Cember.net‘in XING tarafından satın alınması Türkiye’de profesyonel sosyal aÄŸlardaki baÅŸarı potansiyelini ortadan kaldırmamış olacak ki, iki yeni servis daha bu alandaki fırsatı deÄŸerlendirmek için harekete geçti.

Söz konusu profesyonel sosyal ağlar Profesyo.net ve Pronected. Profesyo.net birkaç gün önce yayına girdi, Pronected için ise aldığım bilgiye göre geri sayım başlamış.

Profesyo.net Åžubat 2007‘de yayına giren sosyal aÄŸ Mondus.net‘in kurucularından BaÅŸar BaÅŸaran ve ÇaÄŸan Åžentürk‘ün yeni giriÅŸimi. Servisi incelediÄŸimde genel olarak geçmiÅŸ bilinçle de ilgili olabilecek bir Mondus.net detaylılığı hissettim. Durum güncelleme, network aktivitesi akışı (terime tam karşılık bulamadığım için ne hallere düştüm, network feed yani), soru-cevap gibi birçok bölüm ve özellik servise dahil edilmiÅŸ.

Mondus.net‘in en karışık bulduÄŸum gizlilik özellikleri bölümü ise Profesyo.net‘te oldukça sadeleÅŸmiÅŸ, hatta sadece iki seçeneÄŸe indirilmiÅŸ. Ayrıca servis kapsamında finansal verilere de yer verilmiÅŸ. Profesyonellerin Profesyo.net‘te daha çok zaman geçirmesinin hedeflendiÄŸini düşündüğüm yaklaşımda, sistemdeki “Rehber” bölümü de gerçek sosyal hayat için seçenekler sunuyor.

Mondus.net‘in ilk kurucu ekibinde yer alan Cem SertoÄŸlu‘nun bir süre sonra ÅŸirketten ayrılarak iLab Ventures‘a ortak olması, ve iLab‘ın Kariyer.net‘in sahibi olması durumunu düşününce giriÅŸimle ilgili orta vadede birkaç olasılık aklıma geldi. Kariyer.net‘in bir profesyonel sosyal aÄŸ kurma fikrinde olduÄŸu duyumlarımdan yola çıkarak, Profesyo.net‘in günün birinde Kariyer.net‘in bu ihtiyacını karşılayabileceÄŸi ihtimali benim tarafımdan büyük olasılık olarak gözüküyor. Yani, eÄŸer 2008′in ikinci yarısı ya da 2009 başında Kariyer.net‘in Profesyo.net‘le birlikteliÄŸi gündeme gelirse ÅŸaşırmamak gerekir. Elbette bunlar ÅŸu aÅŸamada sadece benim kiÅŸisel (garantisiz) tahminlerim.

Pronected‘a gelecek olursam, Nisan ayında yayına girmesi planlanırken teknik çalışmaların devam etmesi sebebiyle lansmanı az da olsa geciken bir servis. Servis yetkilileri ile yaptığım görüşmeden edindiÄŸim izlenim Pronected için yoÄŸun bir pazarlama sürecinin yaklaÅŸtığı yönünde. Ayrıca servisin geliÅŸtirilme sürecinde de önemli çalışmaların yürütüldüğünü öğrendim.

Global bir giriÅŸim olarak konumlandırılmış olan Pronected Türkiye ile birlikte Almanya ve Amerika pazarına dönük olarak Almanca ve Ä°ngilizce dil seçeneklerini de kapsıyor olacakmış. Pronected‘ın 2008 yılı için Türkiye, Almanya ve Amerika’da 500.000 üyeye ulaÅŸma hedefi varmış.

Servisin Business, Business+ ve Corporate+ şeklinde üyelik seçenekleri olacak ve Corporate+ seçeneği ile şirketlerin intranetlerini Pronected üzerinden kurmaları ve çalışanlarını bu platform üzerinden iletişime dahil etmeleri mümkün olacakmış.

Pronected‘ın henüz yayına girmemesine karşılık ilk ekran görüntüsünü de aÅŸağıda görebilirsiniz. Detay sayfaları ile ilgili görüntüleri henüz paylaÅŸmıyorlar, hatta ben de görmedim.

