PayPal‘ın bağış sisteminde olduğu gibi TipIt isimli yeni bir servis de sadece bahşiş amaçlı olarak web sitelerinin gelir elde etmesini sağlamayı hedefliyor.

Sitenize eklediğiniz küçük bir link ve düğme ile ziyaretçileriniz ya da okuyucularınız size bahşiş (tip) bırakabiliyorlar. Tabi buna bahşiş yerine içeriğinize küçük bir bağış diyelim. Ana sayfasından ise hangi sitenin gün ve hafta içinde ne kadar gelir elde ettiği gibi istatistikler sunuluyor.

Basit, sade ve kolay bir sistem ile web sitelerinin bağış mantığında gelir elde etmesini sağlayan TipIt isimli servisin geleceği ne olur bilmiyorum ama sade ve inovatif bir model olarak göründüğü için paylaşmak istedim. Belki de bu tür kullanımı kolay Web 2.0 üretimlerini takdir ettiğim içindir…

YemekSepeti.com‘un başarısını ve bu alanda oluşan rekabeti biliyoruz. Online yemek siparişi konusunda birçok servis yayına alındı ve halen de yenileri ekleniyor. Bu konuda ayrı bir yazıyı yakında yayınlıyor olacağım çünkü tahmin edilenden çok daha fazla oyuncu olduğunu son günlerdeki çalışmalarımda görüyorum.

Ancak işin bir de rezervasyon boyutu var. Eminim birçok girişimci bu fikri zaman zaman düşünmüştür. Ancak henüz adını duyduğum başka girişimler olmadığı için görünen o ki hayata geçiren olmamış.

Rezztoran.com işte tam bu noktada dikkatimi çekti ve paylaşmak istedim.

Servis, online yemek siparişinin aksine online yemek rezervasyonu ihtiyacınızı karşılamak için çalışıyor. Bu kapsamda sundukları hizmetleri incelediğimde mekanlar için rezervasyon otomasyonu, müşteri ve kampanya takibi, e-davetiye ve e-bülten kullanımı gibi seçenekler karşımıza çıkıyor.

Rezztoran.com‘un bünyesinde henüz az sayıda ancak kaliteli mekanlar olduğunu görüyorum. Servisi gerçek amaçla kullanım şansım olmadı o yüzden süreçlerinin nasıl işlediğini birebir incelemiş değilim. Ama sunmuş oldukları demo ile müşteri tarafındaki süreçlerini anlamak mümkün.

Ülkemizde henüz benzerini görmediğim Rezztoran.com‘un güçlü bir satış ve pazarlama çalışmasıyla değer yaratabilmesi mümkün diye düşünüyorum.

Güvenilir bir kaynaktan aldığım duyuma göre EBİ‘nin sahibi olduğu SiberAlem.com, ideefixe.com ve itiraf.com ile ilgili bir süredir global boyutta satış çalışmaları sürdürülmekteymiş.

Konuyla ilgili şimdilik paylaşabileceğim bilgiler bu seviyede olmasına karşılık önemli bir bilgi olarak EBİ‘nin üçlü satış için belirlediği bedelin $20 milyon seviyesinde olduğunu da eklemek isterim.

Satış ile ilgili söz konusu web sitelerini ayrı ayrı satmayan EBİ‘nin siteleri değerlendirme boyutunda en yüksek bedeli SiberAlem.com için istediğini de söyleyebilirim.

Bir süre önce yapmış olduğum analizlerde SiberAlem.com‘un yıllık $4 milyon civarında bir ciroya ulaştığı sonucuna varmıştım. Bu elbette benim kişisel olarak yaptığım bir çalışmanın sonucuydu. Doğruluğunu garanti edemesem artı eksi oynamalarla reel değerlere yakın olduğunu tahmin edebiliyorum.

Eğer yapmış olduğum yıllık ciro analizinin doğru olduğunu kabul edersek SiberAlem.com‘un söz konusu $20 milyon olan toplam bedel içinde en yüksek seviyeye sahip girişim olduğunu düşünebiliriz. Nitekim aldığım bilgiler de zaten bu düşüncemi doğrular boyutta.

