Cember.net‘in XING tarafından satın alınması Türkiye’de profesyonel sosyal aÄŸlardaki baÅŸarı potansiyelini ortadan kaldırmamış olacak ki, iki yeni servis daha bu alandaki fırsatı deÄŸerlendirmek için harekete geçti.

Söz konusu profesyonel sosyal ağlar Profesyo.net ve Pronected. Profesyo.net birkaç gün önce yayına girdi, Pronected için ise aldığım bilgiye göre geri sayım başlamış.

Profesyo.net Åžubat 2007‘de yayına giren sosyal aÄŸ Mondus.net‘in kurucularından BaÅŸar BaÅŸaran ve ÇaÄŸan Åžentürk‘ün yeni giriÅŸimi. Servisi incelediÄŸimde genel olarak geçmiÅŸ bilinçle de ilgili olabilecek bir Mondus.net detaylılığı hissettim. Durum güncelleme, network aktivitesi akışı (terime tam karşılık bulamadığım için ne hallere düştüm, network feed yani), soru-cevap gibi birçok bölüm ve özellik servise dahil edilmiÅŸ.

Mondus.net‘in en karışık bulduÄŸum gizlilik özellikleri bölümü ise Profesyo.net‘te oldukça sadeleÅŸmiÅŸ, hatta sadece iki seçeneÄŸe indirilmiÅŸ. Ayrıca servis kapsamında finansal verilere de yer verilmiÅŸ. Profesyonellerin Profesyo.net‘te daha çok zaman geçirmesinin hedeflendiÄŸini düşündüğüm yaklaşımda, sistemdeki “Rehber” bölümü de gerçek sosyal hayat için seçenekler sunuyor.

Mondus.net‘in ilk kurucu ekibinde yer alan Cem SertoÄŸlu‘nun bir süre sonra ÅŸirketten ayrılarak iLab Ventures‘a ortak olması, ve iLab‘ın Kariyer.net‘in sahibi olması durumunu düşününce giriÅŸimle ilgili orta vadede birkaç olasılık aklıma geldi. Kariyer.net‘in bir profesyonel sosyal aÄŸ kurma fikrinde olduÄŸu duyumlarımdan yola çıkarak, Profesyo.net‘in günün birinde Kariyer.net‘in bu ihtiyacını karşılayabileceÄŸi ihtimali benim tarafımdan büyük olasılık olarak gözüküyor. Yani, eÄŸer 2008′in ikinci yarısı ya da 2009 başında Kariyer.net‘in Profesyo.net‘le birlikteliÄŸi gündeme gelirse ÅŸaşırmamak gerekir. Elbette bunlar ÅŸu aÅŸamada sadece benim kiÅŸisel (garantisiz) tahminlerim.

Pronected‘a gelecek olursam, Nisan ayında yayına girmesi planlanırken teknik çalışmaların devam etmesi sebebiyle lansmanı az da olsa geciken bir servis. Servis yetkilileri ile yaptığım görüşmeden edindiÄŸim izlenim Pronected için yoÄŸun bir pazarlama sürecinin yaklaÅŸtığı yönünde. Ayrıca servisin geliÅŸtirilme sürecinde de önemli çalışmaların yürütüldüğünü öğrendim.

Global bir giriÅŸim olarak konumlandırılmış olan Pronected Türkiye ile birlikte Almanya ve Amerika pazarına dönük olarak Almanca ve Ä°ngilizce dil seçeneklerini de kapsıyor olacakmış. Pronected‘ın 2008 yılı için Türkiye, Almanya ve Amerika’da 500.000 üyeye ulaÅŸma hedefi varmış.

Servisin Business, Business+ ve Corporate+ şeklinde üyelik seçenekleri olacak ve Corporate+ seçeneği ile şirketlerin intranetlerini Pronected üzerinden kurmaları ve çalışanlarını bu platform üzerinden iletişime dahil etmeleri mümkün olacakmış.