Her iki servisin de pazarda baÅŸarılı olma ihtimallerini ÅŸu aÅŸamada eÅŸit görüyorum.Hangisinin daha baÅŸarılı olacağından ziyade, ikisinden birisinin mutlaka fırsatı deÄŸerlendireceÄŸini tahmin ediyorum. Çünkü benim de son derece potansiyel gördüğüm profesyonel sosyal aÄŸ alanında Türkiye’de halen hazmedilmemiÅŸ bir dilim bulunuyor. Bu hazmedilmemiÅŸ dilim için doÄŸru model ise bana kalırsa kullanıcıya en çok faydayı en hızlı ÅŸekilde saÄŸlamaktan geçmektedir.

SoundKlan, yerli ve yabancı birçok parçayı bünyesinde barındıran yeni bir müzik komünitesi. Servis henüz beta aÅŸamasında ve davetiye ile üye kabul ediyor. Ancak servisin yaratıcıları davetiye sahibi olmak için keyifli bir seçenek sunmuÅŸlar ve sitenin ana sayfasında yer alan müzik tahmin yarışmasından 100 puan toplamanız karşılığında davetiye sahibi olmanıza imkan tanıyorlar. Bu arada net bir bilgi almamış olmama karşılık SoundKlan‘ın PowerClub.com.tr ve NeBuCalan.com‘un geliÅŸtiricisi TurkDijital tarafından hayata geçirildiÄŸini tahmin ediyorum. En azından alan adının WhoIs bilgileri böyle söylüyor.

Servise davetiye ile giriş yaptıktan sonra profil sayfanızı oluşturmanın dışında, dinlediğiniz yerli ve yabancı sanatçıları da işaretlemeniz isteniyor. Bu sayede sistem size benzer müzik zevklerine sahip kullanıcıları gösterebiliyor.

Arkadaşlık ve müziği birleştiren sistemde kendi radyonuzu oluşturabiliyor, başkalarının radyolarını dinleyebiliyor, kullanıcılara şarkı gönderebiliyor ve elbette müzik zevkinize uygun arkadaşlar arayabiliyorsunuz. Servisin ilişki durumunuzu sormasından arkadaşlık özelliği ile ilgili kapsamını tahmin etmek mümkün.

SoundKlan‘da bu özellikler yarat, dinle, tanış, keÅŸfet, yarış isimli bölümler dahilinde mevcut. Ä°simlerinden de anlaşılabileceÄŸi gibi bu bölümlerde radyonuzu yaratıyor, radyoları dinliyor ve davetiye kazandığınız, giriÅŸteki yarışmaya tekrar dahil olabiliyorsunuz. Ancak bu sefer yarışmada arkadaÅŸlarınızla birlikte yarışmanız da mümkün oluyor. EÄŸlenceli olabilir…

Servisin henüz beta aşamasında olmasından dolayı olsa gerek, başkalarının radyolarını dinlerken küçük sorunlarla karşılaştım ancak kendi radyomu yarattıktan sonra sorunsuz olarak müzik dinlemem mümkün oldu.

Servisin çok derinlerine inmediğim için şu aşamada ne tür kısıtlamaları bulunuyor açıkcası tam olarak bilemiyorum. Ancak detaylı ve önemli bir girişim olarak geleceği olacağını tahmin ediyorum.

Hali hazırda Türkçe olarak benzer hizmetler sunan Last.fm ve Musicopat‘ı yakından tanıyoruz, bu gruba SoundKlan‘ın da betadan çıkarak tamamen katılımıyla rekabetin artacağı kuÅŸkusuz.

Önümüzdeki günlerde servis yetkililerinden SoundKlan‘ın geleceÄŸi ve detayları ile ilgili bilgi alırsam, paylaşıyor olacağım.

GeçtiÄŸimiz günlerde haberdar olduÄŸum Turuncux.com‘u incelemek için uzun uzun kayıt sonrası gelen profil formlarını doldurdum. Bir arkadaÅŸlık sitesi olan Turuncux.com‘u özellikle incelemek istememin sebebi sitenin sloganı olan “ArkadaÅŸlık 2.0” olmuÅŸtu.

