Cember.net‘in XING tarafından satın alınması Türkiye’de profesyonel sosyal aÄŸlardaki baÅŸarı potansiyelini ortadan kaldırmamış olacak ki, iki yeni servis daha bu alandaki fırsatı deÄŸerlendirmek için harekete geçti.

Söz konusu profesyonel sosyal ağlar Profesyo.net ve Pronected. Profesyo.net birkaç gün önce yayına girdi, Pronected için ise aldığım bilgiye göre geri sayım başlamış.

Profesyo.net Åžubat 2007‘de yayına giren sosyal aÄŸ Mondus.net‘in kurucularından BaÅŸar BaÅŸaran ve ÇaÄŸan Åžentürk‘ün yeni giriÅŸimi. Servisi incelediÄŸimde genel olarak geçmiÅŸ bilinçle de ilgili olabilecek bir Mondus.net detaylılığı hissettim. Durum güncelleme, network aktivitesi akışı (terime tam karşılık bulamadığım için ne hallere düştüm, network feed yani), soru-cevap gibi birçok bölüm ve özellik servise dahil edilmiÅŸ.

Mondus.net‘in en karışık bulduÄŸum gizlilik özellikleri bölümü ise Profesyo.net‘te oldukça sadeleÅŸmiÅŸ, hatta sadece iki seçeneÄŸe indirilmiÅŸ. Ayrıca servis kapsamında finansal verilere de yer verilmiÅŸ. Profesyonellerin Profesyo.net‘te daha çok zaman geçirmesinin hedeflendiÄŸini düşündüğüm yaklaşımda, sistemdeki “Rehber” bölümü de gerçek sosyal hayat için seçenekler sunuyor.

Mondus.net‘in ilk kurucu ekibinde yer alan Cem SertoÄŸlu‘nun bir süre sonra ÅŸirketten ayrılarak iLab Ventures‘a ortak olması, ve iLab‘ın Kariyer.net‘in sahibi olması durumunu düşününce giriÅŸimle ilgili orta vadede birkaç olasılık aklıma geldi. Kariyer.net‘in bir profesyonel sosyal aÄŸ kurma fikrinde olduÄŸu duyumlarımdan yola çıkarak, Profesyo.net‘in günün birinde Kariyer.net‘in bu ihtiyacını karşılayabileceÄŸi ihtimali benim tarafımdan büyük olasılık olarak gözüküyor. Yani, eÄŸer 2008′in ikinci yarısı ya da 2009 başında Kariyer.net‘in Profesyo.net‘le birlikteliÄŸi gündeme gelirse ÅŸaşırmamak gerekir. Elbette bunlar ÅŸu aÅŸamada sadece benim kiÅŸisel (garantisiz) tahminlerim.

Pronected‘a gelecek olursam, Nisan ayında yayına girmesi planlanırken teknik çalışmaların devam etmesi sebebiyle lansmanı az da olsa geciken bir servis. Servis yetkilileri ile yaptığım görüşmeden edindiÄŸim izlenim Pronected için yoÄŸun bir pazarlama sürecinin yaklaÅŸtığı yönünde. Ayrıca servisin geliÅŸtirilme sürecinde de önemli çalışmaların yürütüldüğünü öğrendim.

Global bir giriÅŸim olarak konumlandırılmış olan Pronected Türkiye ile birlikte Almanya ve Amerika pazarına dönük olarak Almanca ve Ä°ngilizce dil seçeneklerini de kapsıyor olacakmış. Pronected‘ın 2008 yılı için Türkiye, Almanya ve Amerika’da 500.000 üyeye ulaÅŸma hedefi varmış.

Servisin Business, Business+ ve Corporate+ şeklinde üyelik seçenekleri olacak ve Corporate+ seçeneği ile şirketlerin intranetlerini Pronected üzerinden kurmaları ve çalışanlarını bu platform üzerinden iletişime dahil etmeleri mümkün olacakmış.

Pronected‘ın henüz yayına girmemesine karşılık ilk ekran görüntüsünü de aÅŸağıda görebilirsiniz. Detay sayfaları ile ilgili görüntüleri henüz paylaÅŸmıyorlar, hatta ben de görmedim.

