Kullanıcıların internet üzerinde bir şeyler keşfetmesini (ve tabi bir şeyler saklamasını) kolaylaştırmak isteyen Chad ve Steve, “Stack” adını verdikleri yeniliği Delicious’a eklemiş. Bu yenilik (küme diyelim) bir konu hakkında bir çok bağlantıyı tek bir sayfa altında topluyor. Webin çalma listesi olarak adlandırılan Delicious kümelerinde, bağlantılar farklı şekillerde (liste, önizleme, tam görünüm) sıralanabiliyor, medya modunda bağlantılara ilişkin görsel ve videolar izlenebiliyor. Seçili kümeler Delicious anasayfasında yer alıyor.

Teknik altyapı dahil olmak üzere Delicious’u baştan geliştiren Avos (Chad ve Steve’in şirketi), Delicious’a sosyal bir tat katmak için de abonelik yerine takip et işlevini devreye almış. Profil fotoğraflarına izin verilmeye başlandığı paylaşılırken, gelecek yeni sosyal özelliklerin de ön bilgisi verilmiş.

Delicious, mevcut API ve RSS beslemeleri desteklemeye devam edecek. Gizli kayıtlar aynı şekilde tutulacak.

Daha kolay bir arayüz sunan yeni Delicious’a Facebook’ta pek hoş yorumlar gelmese de bence umut verici gelişmeler var. Henüz beta aşamasında kabul edilen yeni Delicious’un geliştirilmesine devam ediliyor. Yerimi (bookmark) yerine bağlantı (link) olarak adlandırılan temel kaynak, bence Youtube’un kurucuları tarafından artık daha iyi analiz edilecek. Chad Hurley’nin AllThingsDigital‘e verdiği röportajda Youtube’un (ve genel olarak internetin) bizi bilgi yoğunluğu içinde bırakmasından bahsetmesi de bu anlamda değer taşıyor.

Bu yazı Fırat DEMİREL tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Yahoo! benim de aralarında bulunduğum delicious kullanıcılarına gönderdiği bir e-posta ile popüler servisin YouTube kurucuları Chad Hurley ve Steve Chen tarafından satın alındığını bildirdi. Hatırlarsanız eski PayPal çalışanı olan ikilinin kurmuş oldukları video paylaşım servisi YouTube Ekim 2006′da Google tarafından 1.65 milyar dolara satın alınmıştı.

Chad Hurley ve Steve Chen’in yeni kurmuş oldukları internet şirketi AVOS‘un altında hizmet vermeye devam edecek olan delicious’ın hayatı bu sayede kurtulmuş oldu diyebiliriz.

Yapılan açıklamalarda AVOS’un delicious’a satın alma sürecinde ödediği rakam paylaşılmamış. Ancak servisin vizyoner sahiplerinin yönetimininde bundan sonra ilerleyeceği yol hakkında biraz fikir verilmiş. Şöyle ki, gönderilen basın bülteninde AVOS’un aynı zamanda CEO’su olan Chad Hurley delicious’u bir üst seviyeye taşımak istediklerini, kullanıcıların internet üzerinde içerik saklama ve paylaşmasını kolaylaştırmak tarafında büyük fırsatlar olduğunu dile getirmiş.

AVOS’un web sitesinde henüz şirketin başka ne tür internet servisleri hayata geçireceği yönünde bir bilgi bulunmuyor. Sadece YouTube kurucularının yeni şirketi olduğu, delicious’ı satın aldıkları, delicious kullanıcıları için sıkça sorulan sorular ve işe alım ilanları yer alıyor. Şu an için hakkında fazla bilgimiz olmasa da, AVOS’u bundan sonra yakından takip etmemiz gerektiğine eminim.

Uzun lafın kısası kendi adıma konuşacak olursam, alet çantamın en değerli parçası olan delicious’ın kazasız belasız bu süreci atlattığına seviniyorum. Geçenlerde delicious kapanırsa ne yaparım, en iyisi bir yedekleme yapayım diye düşünürken, doğrusu bu haber bana ilaç gibi geldi.

