Yurt dışında bir çok giriÅŸimci ve halihazırdaki sektör oluÅŸumları yeni nesil video barındırma fikirlerini sıkı olarak takip ediyorlar. Son olarak bunlardan biri olan StartYourTube dün Amerika’nın Webrazzi’si olan Techcrunch’ta yerini aldı.

StartYourTube kendi video içeriklerinizi ekleyerek, kendi sitenizi oluÅŸturmanıza izin veriyor. Reklam gelirlerinin %60′da size ödeniyor. Ayrıca ek olarak $500 deÄŸerinde bir ödül üzerinden kurgulanmış model sayesinde, en iyi amatör sosyal medyacılar kazanç saÄŸlıyor. Tabii ki YouTube’dan kodları esinleyerek saÄŸlıyor bunu, Youtube ile hiç bir resmi bağı yok.

Youtube Platform’u ismi anıldığı günden beri kızışan sektöre Youtube’un yaklaşımı ise tabii ki biraz daha ağırdan ve abi tavırlarla gerçekleÅŸiyor. Åžimdiye kadar EA Sports, Animoto, Casio, Friendster, Slide, Tagged ve Tivo ile anlaÅŸmalar yapan Youtube; bu alanda servis almak isteyen kurumları resmen süzgeçten geçirdikten sonra portföyüne katıyor.

Youtube, StartYourTube benzeri bir hizmeti doÄŸrudan kullanıcıya kendisi “White Labeling” sunmamış olsa da, bunu ÅŸu ana kadar KickApps ile anlaÅŸarak dolaylı olarak gerçekleÅŸtirdi. Geçen gün Arda Kutsal‘ın da yazımız arasında deÄŸindiÄŸi “White Labeling” çözümü serbest ekonominin ve dolayısıyla giriÅŸimcilerinin çok sevdiÄŸi terimlerden.

Web 2.0′a uyarlanmış tanımına da ‘Tek kod - Çoklu kılıf’ diyelim. Yani reklam gelirleri tamamen kullanıcıya ait olan ve tamamen legal(klon olmayan) kendi Youtube’larınızı açabilmeniz; ‘Wordpress, Blogger niye çok seviliyor’un yanıtı bir nevi. Tabii ki barındırma maliyeti düşük olan yazının yerine videoyu koymak ÅŸimdilik güç. Ä°nsanoÄŸlunun bu geçiÅŸ sürecinde nedensiz zaman kaybettiÄŸini bilmek de acımasızca biraz.

Dönelim konuya; hizmet saÄŸlayan fakat çözümü karşılığı faturasını bir ÅŸekilde kesen ÅŸirketlerden Magnify ve VSocial incelenmeli, ilham almak için de KickApps‘in baÅŸarılı örneÄŸi olan Guinness Rekorları, StartYourTube için de SnowBoardersTube görülmeli diye düşünüyorum.

KickApps‘in ve StartYourTube‘un ücretsiz versiyonları ile kendi sosyal medyanızı yaratabilirsiniz - saÄŸladıkları hizmetleri karşılaÅŸtırabilirsiniz. Ben KickApps‘ten yaratmayı denemiÅŸtim, gayet basit ve dolayısıyla keyifliydi. StartYourTube‘dan yaratılan komple sitelerimiz de kesinlikle keyifli olacaktır. %40′ları ÖİV, KDV,vs.. gibi düşünebilirsiniz, alışkınız ne de olsa vermeye! ; )

Televizyon kanalı satın almaları, tematik kanallar, MySpace Türkiye, reklam ağı derken Fox International Channels Türkiye pazarına yeni bir medya devi olarak yerleÅŸti. Klasik ve yeni nesil medya ayrımı gözetmeden tüm kanallardan aktif bir yapılanma içinde olan Fox‘un son dönemlerdeki hazırlıklarını heyecanla takip ediyorum.