Her iki servisin de pazarda baÅŸarılı olma ihtimallerini ÅŸu aÅŸamada eÅŸit görüyorum.Hangisinin daha baÅŸarılı olacağından ziyade, ikisinden birisinin mutlaka fırsatı deÄŸerlendireceÄŸini tahmin ediyorum. Çünkü benim de son derece potansiyel gördüğüm profesyonel sosyal aÄŸ alanında Türkiye’de halen hazmedilmemiÅŸ bir dilim bulunuyor. Bu hazmedilmemiÅŸ dilim için doÄŸru model ise bana kalırsa kullanıcıya en çok faydayı en hızlı ÅŸekilde saÄŸlamaktan geçmektedir.

Internet yazarları ve okuyucuları için yepyeni ve kalıcı bir deneyim olacak Apture. Uygulama ile içerik üreticisi ilgili içeriÄŸe kolayca link atacak. Bunun yanında okurlar da linkleri takip edip, içerik sayfasını terk etmek yerine, sayfa içinde kalarak bambaÅŸka bir kullanıcı deneyimi yaÅŸayacaklar. Ayrıca Apture Washington Post‘un iki blog’unda da denendi ve ÅŸimdiden geleceÄŸin habercilik anlayışını yakalamış bir uygulama olarak medyada yer buldu.

Apture gibi olan açılır pencereli uygulamalar daha öncesinde sıkça farklılaÅŸtırılarak denenmiÅŸ fakat ÅŸimdiye kadar bu kadar kompleks bir yapıda kullanıcıya sunulmamıştı. Hepimizin bildiÄŸi Snapshot, Mynet AdKlick, Linkz, Adbrite, Miva (Snapshot dışındakiler, inline ads uygulamaları) Ayrıca ilgili içerik widget’ı olan Sphere It Apture‘ın yavaÅŸ yavaÅŸ ben geliyorum derken geçtiÄŸi yollardan birisi.

Apture ses, görüntü, yazı, fotoğraf, vb.. içerik akışlarını Wikipedia, Youtube, Veoh, Revver, Google Video, Metacafe, Vimeo, Flickr, Wikimedia, Imeem vs.. gibi bir çok siteden sağlarken; sadece bir iki satır kod sayesinde sitelere entegre olabiliyor. Bugüne kadar sık kullanılan blog servis sağlayıcılarından Wordpress dışındakilerle uyumlu çalışıyor. Wordpress de önümüzdeki günlerde aynı şekilde uyum sağlayacak sisteme.

İçerik üreticileri içerikliyle ilgili link atarken bunu yine bir açılır pencere olan menü sayesinde yapıyor, okuyucunun ise bir şey yüklemesi gerekmiyor. Denemeniz için hazırlanmış sayfayı inceleyerek gözlerinizi yeni nesil içerik akışına alıştırabilirsiniz. Bir sonraki basamakta içeriklerinizi anlamlandırmanın keyfi de kesinlikle bambaşka olacaktır.

Hızlı ve ilgili içerik! Blogging kavramı fast-food’laÅŸmaya devam ediyor. Afiyet olsun! Farkındaysanız artık her ÅŸey daha anlamlı(!) olmak için.

SoundKlan, yerli ve yabancı birçok parçayı bünyesinde barındıran yeni bir müzik komünitesi. Servis henüz beta aÅŸamasında ve davetiye ile üye kabul ediyor. Ancak servisin yaratıcıları davetiye sahibi olmak için keyifli bir seçenek sunmuÅŸlar ve sitenin ana sayfasında yer alan müzik tahmin yarışmasından 100 puan toplamanız karşılığında davetiye sahibi olmanıza imkan tanıyorlar. Bu arada net bir bilgi almamış olmama karşılık SoundKlan‘ın PowerClub.com.tr ve NeBuCalan.com‘un geliÅŸtiricisi TurkDijital tarafından hayata geçirildiÄŸini tahmin ediyorum. En azından alan adının WhoIs bilgileri böyle söylüyor.

Servise davetiye ile giriş yaptıktan sonra profil sayfanızı oluşturmanın dışında, dinlediğiniz yerli ve yabancı sanatçıları da işaretlemeniz isteniyor. Bu sayede sistem size benzer müzik zevklerine sahip kullanıcıları gösterebiliyor.

Arkadaşlık ve müziği birleştiren sistemde kendi radyonuzu oluşturabiliyor, başkalarının radyolarını dinleyebiliyor, kullanıcılara şarkı gönderebiliyor ve elbette müzik zevkinize uygun arkadaşlar arayabiliyorsunuz. Servisin ilişki durumunuzu sormasından arkadaşlık özelliği ile ilgili kapsamını tahmin etmek mümkün.

