Facebook’un net olarak FriendFeed’i insan kaynağına yatırım amacıyla satın aldığını söylemesinin yanında, servise bundan sonra bir geliştirme yapmayacağını da hem FriendFeed’in kurucularından hem de şu anda Facebook’un CTO’su olan Bret Taylor’dan öğrenmiştik. Bret Taylor’ın FriendFeed’le ilgili Webrazzi’de yazdığımız yazılardan da haberdar olduğunu öğrendiğimiz ve Ekim Nazım Kaya tarafından gerçekleştirilen röportajımızı bu linkten okuyabilirsiniz.

Giriş cümlemde de belirttiğim gibi sosyal medyanın bir dönem önde gelen servisi olan FriendFeed artık dünya çapında sıfırı tüketmek üzere, ancak servisi hala ayakta tutan ve sahip olduğu trafiği neredeyse tek başına sağlayan ülke Türkiye. Türk internet kullanıcılarının Twitter’ın ülkedeki popüleritesine rağmen büyük bir zevkle kullanmaya devam ettikleri FriendFeed ile ilgili en güncel trafik verilerini sizlerle paylaşmak için comScore‘dan bu raporu rica ettik. Bizi kırmadılar ve servisin dünya çapındaki trafiklerine ait Mart 2011 ölçümlemelerine ait verileri bizlerle paylaştılar.

FriendFeed’i dünya çapında en çok ziyaret eden ülke Türkiye

comScore’dan aldığımız verileri incelediğimizde dünya çapında Mart ayında 2,042 milyon tekil ziyaretçiye ulaşan FriendFeed’in, sadece Türkiye’den 430 bin kişi tarafından ziyaret edildiğini görüyoruz. Bu da şu demek oluyor, servisin sahip olduğu trafiğin yaklaşık %21‘ini Türk internet kullanıcıları yaratıyor. Bu sayı ile FriendFeed’i en çok kullanan ülkenin Türkiye olduğu bir kez daha tescillenmiş oluyor.

Verilerden Türk internet kullanıcılarının %1,9‘una ulaştığını gördüğümüz FriendFeed’in dünya çapında başka hiçbir ülkede böyle bir penetrasyonu bulunmuyor.

Bu noktada ek olarak hatırlatmakta fayda var, comScore’un verilerine dayanarak Twitter için de benzer bir analiz yapmıştık ve Twitter’ın Türkiye’de yaklaşık 4 milyon kullanıcıya sahip olduğunu ve tüm Türk internet popülasyonunun %16.6‘sına ulaştığını paylaşmıştık.

Türkiye’yi yarattığı trafik anlamında Japonya, Amerika, Rusya ve İtalya takip ediyor. Ancak aşağıda tamamını paylaştığımız tabloda da görebileceğiniz gibi, Japonya’nın Mart 2011′de sağladığı 413 bin tekil ziyaretçi sayısından sonra büyük bir farkla Amerika geliyor ve FriendFeed’e sağladığı trafik sadece 144 bin.

comScore verilerine göre FriendFeed’e en yüksek tekil ziyaretçiyi gönderen ülkeleri ve bu ülkelerin toplam internet nüfusuna ulaşma oranlarını aşağıdaki tablo ve grafiklerde görebilirsiniz.

Son dönemlerde Türkiye’de de düşüşe geçen FriendFeed’i bakalım Türk internet kullanıcıları ne zaman terk edecek. Sonuçta gemiyi en son kaptan terkeder denilse de, görünen o ki kaptan Amerika zaten çoktan gemiden ayrılmış.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Etkinlik boyunca biri kendisiyle yapılan röportaj olmak üzere iki oturumda boy gösteren Facebook CTO’su ve Friendfeed kurucusu Bret Taylor’la yüz yüze görüşme olanağı buldum. Doğal olarak ilk sorum, “Friendfeed’in kapanma riski var mı?” oldu. Bret, geliştirme yapmayı bıraktıklarını, ancak küçük de olsa bir ekibin hala Friendfeed’in büyük arızaları ile ilgilendiğini ve Friendfeed’in kapanmasının sözkonusu olmadığını söyledi.