Tüm sayfaları AJAX ile neredeyse yüklemesiz çalışan sitenin kapsamında klasik arkadaşlık sitelerinden farklı olarak çok fazla birşey gördüğümü söyleyemeyeceğim. Popüler servis HotOrNot.com benzeri bir profil resmi oylama alanı bulunuyor, bunun dışında geniş içeriğe sahip profil sayfaları ve üyeye göz kırpmak gibi özellikler mevcut. Eminim daha birçok gözümden kaçan özellik olmuştur ancak daha fazla zaman harcayamadım.

Servisin ülkemizin neredeyse %99 sitesinde bulunmayan “üyelik iptali” özelliÄŸini ise takdirle karşıladım. Birkaç tık ile test üyeliÄŸimi hemen kapatabildim.

Turuncux.com bu özellikleri ve yüklemesiz sistemi ile lokal ve global arkadaşlık siteleri arasından sıyrılıp kendisini kabul ettirir mi bilemiyorum ancak bu rekabet ortamında işinin zor olduğunu söyleyebilirim.

Konuyu Webrazzi’de çok fazla gündeme almadığımız arkadaÅŸlık sitelerine getirince, bunun üzerine biraz daha konuÅŸmamın faydalı olacağını düşünüyorum.

Ülkemizde ve hatta dünya çoğunluğunda sosyal ağlar ile arkadaşlık sitelerinin farkının tam olarak algılanmadığını biliyoruz. Üst düzey internet kullanıcıları dışında global pazarlarda da bu durum söz konusu.

Facebook‘u eski arkadaÅŸları ile hasret gidermek için kullananların sayısının çok üstünde bir popülasyonun burayı Match.com‘dan farksız kullanmadığını biliriz.

Ancak elbette durum böyle olunca ülkemizin en yüksek gelir akışına ve trafiÄŸe sahip internet varlıklarının arkadaÅŸlık siteleri olması da kaçınılmaz. Yonja.com, SiberAlem.com gibi servislerin yanında önemli trafik sahibi olan irili ufaklı birçok site mevcut. Buradaki gelir durumunu yaptığım bazı analizlerle ortaya dökmem gerekirse, SiberAlem.com‘un yıllık cirosunun MyNet ile aynı seviyelerde olduÄŸunu tahmin ediyorum.

Arkadaşlık sitelerinin gelir kalemlerinin büyük bölümü üyelik ücretleri olmasından dolayı diğer birçok web sitesinden farklı olarak reklam gelirleri ise düşük oluyor. Aslına bakarsanız bu durum iş modeli anlamında çok daha değerli bir tablo olmasına karşılık şirketlerin yatırım alma potansiyelleri açısından birçok sebepten dolayı avantajlı olamıyor.

Son günlerde televizyonda SiberAlem.com reklamlarının dönmeye baÅŸlamasını ÅŸirketin bir süre önce bahsettiÄŸim satış arayışına baÄŸlayabileceÄŸimiz gibi elbette Facebook etkisini kırmak için baÅŸlattığı bir kampanya olarak da deÄŸerlendirebiliriz. BildiÄŸiniz üzere Facebook etkisi yıllarının kapalı kutusu Yonja.com‘u açmayı bile baÅŸardı.

Kısacası bu kadar fazla oyuncunun olduğu ve bir o kadar da kullanıcılardan hızla ilgi gören bir alanda fark yaratarak ön plana geçmenin Turuncux.com için zor olacağını tahmin ediyorum.

Arkadaşlık sitelerinin gelir durumlarının üyelik ücretleri ile yüksek olması hakkında da son bir noktaya dikkat çekmek istiyorum.

InterproMedya tarafından gerçekleştirilen Tüketici Trend Araştırması kapsamında internetten alışveriş yapma oranının %12.3 çıkmasının yanında arkadaşlık sitelerine üyelik ücreti ödeyen kullanıcıların varlığı bilmemiz bence ilginç bir çelişki yaratıyor. Acaba ülkemizin internet kullanıcıları arkadaşlık sitelerine kredi kartı ya da SMS ile üye olduklarında, ya da birçok affiliate linki üzerinden numaralarını yazarak logo, melodi indirdiklerinde e-ticaret yaptıklarını farketmiyorlar mı? Yoksa internet üzerinden SMS ile yapılan alışveriş e-ticaret sayılmaz mı?

