Ä°zlesene.com, Ocak 2006‘da AOL tarafından satın alınan ve dünya çapında en popüler video arama servislerinden olan Truveo ile gerçekleÅŸtirdiÄŸi iÅŸbirliÄŸi sonucunda bünyesine 100 milyondan fazla video eklediÄŸini açıkladı.

Yapılan iÅŸbirliÄŸi kapsamında bundan böyle YouTube.com, Google Video gibi global video servislerinin videolarını Ä°zlesene.com‘dan aramak, bulmak ve izlemek mümkün oldu.

İzlesene.com bu anlaşmayı neden yaptı ve bünyesine neden farklı, hatta rakip servislerin videolarını dahil etti diye düşünebiliriz. Bu sebeple, konuyla ilgili biraz veri biraz da görüş paylaşmak istiyorum.

YouTube‘un ülkemizden eriÅŸiminin engellenmesi ile Ä°zlesene.com‘un yükselen trafiÄŸini hepimiz biliyoruz. Bu konuda basında da çeÅŸitli haberler yer aldı. Konuyla ilgili Ä°zlesene.com yetkilileri ile görüştüğümde aldığım önemli bir bilgiyi de paylaÅŸmak isterim. YouTube eriÅŸiminin engellendiÄŸi Cuma günü normalde 350.000 günlük tekil ziyaretçi seviyesinde olan Ä°zlesene.com trafiÄŸi 660.000 seviyesine yükselmiÅŸ.

Söz konusu durum benim tezimi doÄŸruluyor ve bize gösteriyor ki, web giriÅŸimlerinde özellikle sosyal aÄŸ, video, fotoÄŸraf gibi alanlarda rekabet lokal pazarlarla limitli kalmıyor. Reklam pazarının da global boyutta çalışabilir olması ve dünyanın popüler servislerine Türk reklamverenlerin giriÅŸinin mümkün olması gibi durumlar da deÄŸerlendirildiÄŸinde Ä°zlesene.com‘un video pazarında rakipleri arasında global servisleri rahatlıkla düşünebiliriz.

Truveo ile ilgili geliÅŸme için Ä°zlesene.com yetkilileri ile görüştüğümde de önemli bilgiler aldım. Öncelikle Truveo ile yapılan iÅŸbirliÄŸinin teklifi Ä°zlesene.com‘a karşı taraftan gelmiÅŸ. Bunun dışında Ä°zlesene.com‘un arama sonuçlarına Truveo API‘lerini dahil etmeleri ve bunu açıklamaları aslında yaklaşık 1 haftalık test sürecinin sonucuymuÅŸ. Yani yaklaşık 1 haftadır Ä°zlesene.com arama sonuçları global sonuçları döndürmekteymiÅŸ. Ä°zlesene.com‘un site içi aramalarına global sonuçları dahil etmelerini takiben günlük 120.000 farklı sorgu seviyesinde olan site içi arama, 260.000 farklı sorgu seviyesine yükselmiÅŸ. Aynı ÅŸekilde normalde site ziyaretçilerinin %15‘i site içi arama gerçekleÅŸtirirken YouTube‘un eriÅŸiminin engellenmesi ile bu oran %35‘e yükselmiÅŸ. Buradaki sorgu sayısı ise eriÅŸimin engellendiÄŸi gün için 615.000 seviyesinde olmuÅŸ.

Tüm bu veriler bize şunu gösteriyor diyebilir miyiz?
Türk internet kullanıcılarının YouTube kullanan kesimi, yani global video servislerini tercih edenler, arama özelliğini daha yoğun kullanıyorlar ve global servislerdeki arama sonuçlarından daha çok tatmin oluyor.

Bu baÄŸlamda Ä°zlesene.com‘da gerçekleÅŸtirilen sorgu miktarlarının Truveo iÅŸbirliÄŸi ile artmasını da şöyle deÄŸerlendirebilir miyiz? Global arama sonuçlarını sistemine dahil etmesi ve bu sonuçları videonun yer aldığı servisin video oynatıcısı ile göstermesi kullanıcılar için tatmin edici oldu. Bence kabul edilebilir bir cevap olacaktır.

