Tio bu süreci kullanıcıya tek noktada sunarak değer yaratan bir yapı sağlamış oldu.

SüperTeklif.com ve KolayTedarik.com giriÅŸimleri ile sektör yatırımlarına baÅŸlayan Embrio‘nun üçüncü giriÅŸimi olan Tio ÅŸu anda 11 kategoride ürün sunuyor. Kendi saÄŸladığı ürünlerin dışında internet üzerinden satış yapmak isteyen firmalara maÄŸaza açma imkanı sunan Tio, aynı zamanda bireysel kullanıcılar için ikinci el satışa da olanak tanıyor.

Tio‘nun saÄŸladığı bir diÄŸer önemli özellik de TioMobile. Cep telefonunuza yüklediÄŸiniz küçük bir program ile ürünlerin fiyatlarını karşılaÅŸtırabildiÄŸiniz ve aynı zamanda dilerseniz satın alabildiÄŸiniz TioMobile bence Tio‘nun tüketiciye saÄŸladığı katma deÄŸeri en yüksek özelliÄŸi.

Ãœrün detay sayfalarında kullanıcı yorumlarına da yer verilmiÅŸ olan Tio‘nun burada yer vermediÄŸim birçok detay özelliÄŸinin de olduÄŸunu vurgulamak istiyorum.

Yazımın başında da belirttiÄŸim gibi ülkemizdeki online alışveriÅŸ alanına yeni bir boyut katacağına inandığım Tio‘nun sahip olduÄŸu iÅŸ modeli ile de ilerleyen dönemlerde adından sıkça söz ettireceÄŸini düşünüyorum.

Web 2.0 dönemi ile artan sosyal ağlar, beraberinde sadece bu tür servislere dönük yaratılmış girişimleri de getirdi.

Bunlardan bir tanesi bugün haberdar olduğum SocialFlowers.com. Servisin amacı sosyal ağlardaki kontaklarınıza çiçek göndermenizi sağlamak. Gerçi henüz sadece Facebook ile çalışmasına karşılık ilerleyen dönemlerde yeni sosyal ağlar da sisteme dahil edilecekmiş.

Aslına bakarsanız ilk başta sistemi tam olarak anlayamadım, sonrasında incelediğimde karşıma değişik iş modeliyle ilginç ve mantıklı bir girişim çıktı.

SocialFlowers.com diÄŸer online çiçek gönderim servislerinden çok da farklı deÄŸil. Tek farkı burada çiçek göndermek istediÄŸiniz kiÅŸinin sizin sosyal ağınızda olması ve adresini bilmeniz gerekmiyor. Elbette sözünü ettiÄŸim özellik SocialFlowers.com‘un FaceBook uygulamasını seçmeniz durumunda kullanılabiliyor.

Uygulamayı çalıştırdıktan sonra ağınızdan istediÄŸiniz kullanıcıları seçiyorsunuz ve devamında SocialFlowers.com‘ a yönlendiriliyor, çiçek seçiminizi yapıyorsunuz.

İşlemin bundan sonrası uygulama tarafından sürdürülüyor ve seçmiş olduğunuz kullanıcıya giden bir mesaj ile sizin kendisine çiçek göndermek istediğiniz belirtiliyor. Kullanıcı sürecin devamında adresini veriyor ve çiçeğiniz verilen adrese gönderiliyor.

Tüm bu süreç dahilinde gizliliğe de gereken önem verilmiş. Gönderen kişi alıcının adresini ya da kişisel bilgilerini göremiyor, alıcı da aynı şekilde gönderenin adresini, kişisel ya da kredi kartı bilgilerini göremiyor.

DeÄŸiÅŸik bir iÅŸ modeli ve fikir üzerine kurulmuÅŸ olan SocialFlowers.com ilerleyen dönemlerde e-ticaret’in sosyal aÄŸlar etrafında modellenmiÅŸ geleceÄŸine dair bize ilham kaynağı olabilir. Her ne kadar ülkemizin sosyal aÄŸları dış uygulamaların sistemlerine entegrasyonuna imkan tanımıyor olsada (en azından benim bildiklerim), gelecekte platform kurma ve entegrasyon gereksinimlerini mutlaka planlarına alacaklar ve bu yönde bir geliÅŸim kaçınılmaz olacaktır. Daha doÄŸrusu trenin kaçmaması için olmalıdır…