Böyle eÄŸlenceli baÅŸlıkları ancak eÄŸlendiÄŸim çalışmalarla karşılaşınca atıyorum. BilinirliÄŸi bugünlerde yeni yeni artmaya baÅŸlayan bir betayı daha sizlerle paylaÅŸmak istiyorum. Web’i kullanalım, sevelim, elleyelim böyle oyuncaklarını diyemeden de geçemeyeceÄŸim. Alexa reytinglerinde bayrağımız hep yükseklerde olsa; daha güzel olacak her ÅŸey! Konu yine sosyal aÄŸlar. Sosyal aÄŸlar yavaÅŸ yavaÅŸ ayrışacak ve farklılaÅŸacak. Åžu an sadece bir iletiÅŸim aracı, anlık mesajlaÅŸma servisi algısıyla kullanmaya baÅŸladığımız uygulamaların kendi kendilerini farkında olmadan öldürdüklerini bir çok yönden kuÅŸbakışı ÅŸekilde görecek, nerede yanlış yaptıklarını tek tek parmakla göstereceÄŸiz ~2 sene içindeki süreç sonunda. Åžimdi söz .docstoc‘ta!

Profesyonel ya da profesyonel olmayan dökümanlar paylaşılmazsa çoğalmayacak olan bilginin ürünleri. Bilgiler bir şekilde insanlara ait ve insanlar odaklı bir şekilde bilgiye sahip olmayı sürdürmek - ilgilendiği konularda uzmanlaşmakla yükümlü. Oyunun doğası gereği bu böyle! İşte tam bu oyuna göre kurgulanmış bir uygulama daha olan Docstoc beta yayında şu an.

Docstoc sadece bir stok değil. Dökümantasyonlarınızı kullanıcı dostu bir hale getirmek, onu web havuzunda anlamlandırmak ve bu sırada ilgili konularda kendinizi veya şirketinizi göz önüne çıkartabilecek trafiği sağlamak için başarıyla kurgulanmış. Benzerlerinden farkı da; sosyal ağı kurgusundaki sihirli formülde diyebilirim. Kullanıcıyı ön plana çıkartması. Bunu kullanıcının webdeki tüm diğer araçlarını bir arada profilinde paylaşmasına izin vererek, ilgili konulardaki insanları birbirlerine ve dökümanlara başarılı bir şekilde yönlendirerek yapıyor. Ayrıca arama motorlarıyla uyumunu koruduğunuz sürece şirketinizin hakim olduğu konularda paylaştığınız dosyalar, arama motorlarından trafik(doğrudan pazarlama) olarak geri dönebilir.

Ortaya atılan ve uygulanan yaratıcı fikirleri severim ama uygulanmış bir fikri yeniden ele alıp doÄŸru bir ÅŸekilde tekrardan uygulayıp-baÅŸarmak çok daha ayrı bir iÅŸ. Gönül rahatlığıyla dökümantasyon uygulamalarının Youtube‘una hoÅŸgeldin diyorum!

Ayrıca ben yazıyı yazarken Selim Yörük‘le birbirimize sataÅŸma fırsatı bulduk. Selim Docstoc‘un benzer uygulama olan Scribd yanındaki ÅŸansının az olduÄŸunu söyledi. Ama mecra konusundaki görüşümüz onunla aynıydı: “googledocs microsoft’un katı office’inden alıp online dökümana çevirdi bu mecrayı ve ÅŸimdi de google’dan daha hızlı olanlar, youtube benzeri bir atakla dökümanları daha paylaşılabilir kıldılar“.

Ne diyeyim web 2.0 kazansın! ; )

Web 2.0 Expo‘da kayıt sonrasında içecek birÅŸeyler almak için sırada beklerken tam önümde tanıdık bir yüz gördüm. Emre Sokullu Biraz sohbet sonrasında Emre ile birlikte Grou.ps‘un San Francisco‘daki ofisine geçtik ve burada sohbete devam ettik. Sohbet ederken sorularıma verdiÄŸi cevapları Webrazzi üzerinden yazıp tüm okuyucularımla paylaÅŸmamın daha deÄŸerli olacağını düşündüm.

Sonuç olarak Emre Sokullu ile sohbetimizin soru ve cevapları aşağıda.