Diğer taraftan internet sektörü Chad Hurley ve Steve Chen’i girişimci koltuğunda tekrar kazanmış oldu. İşin bu tarafı da yine ayrı bir heyecan yaratıyor.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Blogunuza yazdığınız yazıların çeşitli sosyal ağlarda ve imleme sitelerinde görünmesi ve yer alması ziyaretçi kazanmanız açısından önemlidir. İlk başta birkaç kişinin eklediği veya paylaştığı içerikler bir süre sonra sizi sürekli takip eden ziyaretçiler olarak geri dönecektir. Blograzzi’nin bu ilk yazısına bundan sonra benzerlerini de göreceğinizi belirterek, WordPress blogunuza “paylaş” bağlantılarını nasıl ekleyeceğinizi anlatarak başlayalım.

Eklenti kullanabilirsiniz!

Paylaş butonları için çok çeşitli eklentiler mevcut. Bu konudaki popüler eklentiler olarak Add This, Share This, Tweet This sayabiliriz. Türkçe olarak da Ekle Bunu aynı işi Türk sosyal imleme sitelerini öne çıkartarak yapıyor. Ne yazık ki kayıtlı olan yerli imleme sitelerinin bir bölümü kapatılmış veya köşeye atılmış durumda. Neyse, bu konuyu sonra Ekle Bunu özelinde bir yazı ile irdeleriz, biz eklentilerimize geçelim.

Add This – Sanırım en eski bu işi yapan site, eklentisi de mevcut. Eklentinin kurulumu standart WordPress eklenti kurulumu aslında. Dosyayı atıp etkinleştirdikten sonra yazılarınızın altına AddThis tuşu ekleniyor. Eklenti aynı zamanda arkada kullanıcıların paylaştıkları içeriklerin istatistiğini de tutuyor.

Share This – Share This eklentisi Add This’e göre daha fazla siteyi destekliyor ve sitesine üye olunduğunda eklenecek siteler listesinde sıralamalar yapmanıza izin veriyor. Kurulumunda ise herhangi bir farklılık bulunmuyor.

Tweet This – İsminden de anlaşılabildiği gibi özellikle Twitter için geliştirilmiş olan bir eklenti. Twitter dışında da pek çok siteye destek sunuyor. Eklentinin en iyi taraflarından biri Twitter’a gönderilen yazı bağlantısının URL kısaltma servisleri kullanılarak kısaltılması. Eklentinin WordPress için geliştirdiği iç fonksiyonları isterseniz tema içinde herhangi bir yerde de kullanabilirsiniz.

[php]

[/php]

Yukarıda ki kodu kullanarak Twitter’a gönderilecek notu hazırlayabilirsiniz.

Kendi işinizi kendiniz görürsünüz.

Sosyal ağlara veya imleme sitelerine paylaş düğmeleri yapmak için mutlaka eklenti kullanacaksınız diye birşey yok. Zaten bu sitelerin hemen hepsi paylaş düğmeleri ya da araçları yayınlıyorlar. Ben burada birkaç farklı bağlantıyı paylaşacağım. Aşağıdaki kodları blogunuzda istediğiniz yere yerleştirerek paylaş düğmelerini elde edebilirsiniz.

Facebook

[php]

&title=“>Delicious’ta paylaş
[/php]

[php]
Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Her ortamda reklam dışında gelir modeli kurgulamak gerekiyor diye bağıran bizler ve birçoğumuz, bu kriz döneminde gördük ki aslında reklam modelinde çalışan girişimlerin çoğu satış odaklı çalışan şirketlere kıyasla çok daha dertsiz bir dönem geçiriyor.

Bu konuyu yani iş modelleri üzerine analiz yapmayı şimdilik bir başka yazıya bırakalım ve bunun yerine kriz dönemlerinin girişimci ve yatırımcılar için internet pazarında nasıl bir ortam oluşturduğuna bakacağımız analizimize dönelim.

2009 yılı değerlendirmesi: Ekonomik krizler girişimciler için fırsat mıdır?

Bu analiz Crenvo bünyesinde yaptığımız çalışmaların bir yansımasıdır ve detaylara saplanmadan geneli göstermek için bir tür özet niteliğindedir.

Webrazzi okuyucularının çoğu Amerika’da 2000 yılı sonlarında başlayıp 2001 yılı sonunda internet sektörünü vuran krizi ve bu dönemde yok olan web girişimlerini bilirler. Şişen internet pazarının oluşan krizle nasıl önemli şirketleri ortadan kaldırdığını ve bu dönemden küçük sıyrıklarla kurtulan şirketlerin neler yaptıklarını pazarı özünden inceleyenler bileceklerdir.