Pronected‘ın henüz yayına girmemesine karşılık ilk ekran görüntüsünü de aÅŸağıda görebilirsiniz. Detay sayfaları ile ilgili görüntüleri henüz paylaÅŸmıyorlar, hatta ben de görmedim.

Her iki servisin de pazarda baÅŸarılı olma ihtimallerini ÅŸu aÅŸamada eÅŸit görüyorum.Hangisinin daha baÅŸarılı olacağından ziyade, ikisinden birisinin mutlaka fırsatı deÄŸerlendireceÄŸini tahmin ediyorum. Çünkü benim de son derece potansiyel gördüğüm profesyonel sosyal aÄŸ alanında Türkiye’de halen hazmedilmemiÅŸ bir dilim bulunuyor. Bu hazmedilmemiÅŸ dilim için doÄŸru model ise bana kalırsa kullanıcıya en çok faydayı en hızlı ÅŸekilde saÄŸlamaktan geçmektedir.

Böyle eÄŸlenceli baÅŸlıkları ancak eÄŸlendiÄŸim çalışmalarla karşılaşınca atıyorum. BilinirliÄŸi bugünlerde yeni yeni artmaya baÅŸlayan bir betayı daha sizlerle paylaÅŸmak istiyorum. Web’i kullanalım, sevelim, elleyelim böyle oyuncaklarını diyemeden de geçemeyeceÄŸim. Alexa reytinglerinde bayrağımız hep yükseklerde olsa; daha güzel olacak her ÅŸey! Konu yine sosyal aÄŸlar. Sosyal aÄŸlar yavaÅŸ yavaÅŸ ayrışacak ve farklılaÅŸacak. Åžu an sadece bir iletiÅŸim aracı, anlık mesajlaÅŸma servisi algısıyla kullanmaya baÅŸladığımız uygulamaların kendi kendilerini farkında olmadan öldürdüklerini bir çok yönden kuÅŸbakışı ÅŸekilde görecek, nerede yanlış yaptıklarını tek tek parmakla göstereceÄŸiz ~2 sene içindeki süreç sonunda. Åžimdi söz .docstoc‘ta!

Profesyonel ya da profesyonel olmayan dökümanlar paylaşılmazsa çoğalmayacak olan bilginin ürünleri. Bilgiler bir şekilde insanlara ait ve insanlar odaklı bir şekilde bilgiye sahip olmayı sürdürmek - ilgilendiği konularda uzmanlaşmakla yükümlü. Oyunun doğası gereği bu böyle! İşte tam bu oyuna göre kurgulanmış bir uygulama daha olan Docstoc beta yayında şu an.

Docstoc sadece bir stok değil. Dökümantasyonlarınızı kullanıcı dostu bir hale getirmek, onu web havuzunda anlamlandırmak ve bu sırada ilgili konularda kendinizi veya şirketinizi göz önüne çıkartabilecek trafiği sağlamak için başarıyla kurgulanmış. Benzerlerinden farkı da; sosyal ağı kurgusundaki sihirli formülde diyebilirim. Kullanıcıyı ön plana çıkartması. Bunu kullanıcının webdeki tüm diğer araçlarını bir arada profilinde paylaşmasına izin vererek, ilgili konulardaki insanları birbirlerine ve dökümanlara başarılı bir şekilde yönlendirerek yapıyor. Ayrıca arama motorlarıyla uyumunu koruduğunuz sürece şirketinizin hakim olduğu konularda paylaştığınız dosyalar, arama motorlarından trafik(doğrudan pazarlama) olarak geri dönebilir.

Ortaya atılan ve uygulanan yaratıcı fikirleri severim ama uygulanmış bir fikri yeniden ele alıp doÄŸru bir ÅŸekilde tekrardan uygulayıp-baÅŸarmak çok daha ayrı bir iÅŸ. Gönül rahatlığıyla dökümantasyon uygulamalarının Youtube‘una hoÅŸgeldin diyorum!