Ürün tarafından tüketilen kaynağı sorduğumda, “aldığımız yatırımın miktarı düşünüldüğünde, altından kalkılamayacak bir tüketim sözkonusu değil” dedi. Amerika’dan sonra İtalya ve Türkiye’nin Friendfeed kullanımı konusunda atbaşı gittiğini ekleyen Taylor, Türkler’in ilgisini takdir ettiğini söyledi. Kendisinden, Webrazzi’de Friendfeed’e dair yayınlanan yazılardan haberdar olduğunu da öğrendim.

Röportajda Bret, Facebook için uygulama geliştiren 2 milyon kişi olduğunu Zynga gibi bazı şirketlerin Facebook’tan bile fazla çalışanının olduğunu söyledi ve böyle bir ölçeğe ulaşmayı beklemediklerini ifade etti. “Social Graph” uygulamasının temelini “like” butonunun oluşturduğunu, bugüne kadar bir milyar kez kullanılan bu butonun temel amacının arkadaşlarla paylaşım olduğunu söyleyen Taylor, prensiplerinin “uygulamaları yatay hale getirerek, sosyal grafiğinizi gittiğiniz her yere götürmenizi sağlamak” olduğunu belirtti.

Bret, son olarak “İnsanların profillerine ayırdığı zaman ve emek önemli. Bu bilginin yayılmasını sağlayarak, değerini arttırıyoruz” dedi. Bret, farklı üreticilerle görüşmelerin sürdüğünü söylediği Facebook telefonunun çıkış tarihi hakkında yorum yapmadı. Friendfeed profilinde “yemeksever” ifadesi bulunan Bret’in, görüşmemiz sonrasında Starbucks kahvesi ve salamlı sandviçini alıp bir kenara oturması, mütevazi bir görüntü oluşturdu.

Bu yazı Konuk Yazar tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Şirket geliştirmeyi devam ettiği servisinde bir süredir sosyal medya kullanımına yönelik verileri de paylaşmaya başlamıştı. Biz de Türkiye’ye özel olarak bir analiz yaptık ve Türkiye’nin en popüler sosyal medya servislerini GlobalStats verileri ile sizlere sunmak istedik.

Aşağıdaki grafik Ocak 2010 ile Haziran 2010 arasındaki dönemi kapsamaktadır ve Facebook, Twitter, StumbleUpon, FriendFeed, YouTube, MySpace, Digg gibi sosyal medyanın önemli global servislerinin Türkiye’deki kullanım trendini göstermektedir.

Tahmin edeceğiniz gibi Facebook bu siteler arasında Türkiye’de en çok kullanılan servis konumunda. Ancak Ocak ayında %98.02 oranında bir kullanıma sahipken Nisan ayında yaşadığı düşüşün ardından Haziran ayında %89 oranına geldiğini görüyoruz. Bu düşüşün genel olarak diğer servislerde de oluştuğunu gördüğümüz için kesin olmamakla birlikte bu düşüşü oldukça genç bir nüfusa sahip Türk internetindeki sınav dönemine bağlıyoruz.

İlginç bir şekilde Facebook’un hemen ardından en çok kullanılan servisler Twitter ve StumbleUpon olarak gözüküyor ve iki servis neredeyse eşit kullanım oranlarına sahip.

Yukarıdaki grafiği GlobalStats’ın sağladığı tüm verilerle oluşturduk ancak Facebook’un açık ara lider olduğu sosyal medya dünyasında altta kalan servislerin arasındaki durumu görmeniz için ayrıca bir grafik oluşturmamız gerektiğini düşündük. Çünkü bu şekilde Twitter, YouTube, FriendFeed gibi servislerin durumunu incelemek pek mümkün olamayacaktı.

Bu sebeple GlobalStats’dan aldığımız verileri sizler için tekrar bir grafiğe dönüştürdük ve Facebook verilerini bu sefer analizin dışında bıraktık.

Yukarıdaki Facebook hariç grafiğimiz sayesinde genel düşüşü daha rahat görebildiğimiz gibi, servisler arasındaki oran farklarını da daha rahat tespit edebiliyoruz.