Küresel Ekonomik Kriz ve 2009

Bugün kalkıp da 2009 yılı için kesin ekonomik öngörülerde bulunmak gerçekten yapılabilecek en anlamsız ve gerçek dışı davranış olacaktır. Dünyanın önde gelen ekonomistlerinin bile şaşkınlıkla inceledikleri krize söyleyecekleri sözleri kalmamışken bizim kalkıp 2009′da şöyle olur, sonra kriz burada böyle olur dememiz uydurmanın ötesine geçemez.

Hali hazırda kabul gören ve tek bildiğimiz şey şu ki, 2009 yılı Türkiye açısından bir büyüme hedefi ortaya koymuyor ve özellikle yılın ilk 6 ayı tedirgin bir bekleyişi beraberinde getiriyor.

Bu sebeple yapılabilecek en doğru davranış geçmiş tecrübelerden yola çıkarak dönemi analiz etmek olacaktır.

Web 2.0 ne zaman doğdu?

Web 2.0 teriminin 2005 yılının sonlarında hayatımıza girdiğini biliyoruz ancak o dönemlerin ve haliyle günümüzün popüler Web 2.0 uygulamalarının birçoğunun temelleri aslında bu dönemin öncesinde atılmıştı.

Hemen aklımıza ilk gelen Web 2.0 girişimlerini düşünelim.

Flickr, Del.icio.us, LinkedIn, MySpace, Bloglines, Second Life, Facebook, YouTube ve diğerleri…

Bu girişimler ne zaman hayata geçirilmişti?

Flickr – Ocak 2004, Del.icio.us – Kasım 2003, LinkedIn – Mayıs 2003, MySpace – Ağustos 2003, Bloglines – Haziran 2003, Second Life – Haziran 2003, Facebook – Şubat 2004, YouTube – Eylül 2005.

Tim O’Reilly‘nin “Web 2.0 Nedir?” (What is Web 2.0 ?) isimli yazısını herhalde bilmeyen kalmamıştır. Söz konusu yazıda sürekli kullandığı ve Web 1.0 ile Web 2.0′ın farkını anlattığı bir karşılaştırma vardır.

Burada sözü edilen Web 2.0 ürünlerini de kapsamımıza alalım. Google Adsense – Haziran 2003, BitTorrent – Eylül 2003, Napster – Mayıs 1999, Wikipedia – Ocak 2001.

Web 2.0 dönemini genellikle blogların hayatımıza girmesi ile eşleştirmemiz durumu da vardır. Kaldı ki yukarıdaki karşılaştırmada da kişisel web sitelerinden bloglara geçiş gösterilmektedir. Bunun için de blog kültürünü hayatımıza sokan Six Apart, Blogger ve WordPress‘i de analizimize dahil ediyoruz. Six Apart – Eylül 2001, Blogger.com – Ağustos 1999 ve WordPress – 2003 yılında kurulmuş girişimler.

Analizi biraz daha genişletip yakından tanıdığımız başka girişimleri de dahil edelim. Mesela XING – Ağustos 2003, Last.FM – Ocak 2002, Digg – Ekim 2004.

Web balonunun patlaması ve Amerika’nın 2001 krizi

Web 1.0′ın sonunu getirdiği şeklinde yorumlanan 2001 krizine geri dönelim. Acaba söz konusu dönemin etkisi ne kadar sürmüş? Bunun için NASDAQ’ın 1994 – 2008 (günümüze kadar) yılları arası tüm kapanış değerlerini topladık ve aşağıdaki grafiği oluşturduk.

Grafikten de görebileceğiniz gibi borsanın en düşük dönemleri 2002 yılı sonu ve 2003 başına denk geliyor. 2003 yılının ilk çeyreğinden sonra ise yükseliş başlıyor. Devamında Web 2.0 konuşmaya başladığımız ve yeni bir dönemin hayatımıza girdiği süreçte ise yükseliş devam ediyor ve 2007 yılı Ekim ayında yine tavan yapıp düşüşe geçiyor. Devamında 2008 yılı başlarında yükselişler oluyor ancak Ağustos 2008′den itibaren borsa kontrolü kaybediyor.

Web 2.0′ın öncü girişimlerine geri dönelim.