Arda Kutsal (A.K.) Emre, öncelikle tebrikler aynı gün içinde hem TechCrunch‘da hem VentureBeat‘de konu oldun. Biraz sonra da Webrazzi’de olacaksın Nasıl bir duygu?

Emre Sokullu (E.S.) Aslında TechCrunch ve VentureBeat çok etkilemedi çünkü bunlar sadece baÅŸlangıç. Oralarda yer almamız bizim ÅŸu anda sahip olduÄŸumuz kullanıcı tabanımızın bir sonucu. Bu tür haberlerle trafiÄŸin tavana vurması çok önemli deÄŸil, bizim asıl olayımız gerçek kullanıcı tabanımızı mutlu etmek, onlara iyi bir servis vermek ve elbette bu tabanı geniÅŸletmek. Webrazzi’de yer almak ise bambaÅŸka bir zevk

A.K. Senden önce TechCrunch 40‘da olduÄŸu için BeFunky TechCrunch’da yer almıştı, sen bu durumda kendi kendine yayınlanan ilk Türk Web 2.0 giriÅŸimisin diyebilir miyiz?

E.S. Bilmiyorum…

(A.K. Bu arada rastlantı mı bilmiyorum ama BeFunky de Golden Horn Ventures tarafından yatırım saÄŸlanan giriÅŸimlerden. Her ikisi de TechCrunch’a çıktı. Golden Horn ve Grou.ps’un yatırım konularına biraz sonra geliyoruz.)

A.K. Grou.ps’un ÅŸu anki durumu ile ilgili biraz bilgi verebilir misin? Kaç üye, kaç grup vs…?

E.S. Åžu anda 150.000 kullanıcımız, 10.000‘in üzerinde de grubumuz var. Son 3-4 aydır önemli bir büyüme gösteriyoruz. Mart 2008′de günlük ortalama 1000 kullanıcı, 100 grup seviyesini yakaladık. EÄŸer bu hızla devam edersek 2009′un ilk çeyreÄŸinde 500.000 kullanıcı seviyesini yakalamış olacağız. Elbette diÄŸer bir hedefimiz de günlük büyüme ivmemizi artırmak.

A.K. Åžu anda Grou.ps’da gelinen nokta vizyonunuzun ne kadarı diyebiliriz ve gidilen yön neresidir?

E.S. Daha herÅŸeyin çok başındayız. Beta yayını bile yeni devreye aldık. Grou.ps’da uyguladığımız model Social Groupware olarak adlandırılıyor ve bu platform yapısının gelecekte sosyal aÄŸlar kadar popüler olacağına inanıyoruz. Yahoo! Groups’un 100 milyon grubu bulunuyor. Bu bize söz konusu potansiyeli gösteriyor. Vizyonumuza paralel olarak en önemlisi bizim yazılım alanında da yapmamız gereken birçok iÅŸimiz bulunuyor. Özellikle kullanılabilirlik ve yeni özelliklerimiz açısından listemiz kabarık. Kısacası dediÄŸim gibi yolun daha çok başındayız.

A.K. Grou.ps’un Golden Horn Ventures’dan aldığı bir yatırım olduÄŸunu biliyorum, bununla ilgili biraz konuÅŸalım. Yatırım miktarını paylaÅŸabiliyor musun?

E.S. Bu şirketle yapmış olduğumuz anlaşma gereği paylaşamayacağım bir bilgi. Kusura bakma Arda. Ama önümüzdeki günlerde daha şeffaf ve oldukça büyük haberleri paylaşıyor olacağız.

A.K. Bu yatırım ile birlikte Grou.ps için neler değişti?

E.S. Ekibimiz genişledi, kafamdaki planları gerçekeleştirebilir oldum, daha ölçeklenebilir bir altyapı sistemine yatırım yapabildik, nitekim dün yaşanan TechCrunch ve VentureBeat olaylarını sağ salim atlatabildik.

A.K. Golden Horn yatırımından önce Grou.ps’un görüştüğü ÅŸirketler var mıydı? Bunlarla ilgili bilgi verebilir misin?

E.S. Evet görüştümüz ÅŸirketler oldu. Bu ÅŸirketler Amerika merkezli ÅŸirketlerdi. Zaten benim Amerika’ya gelmemin sebebi de buydu. Çünkü gelmeden önce kaçırdığım fırsatlar oldu.