Öncelikle detaya girmeden önemli bir merak konusunu gidermek adına MySpace Türkiye ile ilgili durumu kısaca paylaÅŸayım. MySpace Türkiye bir süre önce Webrazzi‘den paylaÅŸtığım açık pozisyonlarını doldurdu ve ekibini oluÅŸturdu. Pazara giriÅŸ için gün sayıyorlar diyebilirim. Planlanandan biraz daha gecikmeli olsa da yakın zamanda olacağını içeriden ve dışarıdan birçok kaynaktan aldığım bilgilerden rahatlıkla ifade edebilirim.

Fox‘a dönecek olursam, ÅŸirket Türkiye’de klasik medya ile yeni nesil medyayı birleÅŸtiren ve içerik konusunda belki de bugüne kadar hiçbir medya ÅŸirketinin gerçekleÅŸtir(e)mediÄŸi türden bir yapılanmaya örnek teÅŸkil edecek gibi duruyor.

Konuyla ilgili geçtiğimiz günlerde Fox Internation Channels (FIC) Dijital Medya Direktörü Burak Evren ile yaptığım görüşme sonrasında şirketle ilgili önemli gelişmelerden haberdar oldum.

Ãœlkemizde televizyon kanallarının/medya ÅŸirketlerinin interneti kullanma modeli ÅŸu ÅŸekilde olmuÅŸtur; Ä°nternet’te varlık gösteren televizyon web siteleri aslında kanalın kartviziti olarak pazarlamaya hizmet etmektedirler. FIC bu yaklaşımı kanal içeriklerini tamamen yine içeriÄŸe odaklı web siteleri ile destekleyerek kırmayı hedefliyor.

Örnek vermem gerekirse. Önümüzdeki günlerde D-Smart üzerinden yayına girmesi planlanan FX isimli erkeklere özel yayın yapacak olan tematik kanalın yakında yayına girecek olan web sitesinin ekran görüntüsünü aşağıda paylaşıyorum.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, klasik televizyon web sitelerinin aksine içeriÄŸi ve topluluk kültürünü ön plana çıkartan bir yapının söz konusu olması. FIC‘nin sadece FX deÄŸil, farklı kanalları için de benzer bir vizyonla hareket ettiÄŸini ÅŸirketin dünyadaki diÄŸer pazarlarda da sergilediÄŸi stratejiden deneyimlemek mümkün. Biraz sayı vermem gerekirse ÅŸirketin dünya çapında 20 büyük pazarda dijital platformlar üzerinden yayına yapan 58 farklı kanalı mevcut.

FIC‘nin Türkiye pazarına tematik kanallar ve web siteleri ile giriÅŸinin yanında bir de reklam ağı üzerinden reklam satışına odaklandığını bilenler vardır.

Birçok global ve popüler web sitesinin reklam satışını dünyada dolayısıyla Türkiye’de üstlenmiÅŸ olan FIC‘nin, geçtiÄŸimiz günlerde gerçekleÅŸtirdiÄŸi Ä°ngiltere merkezli reklam ÅŸirketi Utarget‘ın çoÄŸunluk hisse satın alımıyla video alanında Avrupa‘nın en büyük ağına sahip hale geldiÄŸini de paylaÅŸmak isterim.

Konuya hakim olanlar yazımın başından itibaren dikkat çekmeye çalıştığım operasyonun boyutunun ve Türkiye internet pazarında hem içerik hem reklam açısından deÄŸerini farketmiÅŸlerdir. Bu iÅŸin yaratacağı deÄŸiÅŸim ve oluÅŸturacağı yeni pazarlara biraz daha dikkat çekebilmek için Burak Evren‘e Utarget (gerçi satın alma sonrası yeni adı Utarget.Fox oldu) ortaklığının ülkemiz internet pazarında ne tür geliÅŸmelere taban hazırladığını sordum.

Kendisinden aldığım cevap aynen şu şekildeydi:

Utarget sisteminde bizimle çalışmak isteyecek tüm video ve içerik siteleri ilgi sahamızda. Satışı kendimiz yapacağız. 6 ay içerisinde video içeriği olmayan sitelere içeriği biz verip onlara video bölümleri açması konusunda da destek olmayı planlıyoruz.