Analizimizde günümüzün ve dönemin 18 farklı web girişimini değerlendirmeye aldık. Söz konusu girişimlerin her biri de “Web 2.0 Nedir?” çalışmalarında hepimizin adını andığımız girişimlerdir.

Dikkat ederseniz girişimlerin çoğunun hayata geçirilme dönemi 2003 ve 2004 yılları. Bu analizde çok fazla detaya girmeyeceğimi belirtmiştim, bu sebeple girişimlerin pazara kattığı ekonomik değer ve yarattığı etki bazında inceleyip yıllar bazında oluşturduğumuz detaylı sonuçlara girmiyorum.

Çok genel hatlarıyla yıl bazında girişimlerin hayata geçirilmesini grafiğe dökecek olursa şöyle bir tablo karşımıza çıkıyor.

Söz konusu web girişimlerinin teknolojik altyapı ve inovatif değerlerini göz önüne alacak olursanız her birinin ortalama 6 ay ile 12 arası bir geliştirme sürelerinin olduğunu düşünebilir ve kuruluş dönemlerini bu bakış açısıyla tekrar değerlendirebilirsiniz.

Karşımıza çıkan durum gösteriyor ki, günümüzün popüler girişimleri, ki bu girişimlerin büyük bölümü ya inanılmaz seviyelerde yatırım aldılar ve yollarına devam ediyorlar, ya da önemli şirketler tarafından satın alındılar, krizin ekonomik anlamda en derin olduğu aşamada, yani ekonominin dibe vurduğu noktada, çalışmalarına başlamışlardı ve tam da o dönemde girişimler hayata geçirilmişti.

Kriz döneminin en acılı aşamasında yoğunlaşılan ve devamında hayata geçirilen bu girişimlerin arasından satın alınanlara örnek vermem gerekirse; Del.icio.us Aralık 2005′de Yahoo! tarafından satın alındı, Flickr Mart 2005′de Yahoo! tarafından satın alındı, YouTube Ekim 2006′da Google tarafından satın alındı, Blogger.com Şubat 2003′de Google tarafından satın alındı, MySpace Temmuz 2005′de Fox Interactive tarafından satın alındı, Last.FM Mayıs 2007′de CBS tarafından satın alındı, Bloglines Şubat 2005′de Ask.com tarafından satın alındı…

Hepsinin ortak özelliği inovatif ürünler olmaları ve bireysel girişimciler tarafından hayata geçirilmiş olmalarıydı.

Kriz dönemlerinde inovasyonun getireceği başarı üzerine bugünlerde birçok kaynakta makaleler okuyabilirsiniz. Şirketlerin inovasyon ile bu dönemi atlatabileceği ve devamında yaratacakları değeri fırsata dönüştürebilecekleri konuşulur. Bu durumun geçmişte önemli bir örneği olarak Web 2.0 döneminin başlangıcı göz önüne alınmalıdır.

Web 2.0 terimini hayatımıza sokan ve bu dönemin mihenk taşları olarak gördüğümüz girişimlerin dibe vurduğu ve yükselişe geçtiği dönemlerde hayata geçirilmiş olması bir şans mıdır yoksa inovasyonun hem girşimcisine hem de pazara kattığı bir değer midir orası tamamen ayrı bir analiz konusu. Ancak şunu görüyoruz ki önümüzdeki dönem yani 2009 yılı inovatif ürünleri, hayatımızı değiştirecek, internet kullanım alışkanlıklarımıza yön verecek girişimleri hayata geçirmek için büyük önem teşkil etmektedir.

2009 yılı içinde başlanan inovatif girişimlerin büyük olasılıkla 2010 yılının yıldızları olması ve ekonominin düzlüğe çıktığı noktada girişimci ve yatırımcısına değer kazandırması muhtemeldir.

Bu sebeple 2009 yılı internet girişimcileri için doğru değerlendirilmesi ve çalışmaların filizlenmesi gereken bir dönemdir. Bir tür kuluçka dönemi gibi düşünüp hayatımızı değiştirecek girişimlere adım atmak için önemli bir fırsattır.

Peki, hangi alanlar 2009 yılı için fırsat ve trend olarak değerlendirilmektedir. Bu konudaki görüşlerimizi bir sonraki yazıda paylaşıyor olacağız.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.