SoundKlan‘da bu özellikler yarat, dinle, tanış, keÅŸfet, yarış isimli bölümler dahilinde mevcut. Ä°simlerinden de anlaşılabileceÄŸi gibi bu bölümlerde radyonuzu yaratıyor, radyoları dinliyor ve davetiye kazandığınız, giriÅŸteki yarışmaya tekrar dahil olabiliyorsunuz. Ancak bu sefer yarışmada arkadaÅŸlarınızla birlikte yarışmanız da mümkün oluyor. EÄŸlenceli olabilir…

Servisin henüz beta aşamasında olmasından dolayı olsa gerek, başkalarının radyolarını dinlerken küçük sorunlarla karşılaştım ancak kendi radyomu yarattıktan sonra sorunsuz olarak müzik dinlemem mümkün oldu.

Servisin çok derinlerine inmediğim için şu aşamada ne tür kısıtlamaları bulunuyor açıkcası tam olarak bilemiyorum. Ancak detaylı ve önemli bir girişim olarak geleceği olacağını tahmin ediyorum.

Hali hazırda Türkçe olarak benzer hizmetler sunan Last.fm ve Musicopat‘ı yakından tanıyoruz, bu gruba SoundKlan‘ın da betadan çıkarak tamamen katılımıyla rekabetin artacağı kuÅŸkusuz.

Önümüzdeki günlerde servis yetkililerinden SoundKlan‘ın geleceÄŸi ve detayları ile ilgili bilgi alırsam, paylaşıyor olacağım.

GeçtiÄŸimiz günlerde haberdar olduÄŸum Turuncux.com‘u incelemek için uzun uzun kayıt sonrası gelen profil formlarını doldurdum. Bir arkadaÅŸlık sitesi olan Turuncux.com‘u özellikle incelemek istememin sebebi sitenin sloganı olan “ArkadaÅŸlık 2.0” olmuÅŸtu.

Tüm sayfaları AJAX ile neredeyse yüklemesiz çalışan sitenin kapsamında klasik arkadaşlık sitelerinden farklı olarak çok fazla birşey gördüğümü söyleyemeyeceğim. Popüler servis HotOrNot.com benzeri bir profil resmi oylama alanı bulunuyor, bunun dışında geniş içeriğe sahip profil sayfaları ve üyeye göz kırpmak gibi özellikler mevcut. Eminim daha birçok gözümden kaçan özellik olmuştur ancak daha fazla zaman harcayamadım.

Servisin ülkemizin neredeyse %99 sitesinde bulunmayan “üyelik iptali” özelliÄŸini ise takdirle karşıladım. Birkaç tık ile test üyeliÄŸimi hemen kapatabildim.

Turuncux.com bu özellikleri ve yüklemesiz sistemi ile lokal ve global arkadaşlık siteleri arasından sıyrılıp kendisini kabul ettirir mi bilemiyorum ancak bu rekabet ortamında işinin zor olduğunu söyleyebilirim.

Konuyu Webrazzi’de çok fazla gündeme almadığımız arkadaÅŸlık sitelerine getirince, bunun üzerine biraz daha konuÅŸmamın faydalı olacağını düşünüyorum.

Ülkemizde ve hatta dünya çoğunluğunda sosyal ağlar ile arkadaşlık sitelerinin farkının tam olarak algılanmadığını biliyoruz. Üst düzey internet kullanıcıları dışında global pazarlarda da bu durum söz konusu.

Facebook‘u eski arkadaÅŸları ile hasret gidermek için kullananların sayısının çok üstünde bir popülasyonun burayı Match.com‘dan farksız kullanmadığını biliriz.

Ancak elbette durum böyle olunca ülkemizin en yüksek gelir akışına ve trafiÄŸe sahip internet varlıklarının arkadaÅŸlık siteleri olması da kaçınılmaz. Yonja.com, SiberAlem.com gibi servislerin yanında önemli trafik sahibi olan irili ufaklı birçok site mevcut. Buradaki gelir durumunu yaptığım bazı analizlerle ortaya dökmem gerekirse, SiberAlem.com‘un yıllık cirosunun MyNet ile aynı seviyelerde olduÄŸunu tahmin ediyorum.