Video reklamcılığı ile ilgili Burak Evren‘in bahsettiÄŸi atılım, Türkiye’de video içerik anlamında güçlü konumda olan ÅŸirketler için büyük bir fırsat kapısını açmış oluyor. Ayrıca elbette internet reklamcılığının önümüzdeki dönemlerde odaklanacağı mecra anlamında da önemli ipuçları veriyor.

Son olarak FIC‘nin tematik kanallarından olan National Geographic‘in 2000 saatlik içeriÄŸi olduÄŸunu da söz konusu deÄŸerli ve kaliteli içeriÄŸin boyutunu kurgulayabilmeniz için paylaÅŸmak istiyorum. Kısacası içerik saÄŸlayıcı konumunda olan bir FIC‘nin internet ve mobil alanda önemli bir pazar yaratabilmesi ve oyunun kurallarını Türkiye için deÄŸiÅŸtirmesi oldukça mümkün.

Burada bahsettiÄŸim geliÅŸmelerin ve sektör için doÄŸan fırsatların pazarı nasıl bir pozisyona getireceÄŸini tahmin edebiliyoruz. Benzer stratejilerle adımlar atacağını bildiÄŸim DoÄŸan Televizyon‘un (DTV Holding) özelllikle video içeriÄŸin paylaşılması ve yeni kanallar yaratılması konusundaki aksiyonunu da merakla beklediÄŸimi yer gelmiÅŸken belirtmek isterim.

Dünyanın Facebook‘tan sonra en popüler fotoÄŸraf paylaşım platformu olan Flickr sistemine video özelliÄŸini de dahil etti. Bu cümlemi okuyup “Facebook’tan sonra” tarafına ÅŸaşıranlar olabilir, ama gerçek bu.

Flickr‘ın gerçekleÅŸtirdiÄŸi yenilik ile servisin Pro paket sahibi ücretli üyeleri fotoÄŸraf paylaşımının yanında 90 saniyelik videolarını da paylaÅŸabilecekler.

Ä°lk bakışta 90 saniye çok kısa gelebilir, hatta fotoÄŸraf paylaşımın yanında video paylaÅŸmak Flickr‘ı nereye götürür gibi düşünülebilir. Ancak Flickr‘ın yaptığı açıklamada sunduÄŸu örnekleri incelediÄŸinizde aslında kullanıcıların önemli anlarını ya da kayifli fotoÄŸraflarını 90 saniyelik bir video ile güçlendirdikleri zaman ne kadar farklı bir deneyim yaÅŸattıklarını keÅŸfedebiliyorsunuz.

Her ne kadar Flickr‘ın sistemine video ekleyeceÄŸi haberi bir süredir konuÅŸuluyor olsa da, kiÅŸisel olarak böylesine baÅŸarılı bir fotoÄŸraf paylaşım servisi ile YouTube modelinde bir video servisinin birlikteliÄŸini mevcut çizgide birarada hayal edememiÅŸtim. Daha açık anlatmam gerekirse, servisin odağının deÄŸiÅŸeceÄŸini ve video servisi olmasının yaratacağı kirliliÄŸi düşünmüştüm (Gerçi tüm internet medyası bunu böyle düşünmüştü). Flickr beni bu hayal kırıklığına düşürmeden tam kıvamında bir video entegrasyonunu saÄŸlayarak yine farklılığını ve deÄŸerini ortaya koymuÅŸ oldu.

Yazımın başında da dediğim gibi video gönderme özelliği sadece ücretli kullanıcılara açık, ancak her kullanıcı gönderilen videoları seyretmekte özgür. Güzel bir fotoğraf anını, kendisini destekleyen kısa bir video ile bütünlemek inanın çok büyük keyif veriyor.