YouTube gibi dünyanın en büyük video servisinin Ä°zlesene.com ile olan rekabeti için bir de ÅŸu bilgiyi paylaÅŸmak isterim. Webrazzi‘de bu habere yer vermemiÅŸtim ancak bilenler bilecektir, Pazar günü YouTube 21:00 - 22:30 saatleri arasında teknik bir sorundan dolayı eriÅŸilemez durumdaydı, bu saat aralığında Ä°zlesene.com trafiÄŸini ikiye katlamış. Yani, böylesine kısa süreli bir siteye eriÅŸememe bile lokal video servislerinin trafiÄŸini olumlu yönde etkileyebiliyor.

Bu arada YouTube‘un engellenmesi ya da herhangi bir sebeple eriÅŸilemez olması durumlarında trafiÄŸni artıran sadece Ä°zlesene.com olarak algılanmamalı. DiÄŸer popüler video servisleri olan VidiVodo.com ve PiknikTube.com‘un da trafiklerinde gözle görünür artışlar olduÄŸunu çok güvenilir bulmasak da Alexa istatistiklerinden inceleyebiliyoruz.

Kısacası yoÄŸun video izleyecisinin büyük çoÄŸunluÄŸunun global servisleri tercih ettiÄŸini biliyoruz. (Global servisler derken YouTube demek sanırım daha doÄŸru olacaktır.) Buradaki tercihin ana sebebinin baÄŸlantı hızı olduÄŸunu düşünmüyorum ve yazı kapsamında paylaÅŸtığım verilerden yola çıkarak aranılan video içeriÄŸine ulaÅŸabilmek olduÄŸunu söyleyebiliyorum. Ä°zlesene.com‘un video arama alanında en popüler servislerden olan Truveo ile gerçekleÅŸtirmiÅŸ olduÄŸu iÅŸbirliÄŸi ile önemli bir geliÅŸim gösterdiÄŸine inanıyorum. Özellikle global video, çok çeÅŸitli video ve geniÅŸ içerik isteyen kullanıcı kitlesi için Ä°zlesene.com‘u tercih edilir kılacağı süphesiz. Ayrıca sayfa gösterim sayılarında da önemli artış olacağı tahmin edilebilir. Bunun yanında yapılan anlaÅŸma kapsamında Truveo‘nun Türkçe bölümünde hali hazırda yer alan video içerik saÄŸlayıcılar (kanallar olarak nitelendiriliyor) arasına Ä°zlesene.com‘un da girmesini servis için deÄŸerli görüyorum.

Hemen belirtmek isterim ki Truveo‘ya içerik saÄŸlayan hali hazırda AzBuz, Superonline, Milliyet, Yonja, VidiVodo, Sabah, CNNTürk, Hürriyet, PiknikTube gibi birçok Türkçe servis bulunuyor. (bkz. tr.Truveo.com)

Son olarak Ä°zlesene.com‘un yabancı kaynaklarda yer alan videoları kendi sitesinde göstermesinin yakın zamanda gündemimizde olacak olan video reklamları ile stratejik olarak çeliÅŸtiÄŸi düşünülebilir. Ya da YouTube‘un buna nasıl izin verdiÄŸi gibi konular tartışılabilir. Bu konularla ilgili ilerleyen günlerde ayrı bir yazı yayınlıyor olacağım. Ama kısaca YouTube‘un bu tür geliÅŸmelerden hoÅŸnutsuz olmak yerine potansiyel reklam yayın kanallarını geliÅŸtirdiÄŸi için son derece mutlu olduÄŸunu tahmin edebiliyorum.

NOT: Truveo‘nun gerçekleÅŸmiÅŸ olan iÅŸbirliÄŸi ile ilgili yayınladığı basın bültenine buradan ulaÅŸabilirsiniz.

GoMedia.tv‘nin kurucusu Gökçen Karan tarafından bir süre önce baÅŸlatılmış olan Babeyn projesi ile dizi kültürü 2.0 boyutuna taşınmıştı. Bilmeyenler için hemen kısa özet geçmem gerekirse, Babeyn amatör bir film grubunun yarattığı ve sadece internet üzerinden yayınlanan dizi projesinin adı. Bu dizinin özelliÄŸi bölümlerin içeriÄŸinin izleyiciler tarafından belirleniyor olması.

SMS yoluyla izleyicilerin katılım gerçekleÅŸtirdiÄŸi dizinin ilerleyen bölümlerinde oyuncuların kostümlerinden, diyaloglarına kadar tüm senaryo izleyiciler tarafından belirleniyor olacakmış. Ben çok detaya girmeden Gökçen Karan‘ın projeyle ilgili açıklamasını paylaÅŸayım.