Burada benim dikkatimi çeken aslında SiberAlem.com‘un sahip olduğu değerden ziyade ideefixe.com‘un düşük değerlemesi oldu. Elbette Türkiye‘nin ilk e-ticaret sitelerinden olan ideefixe.com‘un son dönemlerdeki değişimleri ile orantılı kan kaybettiğini biliyoruz. Diğer taraftan Türkiye‘nin en büyük e-ticaret sitesinin bile düşük kar marjlarından dolayı sıkıntılı olduğunu duyuyoruz. Ancak genç nüfus, artan online ticaret hacmi ve Türkiye internet pazarına olan yabancı ilgisi düşünüldüğünde, buradaki fırsatın kısa vadeli kazanımlar için kaçırıldığını da düşünmeden edemiyorum.

Son olarak, EBİ‘nin tüm değerli servislerini elinden çıkarttıktan sonra nasıl bir yol izleyeceğini de merak ettiğimi söylemeliyim. Benim aklıma ilk gelen şu günlerde üzerinde çalışılan ortak network uygulaması Kirpi.net oluyor. Söz konusu satış kapsamında Kirpi.net‘in ismini duymamış olduğum için en olası tahminim Kirpi.net‘in merkezi bir sosyal ağ olarak birçok site için ortak veritabanı olması ve EBİ‘nin internetteki potansiyelini buraya aktarması yönünde oluyor.

Konuyla ilgili şirket yetkililerinden açıklama gelirse paylaşıyor olacağım, ayrıca eğer bu konuda yorumlarınız olursa eminim değerli bir beyin fırtınası ortamı yaratmış oluruz.

NOT: Konuyla ilgili olabilecek “EBİ siteleri hakkında okur analizi” isimli yazıyı da tavsiye ederim.

Geçtiğimiz günlerde eBay Almanya ve GittiGidiyor‘un Yönetim Kurulu Üyesi Sina Afra ile yaptığım görüşmede PayPal‘ın ve eBay‘in diğer ürün ve servislerinin de önümüzdeki dönemlerde Türkiye pazarına giriyor olacağını öğrendim.

Sina Afra‘nın eBay ve şirketin ortağı olduğu GittiGidiyor‘daki Yönetim Kurulu Üyeliği dışında eBay‘deki sorumlulukları arasında Avrupa‘daki M&A ve Almanya‘daki strateji operasyonları yer alıyor.

Türkiye‘yi de kapsamına alan sorumlulukları dolayısıyla eBay‘in bu pazara bakışı ve gelecek planları ile ilgili en doğru kaynak olan Sina Afra, önümüzdeki 12-18 aylık süreçte, ki buna 2008 sonu ya da en geç 2009 başı dememiz mümkün, dünyanın en önemli internet tabanlı ödeme sistemlerinden PayPal‘ın Türkiye operasyonunun başlayacağını söyledi.

Bu açıklamadan yola çıkarak gelişmenin bir başlangıcı olarak PayPal‘ın bir süre önce Türkiye merkezli üyelerinin VISA kart hesaplarına geri ödeme imkanını başlattığını düşünebiliriz. Hatırlarsınız PayPal Türk kullanıcıları için sadece Amerikan bankalarına ödeme imkanı sunmaktaydı.

eBay‘in GittiGidiyor ile Türkiye pazarına önemli girişi, öncesinde seri ilan servisi Kijiji ailesinden olan Intoko ile bu pazarda yer alıyor olması ve elbette Skype‘ın Türkiye operasyonunun aktif olarak sürmesi “sırada PayPal mı var?” sorusunu aklımıza getiriyordu.

Sina Afra ile yaptığımız görüşmede eBay ve Türkiye açısından önemli stratejik gelişmelerden de haberdar oldum. eBay‘in Türkiye pazarına bakışı ve sahip olduğu tüm servis ve ürünlerle ülkemizde faaliyet göstermeyi planladığını yazımın başında belirtmiştim. Buna ek olarak şirketin uzun vade planları arasında Türkiye‘de de bir eBay kampüsü oluşturma ihtimalini öğrendim.

Mevcut ve gelecek operasyonlardaki kaynak kullanımları, personel sayıları ve pazar büyüklüğü ile değerlendirildiğinde önümüzdeki 4-5 sene içinde eBay‘in lokal bir kampüs kurarak Türkiye‘deki tüm operasyonunu merkezi olarak buradan yönetmesi ve sürdürmesi bir seçenek olarak akıllardaymış.