Ãœlkemizde bu modeli kolaylıkla uygulayabilecek üç fotoÄŸraf servisi aklıma geliyor ÅŸu anda. Ä°kisi Nokta‘dan FotoKritik ve Negatif, diÄŸeri ise Fotzilla. Neden sadece bu üçünü sayıyorum derseniz, Negatif ve FotoKritik‘in Ä°zlesene gibi bir kardeÅŸi, Fotzilla‘nın ise Zaplat gibi bir kardeÅŸi bulunuyor. Flickr‘ın saÄŸladığı yeniliÄŸi denerler mi, orasını tam bilemiyorum.

YouTube Türkiye’de geçici olarak servis dışıydı fakat bu sırada video dünyasında, özellikle YouTube‘da bir çok köklü deÄŸiÅŸiklik oldu ve nicesinin de hazırlıklarına baÅŸlandı.

Şimdi bu gelişmeler nelerdi, sıralayalım.

Yüksek Çözünürlük - YouTube yüksek çözünürlük testlerini sonlandırdı ve artık YouTube üzerinde barınacak olan videolar için yüksek çözünürlük seçeneğini standart olarak sunmaya başladı. Bundan sonra eklenecek diğer yüksek çözünürlüklü videoları da bu seçenekle standart olarak izlemek için hesaplar menünüzden ayarlamanızı yapabilirsiniz.

YouTube platformu - Bir dizi yeni API geliÅŸtiricilere ve hali hazırdaki giriÅŸimlere açıldı. Bunlardan yararlanarak yapılan her uygulamayı ayrı ayrı çok sıkı takip ediyorum; geçen gün incelediÄŸim yapay zeka ürünü Animoto da bu yeni API’leri pratik bir ÅŸekilde sistemine entegre eden ÅŸirketlerdendi. YouTube tüm dünyayı bu ÅŸekilde farklı alternatiflerle kucaklamaya devam edeceÄŸe benziyor - zaten bir ÅŸekilde elini çabuk tutmak zorunda kalan devlerden biri gördüğümüz kadarıyla ÅŸu an. Yenilikçi bulduÄŸumuz ÅŸirketlerin büyüdükten sonra bir ÅŸekilde hantallaÅŸtıklarını görmek kaçınılmaz! *Burak Arıkan‘ın yazısı konuyla ilgilenenler için birebir.

Video istatistikleri - Yayınlanan videoların kimler tarafından, ne kadar izlenildiği öğrenebileceğimiz istatistiki bilgileri paylaşmaya başladılar. Bu sayede YouTube platformunu kullanan şirketler içeriklerinin reyting raporlarına ulaşabilecekler, reklamcılar yeni nesil video reklamlarının hangi seyirci kitlesine hitap edeceğini saydam bir şekilde raporlayabilecekler ve içerik üreticiler de bu şekilde kendilerini vitrinde değerlendirme şansı bulacaklar. Veriler önümüzdeki dönemlerde çeşitlenerek farklılaşacaktır.

Canlı videolar - Uzun zaman önce Qik uygulamasından etkilenmiş ve kenara köşeye notlarımın arasına almıştım. O günden itibaren her video haberi okuduğum da bu şirket bir şey yapmalı diye yırtınıyorum.

Bu yırtınmalarım arasında YouTube kurucularının katıldıkları konferanslarda ve davetlerde ağızlarına sıkça anlık görüntü akışını almaya baÅŸlamasını sevinçle karşılıyordum. Sonrasında henüz iki hafta önce Qik‘teki canlı görüntünün YouTube‘da barınmaya baÅŸlayacağını okuduÄŸum an… Parçaları aÅŸağıdaki ÅŸekilde kendimce birleÅŸtirmek düştü tabii ki bana. : )

Bakalım doÄŸrudan Qik‘le beraber doÄŸrudan “mobil olduk artık biz” diye karşımıza çıkarak, hantallaşırım ama dönüşüm muhteÅŸem olur mu diyecekler? Anlık görüntü akışına sıradan bir ÅŸekilde geçmesini hayal bile etmek istemediÄŸim YouTube; çok baÅŸarılı yenilikçi örneklerin yanında nasıl bir kurgulamayla bu furyaya katılacak merakla bekliyorum. Ä°ÅŸleri gerçekten çok zor olacak, çünkü birilerinin bu iÅŸi beceremedin deme riski ile karşı karşıyalar.