“Babeyn gerçekten interaktif bir dizi ve sizin sahip çıkmanızı bekliyor. Ä°leriki bölümlerde Babeyn’deki oyuncuların giysi seçimlerinden sahneler içindeki diyaloglarına kadar siz belirleyeceksiniz. Oyuncular sizin belirleyeceÄŸiniz bu kelimelere göre konu içinde bunları doÄŸaçlama olarak oynayacaklar. Dizinin bir korku dizisi olduÄŸunu göz önüne alırsanız bunun için epey yeteneklerini konuÅŸturacaklarını ÅŸimdiden düşünebiliriz. Babeyn bu hali ile gerçek manada bir interaktif dizi olma yolunda sizlerin desteÄŸi ile ilerleyecek. Babeyn aynı zamanda viral video reklamcılığı konusunda ilgilenen firmalar içinde iyi bir mecra olmaya aday durumda.”

Ayrıca projenin henüz bir başlangıç olduğu ve ilerleyen günlerde farklı amatör grupların farklı dizilerinin de GoMedia.tv kanallarında yer alacağı da Gökçen Karan tarafından bildiriliyor.

“Türkiye’de internet üzerindeki ilk interaktif dizi olan Babeyn aslında bir baÅŸlangıç. GoMedia.Tv, interaktif diziler ile özellikle amatör film gruplarının oluÅŸturdukları kaliteli içerik için gelir modelleri yaratmayı ve daha fazla interaktif dizinin GoMedia.Tv kanalları altında boy göstermesini istiyor.”

Benim açımdan bu projenin bir girişim olarak sahip olduğu iş modeli dikkat çekici. Eğer hakettiği ilgiyi görecek olursa yaratıcısının da söylediği gibi hem viral pazarlama kampanyaları için hem de büyük medyaya geçiş için potansiyeli olabilir.

Konuyu Webrazzi‘ye taşımamın bir diÄŸer sebebi ise yakında Türkiye pazarına gireceÄŸi bilinen Almanya merkezli popüler video servisi Sevenload‘un Babeyn için bir kanal açması.

Gökçen Karan‘ın konuyla ilgili yazmış olduÄŸu yazısında Sevenload ve GoMedia.tv arasında ilerleyen dönemlerde içerik ortaklığının süreceÄŸi belirtiliyor.

Video Bog alanında Gökçen Karan‘ın giriÅŸimleri ülkemizdeki önemli bir açığı dolduruyor. Hem interaktif dizi projesi Babeyn hem de gerçekleÅŸtirmiÅŸ olduÄŸu iÅŸbirlikleri ilerleyen dönemlerde GoMedia.tv adını daha çok duymamızı saÄŸlacaktır diye düşünüyorum.

Bu arada Gökçen Karan‘ın Türkiye’nin ilk ve tek Video Blog kitabının da yazarı olduÄŸunu belirtmek isterim. Kitabı hakkında bilgi için bu yazısını inceleyebilirsiniz.

Dünyanın en popüler video sitesi YouTube yaptığı açıklama ile belirli kriterleri karşılayan kullanıcıları ile reklam gelirlerini paylaşmaya başladığını duyurdu.

Aslında YouTube bir süredir küçük bir kullanıcı grubu ile gelir paylaşım sistemini test ediyordu. Servisten yapılan açıklama söz konusu süreçte önemli başarı sağlandığı yönünde oldu.

YouTube‘a sürekli video gönderen ve gelir paylaşımında yer almak isteyen kullanıcılar için karşılanması gereken kriterler ÅŸu ÅŸekilde.

• Öncelikle Amerika ya da Kanada‘da yaşıyor olmak gerekiyor. Ä°lerleyen dönemlerde uluslararası kullanıcılar için de kapsam geniÅŸletilecekmiÅŸ.
• Kullanıcının sisteme orjinal ve telif hakları kendisinde olan videolar göndermesi gerekiyor.
• Sisteme kabul edilecek kullanıcıların düzenli olarak video gönderiyor olması ve bu videoların binlerce kiÅŸi tarafından seyrediliyor olması gerekiyor.