Mesela FriendFeed ile Twitter arasında açılan fark sanırım birçok kişinin dikkatini çekecektir. Ancak Twitter ile birlikte StumbleUpon’un nasıl aynı oranda bir yükselme sergilediği konusunda pek fazla yorum üretmek mümkün değil. Gerçi benzer bir grafiği dünya geneli, Avrupa ve özel olarak Almanya gibi Türkiye pazarına benzer ülkeler için de aldığımızda, yine StumbleUpon’un yüksek kullanım oranlarını ve aşağı yukarı tüm sosyal medya araçlarındaki benzer trend değişimlerini gözlemleyebiliyoruz.

Yukarıdaki grafiklerden net sayıları almanızın zor olacağını düşünerek aşağıda dönemler bazında kullanım oranlarını görebileceğiniz ayrı bir tabloyu paylaşıyoruz.

Türkiye’de sosyal medyaya yönelik pazarlama çalışmaları yapılırken buradaki verilerin değerli olacağını düşünüyorum. Facebook’un zaten başı çektiğini bildiğimiz pazarda, Twitter’ın ulaşabildiği kitlenin Haziran 2010 itibariyle toplam internet kullanıcılarının %4.04′ü olduğunu, aynı şekilde FriendFeed’in ise toplamın %1.33′üne ulaşabildiğini bilmek sanıyorum ki işinize fazlasıyla yarayacaktır.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Sosyal medya dediğimizde bloglar ve Facebook gibi sosyal ağlardan sonra aklımıza ilk gelen servisler FriendFeed ve Twitter oluyor. Hatta bu ikilinin arasında bir seçim yapmak gerekseydi bir süre öncesine kadar FriendFeed diyenlerin sayısı oldukça fazla olurdu. Ancak durum son dönemlerde oldukça değişti. FriendFeed’in büyümesi Türk internet kullanıcıları boyutunda bir duraklama dönemine girdi ve Twitter kullanımı ülkemizde ciddi artış gösterdi.

Dünyada FriendFeed’in en iyi durumda olduğu pazar olarak Türkiye’yi görmek mümkün. Alexa verilerine göre şu anda servisin ilk 100′de olduğu başka ülke bulunmazken, Türkiye sıralamasında FriendFeed 51. sırada. Twitter’ın ise dünya çapındaki önemli internet pazarlarında ilk 100 dışına çıktığını söylemek mümkün değil. Türkiye’de ise şu anda 27. sırada.

Google verilerini baz alarak genel bir inceleme yaptığımızda son 1 yıl içinde FriendFeed’in Türkiye istatistiklerindeki duraklamasını ve Twitter’ın dikkat çekici yükseliş ivmesini görebiliyoruz.

Verilerin biraz daha detayına girdiğimizde, Google’ın tahminlerine göre FriendFeed’in Türkiye’de aylık 240 bin tekil kullanıcıya ulaştığını, buna karşılık Twitter’ın 1.1 milyon tekil kullanıcı tarafından ziyaret edildiğini görüyoruz.

Aynı şekilde sayfa gösterimi tarafında da FriendFeed Türkiye’de 11 milyon gösterim yaparken, Twitter’da bu rakam 55 milyon seviyesinde.

Tekil kullanıcı yerine toplam ziyareti incelediğimizde de rakamlar FriendFeed için 1.9 milyon, Twitter için 7.6 milyon olarak karşımıza çıkıyor.

Bir süredir anlık paylaşımların Türkiye pazarında FriendFeed’den Twitter’a doğru kaydığını gözlemliyorduk. Ancak işin istatistiksel boyutuna girince bizim gözlemlediğimizden çok daha yoğun bir değişimin söz konusu olduğunu gördüm.

Son dönemlerde çooğunlukla kavgaları ve içerideki tartışmalarıyla sesini duyduğumuz FriendFeed’in, belki de bu yüzden belirli bir grup kullanıcıyı bünyesinden kaçırdığını ya da hiç alamadığını söylemek yanlış olmaz. Elbette, Twitter ile ilgili medya ilgisinin de daha önce Facebook’ta olduğu gibi ateşleyici etkisi olduğunu biliyoruz.