Animoto AÄŸustos 2007′de baÅŸladığı serüveninde kendisini her kullanmak istediÄŸimde biraz daha yenilenmiÅŸ oluyor. Son olarak piyasaya girmek isteyen müzisyenlere kapılarını sınırsızca açan sistem, yeni nesil internet uygulamalarının en iyilerinden. Benim bu fikrimi film/tv kategorisinde aldıkları SXSW ödülüyle zaten onaylatmışlardı.

Animoto‘nun yapay zekalı sistemi eklediÄŸimiz resimleri ve müziÄŸi algılayarak bir baÅŸarılı bir yönetmen gibi karar veriyor. Kullandığımız içeriklerle inanılmaz baÅŸarılı birbirine benzemeyen iÅŸler çıkartıyor. Yarattığı videolar tamamen bir prodüksiyon ürünü. Sabit ÅŸekillendirebileceÄŸiniz slaytlar deÄŸil; tamamen müziÄŸin ve resimlerin içeriÄŸine göre oluÅŸmuÅŸ, birbirinden bağımsız ürünler ortaya çıkartabiliyorsunuz - daha doÄŸrusu sistem bunu size hediye ediyor. Bu videoları bilgisayarınıza indirebildiÄŸiniz gibi; ürettiÄŸiniz eserleri bir çok ÅŸekilde paylaÅŸmanız da mümkün. Youtube platformu sayesinde de eserlerinizi Youtube videolarını da dönüştürebiliyorsunuz.

Åžimdilik tanıtım amacıyla 30 sn.’lik videolar yaratabildiÄŸiniz sistemi, dilerseniz belirli bir ücret ödeyerek uzun filmleriniz için de kullanabilirsiniz. Sistemi deneyecek olursanız, tüm bu eser yaratma sürecinin uzun sürdüğünü düşünebilirsiniz, ÅŸimdiden söylemesi bu kullandığımız internet hızıyla ilgili bir yanılgı olacak. Tıpkı eskiden çevirmeli baÄŸlantılarımızla müzik indirmeye çalıştığımız günlerdeki gibi. Biraz geriden gidiyoruz!..

Ben de elimden baÅŸarılı videolar çıkarttığımı söyleyebilirim, yayınlamak da isterdim ama maalesef bir ÅŸekilde sistem ÅŸu an Türkiye’de saÄŸlıksız çalışıyor. Hatta Youtube‘a aktarma özelliÄŸini bile kullanmama raÄŸmen burada sadece linkine yer verebiliyorum.

ÇeÅŸitli kaynaklarda karşılaÅŸtığım yorumculardan Animoto‘nun slayt ÅŸovların yerini aldığını ve Slide benzeri sitelere rakip gösterildiÄŸini okuyorum. Fakat kesinlikle öyle bir iddiası olduÄŸunu düşünmüyor hatta aynı kategoride anmalarını anlamsız buluyorum. Konusu açılmışken yurt dışındaki bilindik kaynakların, iÅŸler orada dönüyor diye, her ÅŸeyi çözebildiklerini deÄŸil; bazen inanılmaz komik yanılgılar içinde olduklarını söyleyebilirim.

Son olarak; Animoto‘nun kurucularının MTV, ABC ve eÄŸlence sektöründen geldiklerini söylersem zaten iÅŸin boyutunun nerelere varacağını; nasıl büyük promosyon anlaÅŸmalarını hatta satın almaları duyacağımızı da tahmin etmek zor deÄŸil.

Şimdiden iyi eğlenceler. Viral pazarlamanın gizli forvetinin elinizin altında olduğunu unutmamanızı hatırlatırım. ; )