PayPal‘ın yakın zamanda ülkemizde aktif operasyona girmesi ile e-ticaret alanında nasıl değişimler olacağını ve özellikle internet girişimcileri için ne tür imkanlar sağlayabileceğini tahmin edebilirsiniz. PayPal ile oluşacak sanal POS rekabetinin bankalar tarafından ne tür yeni uygulamaları beraberinde getireceğini de kurgulamak çok zor değil.

Tüm bu gelişmelerin ışığında zaten genç bir internet popülasyonuna sahip Türkiye‘nin internet üzerinde ticari anlamda da değer yaratan bir konuma gelmesi, hali hazırda internet pazarının popülasyonu ile dünyanın ilgisini çekiyor olmasını büyük ölçüde güçlendirecek ve yeni yatırım girişlerini beraberinde getirecektir.

Aynı bakış açısından yola çıkarak ülkemizin, eBay‘in olası bir kampüs oluşturması durumunda global şirketlerin operasyon merkezi konumuna gelmesi açısından da önemli potansiyeli bulunmaktadır.

Sina Afra ile yapmış olduğum görüşmeden edindiğim bilgiler ile heyecanlanmamak elde değil. Bu gelişmeleri göz önünde bulundurarak kişi ve kurumların stratejilerini modellemesi eminim birçok alanda değer yaratacaktır.

Bugün Hürriyet gazetesinde çıkan bir haber YemekSepeti.com‘un 2008 yılı içinde önce Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti‘ne (KKTC) sonra da Avrupa‘ya açılacağını bildirdi.

Öncelikle şunu belirtmemde fayda var, KKTC‘ye açılma fikri bence güzel ancak pazar olarak tatmin edici olur mu bilemiyorum. Hali hazırda KKTC‘de YemekSepeti.com ile aynı alanda hizmet vermekte olan Gurgura.com bulunmaktadır. Servisin kapasitesine baktığımızda KKTC‘deki önemli sayılabilecek mekanları hali hazırda bünyesine kattığını ancak toplamda henüz geniş bir ağ kuramadığını görüyoruz. YemekSepeti.com bu pazara kendisi mi girer yoksa Gurgura.com ile bir satın alma ya da işbirliği yolunu mu tercih eder onu göreceğiz. KKTC internet pazarını yakından bilmem ve halen süregelen işlerimden dolayı kişisel önerim bu alanda lokal bir ortakla işbirliğinin faydalı olabileceği yönündedir. Hem kültürel hem de şirketlerin iş yapış tarzı açısından böylesine bir tercih hızlı konumlanma getirebilir.

Tekrar ana konumuza dönecek olursak, aslında YemekSepeti.com ile ilgili bir süredir bildiğim bazı gelişmeler vardı. Bunları netleşene kadar paylaşmak istememiştim. 2008 yılı öngörülerimin içinde yer alan “Avrupa‘ya açılan değerli birden fazla Türk web girişimi olacak. Bunlar arasında e-ticaret ve seri ilan konularına odaklı girişimler olacak.” cümlem aslında bu konuda sahip olduğum bazı ipuçlarının göstergesiydi.

Bugün Hürriyet gazetesinde söz konusu haberi görünce hem bu konuyu Webrazzi‘de gündeme taşımak hem de haberde yer almayan bir konuyu da detaylandırmak istedim.

YemekSepeti.com‘un Türkiye dışına açılması şirketin içinde bulunduğu bir sürecin devamı niteliğindedir. Güvenilir kaynaklardan aldığım duyumlara dayanarak yakın zamanda netleşecek olan bir satın almanın akabinde planlanan çalışmalar olduğunu söyleyebilirim.

Söz konusu satın alma bir Avrupalı yatırım firması tarafından gerçekleşecek olup YemekSepeti.com‘un azınlık hisselerini kapsamaktadır.

Satın almanın rakamsal boyutları YemekSepeti.com‘un değerini yansıtmakta olup, hem maddi hem de stratejik anlamda Avrupa‘ya açılma aşamasında büyük fayda sağlayacaktır düşüncesindeyim.

Gelişmelerin olması durumunda paylaşıyor olacağım.