Ayrıca ben yazıyı yazarken Selim Yörük‘le birbirimize sataÅŸma fırsatı bulduk. Selim Docstoc‘un benzer uygulama olan Scribd yanındaki ÅŸansının az olduÄŸunu söyledi. Ama mecra konusundaki görüşümüz onunla aynıydı: “googledocs microsoft’un katı office’inden alıp online dökümana çevirdi bu mecrayı ve ÅŸimdi de google’dan daha hızlı olanlar, youtube benzeri bir atakla dökümanları daha paylaşılabilir kıldılar“.

Ne diyeyim web 2.0 kazansın! ; )

Web 2.0 Expo’da standların büyük bölümü kurumsal ve bireysel çeÅŸitli wiki uygulamalarına aitti. Wiki ile sosyal aÄŸları birleÅŸtirenler, wiki ile online döküman yönetimini birleÅŸtirenler ve bunlar gibi birçok inovatif wiki uygulaması kendi kitlesine ulaÅŸmaya çalışıyordu.

Söz konusu şirketlerle ilgili önümüzdeki günlerde detaylı incelemeleri yazıyor olacağım. Benim şu aşamada odaklanmak istediğim konu bu şirketlerin hangileri olduğundan ziyade, global pazarlarda belli ki girişimci ve yatırımcılar tarafından potansiyel ürün olarak görülen kurumsal wiki uygulamalarının ülkemizdeki bilinirliği ve kullanımı.

Yatırımcılar tarafından da potansiyel göründüğünü söylememin sebebi, Expo’da özellikle sorduÄŸum için biliyorum ki tüm bu ÅŸirketler VC yatırımlarını çoktan almışlar. Buradan çok net anlaşılabileceÄŸi gibi Amerika kurumsal pazarında bu tür uygulamalara sıra gelmiÅŸ ve oyuncu sayısında artış baÅŸlamış.

Kurum içi verimliliği ve paylaşımı fazlasıyla artırdığını yakından bildiğim wiki uygulamalarının ülkemizdeki kullanımının ise elbette düşük olduğunu tahmin ediyor ve biliyoruz. Ancak Web 2.0 trendlerini Amerika pazarı ile çok küçük farklarla uygulamaya aldığımızı düşünürsek wikilerin kurumsal boyutta kullanımının yakın olacağını da tahmin etmek güç olmuyor.

DiÄŸer taraftan Türkiye’de kurumların son dönemlerde verimlilik, yaratıcılık, inovasyon, sinerji gibi konuların yanında elbette internete olan ilgilerini de bildiÄŸimiz için wikilerin yaratabileceÄŸi kurum içi faydaları kısa sürede farkedeceklerini düşünüyorum.

Expo’da dikkatimi çekmesinin dışında bugünlerde üzerinde çalıştığım bir konu olduÄŸu için de bu alandaki global trendi kısaca paylaÅŸmak istedim. Örnek olması için ise SocialText‘i inceleyebilirsiniz.

Yurt dışında bir çok giriÅŸimci ve halihazırdaki sektör oluÅŸumları yeni nesil video barındırma fikirlerini sıkı olarak takip ediyorlar. Son olarak bunlardan biri olan StartYourTube dün Amerika’nın Webrazzi’si olan Techcrunch’ta yerini aldı.

StartYourTube kendi video içeriklerinizi ekleyerek, kendi sitenizi oluÅŸturmanıza izin veriyor. Reklam gelirlerinin %60′da size ödeniyor. Ayrıca ek olarak $500 deÄŸerinde bir ödül üzerinden kurgulanmış model sayesinde, en iyi amatör sosyal medyacılar kazanç saÄŸlıyor. Tabii ki YouTube’dan kodları esinleyerek saÄŸlıyor bunu, Youtube ile hiç bir resmi bağı yok.

Youtube Platform’u ismi anıldığı günden beri kızışan sektöre Youtube’un yaklaşımı ise tabii ki biraz daha ağırdan ve abi tavırlarla gerçekleÅŸiyor. Åžimdiye kadar EA Sports, Animoto, Casio, Friendster, Slide, Tagged ve Tivo ile anlaÅŸmalar yapan Youtube; bu alanda servis almak isteyen kurumları resmen süzgeçten geçirdikten sonra portföyüne katıyor.