A.K. Facebook uygulamaları arasından satın almalar yaptığınızı biliyorum, bunlarla ilgili konuÅŸalım biraz. Benim bildiÄŸim “Memleket Neresi?” isimli uygulama var satın aldığınız. Buradaki amaç nedir, neden Facebook uygulaması satın alıyorsunuz ve aldınız?

E.S. Biz sosyal ağlar tarafında büyük fırsatlar görüyoruz, bu yüzden o alana yatırım yapmak istedik ve yapmaya devam edeceğiz. Nitekim Grou.ps da dış servislerle çok entegre bir sistem. Flickr, YouTube gibi servislerle birlikte çalışabildiğimiz gibi sosyal ağlarla da birebir uyumluluk arayışı içindeyiz. Bu alanı keşfetmek istediğimiz için bu tür yatırımlar yaptık.

A.K. Satın alma fiyatını paylaşmayacağını tahmin edebiliyorum, ama Webrazzi okuyucularına fikir olması için Facebook uygulamalarının sahip oldukları kullanıcı sayısına oranla hangi seviyelerden değerlendirildiğini konuşabilir miyiz?

E.S. Genellikle Facebook uygulamalarında kullanıcı başına $0.1 seviyesinden değerlendirme yapılabiliyor. Ama bu da son zamanlarda düşmeye başladı çünkü bu tür uygulamalardan kullanıcıların çıkış engeli yok denecek kadar az.

A.K. Bu arada ofisiniz tam San Francisco’nun göbeÄŸinde. Burada olmak nasıl bir duygu?

Gayet güzel, en güzeli de binanın altında 7 Eleven olması. Geç saatlere kadar çalıştığımız için büyük avantaj sağlıyor.

A.K. Ofis komşularınız arasında önemli Web 2.0 girişimleri de var. Bunlarla ilgili de bilgi verebilir misin?

E.S. Evet Xobni ve Scribd alt katlarımızdalar.

(A.K. Scribd, Y-Combinator’ın en baÅŸarılı yatırımı durumunda, Xobni ise geçtiÄŸimiz günlerde Microsoft tarafından kendilerine yapılan $20M’luk teklifi geri çevirerek dikkat çeken bir ÅŸirkettir.)

A.K. Son olarak, sanırım artık Webrazzi’yi salladın ve bizimle yazılarını paylaÅŸmıyorsun deÄŸil mi?

E.S. Nereye yazı yazabiliyorum ki, kendi blogumu da salladım, acaip yoÄŸunum biliyorsun. Ama eÄŸer zaman bulursam keyifle…

A.K. Eklemek istediğin ya da Webrazzi okuyucuları ile paylaşmak istediğin herhangi bir konu var mı?

E.S. Evet, bu aralar aktif olarak kadromuzu geniÅŸletmeye çalışıyoruz. Bizimle birlikte Ä°stanbul’da çalışan arkadaÅŸlarımız var. Ä°stanbul ofisi için gerçekten çok iyi tasarım ve yazılımcılara ihtiyacımız var. Ekibimize katılacak arkadaÅŸlarımızın ilerleyen zamanlarda San Francisco’ya gelmelerini de saÄŸlamaya çalışıyor olacağız. Biz Grou.ps’da gerçekten Silikon Vadisi kültürü ve kalitesinde çalışıyoruz, bu sebeple bizimle çalışacak arkadaÅŸlara maaÅŸ dışında, hisse payı gibi birçok imkan da saÄŸlanacaktır. Ä°lgilenen arkadaÅŸlar lütfen bize CV‘lerini göndersinler. (contact (at) grou.ps)

Emre ile yaklaşık 1 saatlik sohbetimizde yazıyı canlı canlı Webrazzi’ye aktardım. Benim için de keyifli ve deÄŸiÅŸik bir yazı oldu. Umarım sizler de beÄŸenirsiniz.

Bu arada bugün Web 2.0 Expo’nun sadece workshop’ları (çalıştay) baÅŸlamıştı, yarın ise asıl hareket baÅŸlıyor olacak. Elimden geldiÄŸi kadar paylaşım yapmaya çalışıyor olacağım.