Arkadaşlık sitelerinin gelir kalemlerinin büyük bölümü üyelik ücretleri olmasından dolayı diğer birçok web sitesinden farklı olarak reklam gelirleri ise düşük oluyor. Aslına bakarsanız bu durum iş modeli anlamında çok daha değerli bir tablo olmasına karşılık şirketlerin yatırım alma potansiyelleri açısından birçok sebepten dolayı avantajlı olamıyor.

Son günlerde televizyonda SiberAlem.com reklamlarının dönmeye baÅŸlamasını ÅŸirketin bir süre önce bahsettiÄŸim satış arayışına baÄŸlayabileceÄŸimiz gibi elbette Facebook etkisini kırmak için baÅŸlattığı bir kampanya olarak da deÄŸerlendirebiliriz. BildiÄŸiniz üzere Facebook etkisi yıllarının kapalı kutusu Yonja.com‘u açmayı bile baÅŸardı.

Kısacası bu kadar fazla oyuncunun olduğu ve bir o kadar da kullanıcılardan hızla ilgi gören bir alanda fark yaratarak ön plana geçmenin Turuncux.com için zor olacağını tahmin ediyorum.

Arkadaşlık sitelerinin gelir durumlarının üyelik ücretleri ile yüksek olması hakkında da son bir noktaya dikkat çekmek istiyorum.

InterproMedya tarafından gerçekleştirilen Tüketici Trend Araştırması kapsamında internetten alışveriş yapma oranının %12.3 çıkmasının yanında arkadaşlık sitelerine üyelik ücreti ödeyen kullanıcıların varlığı bilmemiz bence ilginç bir çelişki yaratıyor. Acaba ülkemizin internet kullanıcıları arkadaşlık sitelerine kredi kartı ya da SMS ile üye olduklarında, ya da birçok affiliate linki üzerinden numaralarını yazarak logo, melodi indirdiklerinde e-ticaret yaptıklarını farketmiyorlar mı? Yoksa internet üzerinden SMS ile yapılan alışveriş e-ticaret sayılmaz mı?

Web’in beyninin en kaslı kısmını oluÅŸturan arama motorları bu önemlerini her dönemde -farklılaÅŸarak- koruyacak. Teknolojisi donanım ve yazılım yönünden saÄŸdan soldan çeÅŸitlenen internet sektörü yepyeni oyuncuları ağırlayacaÄŸa benziyor. Ä°ÅŸte onlardan birisi de Viewzi.

Bir sürü alternatif arama opsiyonu sunan ve görsel açıdan benzerlerinden çok zengin olan bir giriÅŸim. 2 yıllık bir çalışmanın sonunda bir hafta önce özel beta’sını baÅŸlatan ÅŸirketin bugüne kadar aldığı yatırım miktarı bir milyon dolar civarında ve yatırım süreci henüz sonlanmadı.

Yukarıdaki ekran görüntüsü “Celebrity Photo View” opsiyonunda yapılan bir arama sonucu. Bunun gibi bir çok alternatif arama seçeneÄŸi sunduÄŸu gibi klasik yazılı içerik dahil bir çok seçenek gün gün ekleniyor.

Mp3, web ekran görüntüsü, 4 kaynaktan (ask, google, yahoo ve msn’den), celebrity, 3x video(çok keyifli), fotoÄŸraf (riya, ve flickr’dan), vs.. gün geçtikçe artan arama seçenekleriyle kullanıcılara yepyeni deneyimler sunacak yaratıcı bir ekip ve isimlerinden çok söz ettirecekler. Åžimdiden yaratıcı fikirleri harekete geçiren ÅŸirket blog yerine Viewzi.tv adresinde resmi bir vlog tutuyor. Bu vlog’da çalışmanın perde arkası birebir kullanıcıyla paylaşılıyor.

Arama motoru giriÅŸimlerinin hepsinin pazarlama taktiÄŸinin Google’a rakip olmak olduÄŸu bir dönemde, Viewzi arama motoru fikrine yepyeni bir soluk getirmiÅŸe benziyor. Hatta “web vitrini”, “web’in vitrini” olarak tanımlamayı çok uygun buluyorum.

Özel beta versiyonunda yer almak isteyenler referans kodu satırına “webrazzi” yazarak giriÅŸ yapabilirler.