Youtube, StartYourTube benzeri bir hizmeti doÄŸrudan kullanıcıya kendisi “White Labeling” sunmamış olsa da, bunu ÅŸu ana kadar KickApps ile anlaÅŸarak dolaylı olarak gerçekleÅŸtirdi. Geçen gün Arda Kutsal‘ın da yazımız arasında deÄŸindiÄŸi “White Labeling” çözümü serbest ekonominin ve dolayısıyla giriÅŸimcilerinin çok sevdiÄŸi terimlerden.

Web 2.0′a uyarlanmış tanımına da ‘Tek kod - Çoklu kılıf’ diyelim. Yani reklam gelirleri tamamen kullanıcıya ait olan ve tamamen legal(klon olmayan) kendi Youtube’larınızı açabilmeniz; ‘Wordpress, Blogger niye çok seviliyor’un yanıtı bir nevi. Tabii ki barındırma maliyeti düşük olan yazının yerine videoyu koymak ÅŸimdilik güç. Ä°nsanoÄŸlunun bu geçiÅŸ sürecinde nedensiz zaman kaybettiÄŸini bilmek de acımasızca biraz.

Dönelim konuya; hizmet saÄŸlayan fakat çözümü karşılığı faturasını bir ÅŸekilde kesen ÅŸirketlerden Magnify ve VSocial incelenmeli, ilham almak için de KickApps‘in baÅŸarılı örneÄŸi olan Guinness Rekorları, StartYourTube için de SnowBoardersTube görülmeli diye düşünüyorum.

KickApps‘in ve StartYourTube‘un ücretsiz versiyonları ile kendi sosyal medyanızı yaratabilirsiniz - saÄŸladıkları hizmetleri karşılaÅŸtırabilirsiniz. Ben KickApps‘ten yaratmayı denemiÅŸtim, gayet basit ve dolayısıyla keyifliydi. StartYourTube‘dan yaratılan komple sitelerimiz de kesinlikle keyifli olacaktır. %40′ları ÖİV, KDV,vs.. gibi düşünebilirsiniz, alışkınız ne de olsa vermeye! ; )

Web 2.0 Expo’da dikkatimi çeken önemli konulardan birisi, kiÅŸisel kullanıma yönelik servislere kıyasla ağırlıklı olarak kurumsal Web 2.0 uygulamalarının katılımcı olarak etkinlikte yer alıyor olması. Özellikle etkinliÄŸin Expo alanında bu tür ÅŸirketlerin ağırlığı kolaylıkla hissedilebiliyor.

Son kullanıcıya (tüketiciye) dönük servislerin yerine kurumsal çözümler sunan şirketler dikkat çekiyor. Bu şirketlerin sundukları servislerin büyük çoğunluğunun ücretli ve klasik iş modellerine bağlı olduğunu belirtmem sanırım gerekmiyor.

Ne tür servisler derseniz, white label sosyal ağ uygulamaları, kurumsal RSS çözümleri, kurumsal verimlilik araçları gibi servisleri düşünebilirsiniz.

Biz henüz Türkiye’de kurumsal Web 2.0 ürünlerine alışmış deÄŸiliz. Bunun sebebi ÅŸirketlerin hazır olmaması mı yoksa giriÅŸimcilerin bu alana odaklanmaması mı dersiniz? Bu konuda yorumlarda tartışabiliriz.

Web 2.0′ın kalbinin attığı yer alan Amerika’da ise konuyu birkaç boyuttan düşünüyorum. VC firmalarının iÅŸ modeli olan giriÅŸimlere daha sıcak bakmaları, henüz oyuncu sayısının çok olmadığı kurumsal Web 2.0 alanının giriÅŸimcilere sıcak gelmesi ve elbette ÅŸirketlerin artık bu tür çözümleri istemeye baÅŸlaması önemli sebepler olarak deÄŸerlendirilebilir.