Buradan da anlaşılacağı üzere YouTube‘un saÄŸlamış olduÄŸu ortaklık modeli Türk internet kullanıcılarını ÅŸu aÅŸamada ilgilendiren bir durum deÄŸil. Ancak ilerisi için elbette potansiyel yaratan bir giriÅŸim. Yine de detaylarını incelemek isterseniz YouTube Partner Program sayfalarına bakabilirsiniz.

Bu süreçte ülkemizin popüler video siteleri ne yapabilir?

Cevap çok da uzmanlık isteyen bir sebebe dayanmıyor elbette. Aklın yolu birdir diyip şunu söyleyebilirim. Gelir paylaşımını acil olarak hayata geçirerek lokal pazarda ilk olma fırsatını yakalayabilirler.

Neden ? YouTube Türk video sitelerine rakip mi?

YouTube da Facebook gibi global olmasına karşılık lokal pazarları fazlasıyla etkileyen bir servis. (Facebook‘un ülkemizdeki sosyal aÄŸlarda son aylarda ne kadar zarar verdiÄŸini konuÅŸmamıza gerek yok sanırım.)

Durum böyle olunca bugün izlesene.com, vidivodo.com, zaplat.com‘un rakipleri kimlerdir dediÄŸimizde karşımıza YouTube elbette çıkıyor. Yüksek rekabet üstünlüğü rakip gibi görünmesini engelliyor olsa da, Türk video sitelerinin devamlılığı için tehdit niteliÄŸi taşımaktadır.

Bugün düzgün çalışan bir video servisi, düzgün çalışan bir gelir paylaşım modelini devreye alırsa, YouTube‘un olası uluslararası gelir paylaşım hamlesi karşısında güçlü konumda olabilir. En azından güçlü içerik üreticilerini elinden kaçırıyor olmaz ki bence bu varlığının devamı için çok önemli.

Tabi aklımıza şu soru geliyor. Ülkemizde girişim sahipleri tarafında içerik üreticilere mi önem veriliyor yoksa içerik tüketicilere mi? Bu ayrı bir tartışma konusu.

Peki, ülkemizde gerçekten kaliteli video içeriği üreten kaç kullanıcı var? Bu konuda ise biraz çalışıp, biraz da girişim sahiplerinden geri dönüş alarak sanırım sonuca ulaşabiliriz.

GittiGidiyor.com‘un istanbul.net, izmir.net, ankara.net ve Webrazzi‘de incelemesi yer alan Uzman.tv‘den sonra Timsah.com isimli bir de video servisinden haberdar olmuÅŸtum. GeçtiÄŸimiz günlerde de tamamen ÅŸans eseri Guncel.net isimli bir haber servisine rastladım.

Timsah.com‘a ilk haberdar olduÄŸum dönemlerde Webrazzi‘de yer verme fırsatı bulamamıştım. Guncel.net‘in de hayatımıza girmesi vesilesiyle her iki serviside kısaca sizlerle paylaÅŸmak istiyorum.

Öncelikle Timsah.com Uzman.tv‘den farklı olarak tamamen eÄŸlenceli bir video servisi olarak karşımıza çıkıyor. Uzman.tv ile ilgili yazımı okuyanlar servisin profesyonel kiÅŸilerin belirli konulardaki uzman görüşlerini aktardıkları bir video servisi olduÄŸunu hatırlayacaklardır. Timsah.com ise belirttiÄŸim gibi daha günlük daha eÄŸlenceli videolar paylaÅŸan bir yapıya sahip. Zaten servisin tasarımı da bu eÄŸlence konseptini hissettiriyor.

Farklı kategoriler ve etiketler altında videoların yayınladığı servise, kullanıcılar video gönderebiliyor ve videolara yorum yapabiliyorlar. Servis kapsamında yer alan “Kanallar” bölümünde ise sisteme kayıt olurken kullanıcıların seçtikleri hesap tipine göre en popüler videolara sahip kullanıcılar listeleniyor. Komedyenler, müzisyenler, partnerler, yönetmenler gibi hesap tiplerinin kanallar olarak nitelendirildiÄŸi bölüm üzerinden kullanıcıların kendileri ait sayfalarına ulaşıp sisteme gönderdikleri videoları seyretmek mümkün.
Güncel.net ise yazımın başında belirttiğim gibi bir haber servisi. Güncel, spor, magazin, kültür/sanat ve 3.sayfa kategorileri altında haberlerin yayınlandığı servis son derece sade bir tasarım sunuyor.

Haber detay sayfalarında favorilere ekle, puan ver, Digg‘e ekle gibi henüz aktif olmayan seçeneklerin dikkatimi çektiÄŸi Guncel.net‘te kullanıcı alımı baÅŸladıktan sonra haber içerikleri ile kullanıcı etkileÅŸiminin hayata geçirileceÄŸini tahmin ediyorum.

GittiGidiyor.com‘un ana sayfasından desteklediÄŸi giriÅŸimleri ile sosyal web alanında yer edinerek ÅŸirkete farklı bir kulvar yarattığını düşünüyorum. Hayata geçirilen giriÅŸimlere baktığımda da ÅŸu ana kadar video, haber, arkadaÅŸlık alanlarında servislerinin olduÄŸu dikkatimi çekiyor.

Bu girişimler sayesinde sosyal kullanıcı tabanına sahip olacak şirketin, bundan sonraki adımı ne olur diye düşündüğümde de şirketin ana iş alanına destek sağlayacak sosyal alışveriş servisi ihtimali ağır basıyor.

Sosyal alışveriÅŸ dediÄŸimde kastetdiÄŸim yapıların ne olduÄŸu hakkında örnek vermem gerekirse StyleHive, ThisNext, StyleFeeder, Kaboodle ve Wishpot gibi servislerden bahsediyorum. Bu yönde bir servis GittiGidiyor.com‘un bundan sonraki giriÅŸim alanı olabilir diye de tamamen bağımsız ve kiÅŸisel bir tahminde bulunuyorum.

Türkiye’nin en büyük internet ÅŸirketlerinden olan GittiGidiyor.com‘un farklı alanlarda giriÅŸimler yayına alması kesinlikle sektörel anlamda önemlidir. Önümüzdeki dönemlerdeki stratejileri de elbette ÅŸu anda olduÄŸu kadar önemli ve takip edilmesi gerekli olacaktır.

AdWidth.com kullanıcılarının markalar için video reklamlar yaratmasına olanak tanıyan yeni bir servis. Kullanıcıların istedikleri markalar için kendi reklam videolarını çektikleri, sisteme gönderdikleri, diğer kullanıcılar tarafından değerlendirildikleri ve yorumlandıkları AdWidth.com şu anda beta aşamasında yayın yapıyor.

Her ne kadar özel beta gibi görünsede giriş ekranında sunulan formu doldurduktan hemen sonra aktivasyon kodunuz geliyor ve sisteme giriş yapabiliyorsunuz. Şu an için video gösterimi yapmayan servis videoların yerine örnek görseller yerleştirip sisteminin ne olduğu anlatmaya çalışıyor.

Elbette kullanıcılar tarafından yaratılan reklam videolarını yayınlayan bir servis, eğer videoları henüz yayınlamıyorsa ne işimize yarayabilir diye düşünebilirsiniz. Servisin iş modeli kullanıcıları ile gelir paylaşımına gidecek şekilde yaratılmış ve bu açıdan incelenmesi hepimize değer katacaktır.

BelirttiÄŸim gibi sistem henüz birçok deneme yazıları ve deneme videoları ile test aÅŸamasında ancak incelememde edindiÄŸim bilgiler ilerleyen dönemlerde kurulacak bir yapı ile sistemdeki reklam videolarından seçilecek olanların bloglara ve web sitelerine widget’lar üzerinden eklenebileceÄŸini ve seçilen reklamların yaratıcılarının bu uygulama sonucunda gelir elde edeceÄŸini gösteriyor.

Ayrıca AdWidth.com‘a kayıtlı olan markaların kullanıcılar tarafından incelenip istedikleri marka için reklam videosu hazırlaması da mümkün.

YouTube‘daki Mentos örneklerini hatırlayanlar, markalar için buradan çıkabilecek baÅŸarılı reklam videolarının hem kendileri hem de yaratıcıları için saÄŸlayacağı faydayı tahmin edeceklerdir.

Widget’ların kullanılması ile inovatif olarak desteklenen bu tür bir servisi baÅŸarılı olabilecek bir giriÅŸim fikri olarak görüyorum ve modelin incelenmesini öneriyorum. Ayrıca markalar için de böyle bir yapıda yer almanın faydalı olacağı ortada olduÄŸu için, gelir modeli açısından da kabul edilebilir olduÄŸuna inanıyorum.