Sistemde paylaşılan içeriklere yorum yazılabildiği için tartışma ortamı olarak kullanıcılar tarafından önceleri hızlıca tercih edilen servisin, bundan sonra geleceği durumu merak ediyorum. Ancak dünyada da olduğu gibi FriendFeed’den yakın zamanda Facebook tarafından önemli bir atılım yapılmazsa benim de şahsen ikinci bir şahlanma beklentim yok.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Yurtdışından da erişilemiyor fikri ortaya çıkınca bu sefer de FriendFeed’in sunucu sorunları olduğu düşüncesi oluştu. Ama bu fikri de TTNET dışında, mesela 3G bağlantısı üzerinden denediğinizde FriendFeed’e bağlanabiliyor olmanız çürütüyor.

Kısacası şu an için kesin birşey söylemek mümkün değil. Çünkü açıkcası konuyla ilgili sağlıklı bilgiye sahip değiliz. Ancak FriendFeed’in birebir benzeri diyebileceğimiz Google Buzz‘ın sosyal medyaya sunulduğu ve aktif kullanılacağı ilk gün böyle bir durumun oluşması da haliyle sivri soruları beraberinde getiriyor. Tabi bu tür garip komplo teorilerine girmenin gereği yok ama bir taraf için büyük şans, bir taraf için ise büyük şansızlık demekten de kendimi alamıyorum.

Hatırlatmakta fayda var. Dünyada bu tür platformların en yoğun kullanıcı grupları arasında Türk internet kullanıcıları yer alıyor. Facebook’un 3. en büyük popülasyonu, FriendFeed’in ise 2. en çok kullanıldığı ülkenin Türkiye olduğunu biliyorsunuzdur. Yine de kafayı bu tür komplo teorileri yormamızın gereği yok…

Sorun FriendFeed sunucuları mıdır, TTNET sorunu mudur, erişim engelleme midir yakında öğreniriz. Şu an için tek bildiğimiz var ki, bugün Google Buzz’ın şanslı günü…!

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Gmail’e entegre çalışan ancak bunun yanında neredeyse tüm Google ürünleriyle de etkileşimi olan Google Buzz, şirketin sosyal ağ boyutunda şeytanın bacağını kırıp, Facebook ve Twitter gibi önemli rakiplerinden pay almasını sağlayabilir.

FriendFeed’e fazlasıyla benzer bir yapı kuran ama içerikleri Gmail gelen kutunuza da basabilen servis çok kısa süre içinde alışılmış kullanım tarzı sebebiyle kendisine pazarda güçlü bir yer yaratabilir. Diğer taraftan FriendFeed tarzı yorumlu ve beğenmeli (like) yapısı sebebiyle de özellikle Türk internet kullanıcıları tarafından hızlıca adapte olunup, yoğun şekilde kullanılacağını düşünüyorum.

Google Buzz’ın Twitter, Flickr, Google Reader, Blogger, Google Maps, YouTube gibi popüler servislerle entegre olması da tüm bu yayılım potansiyelinin yanında, büyük bir artı değer olarak elbette kendisini gösteriyor.

Sosyal ağların ve sosyal paylaşım platformlarının en önemli sorunu kullanıcı tabanını oluşturmaktır. Ancak Google’ın Gmail ile comScore raporuna göre ayda 176 milyon tekil kullanıcı tarafından ziyaret ediliyor olması bu konudaki stresi büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Twitter’ın yıllar içinde yakaladığı kullanıcı yoğunluğu Google Buzz’ın Gmail kontaklarınızı otomatik olarak bağlantılara eklemesinden dolayı da yine kolaylıkla aşılabilecektir.

Bu yoğun kullanıcı potansiyeli ve elbette bununla birlikte gelecek olan paylaşım çılgınlığı Google’ın yıllar boyu vizyonunda duran “dünyanın tüm bilgisine sahip olmak” mottosuyla da fazlasıyla örtüşüyor. Google Buzz ile bu hedefine biraz daha yaklaşan Google, sosyal medya tarafında önemli bir güce kavuşacak. Ama bu önemli güç herkese açık olacak bilgiler söz konusu olduğunda kullanıcılar tarafında sıkıntıları beraberinde getirecektir. Bu sebeple Google Buzz kapsamında sadece herkese açık paylaşımlar değil, isteğe bağlı olarak özel paylaşımlar yapmaya da olanak tanınmış. Yani, isteyen kullanıcılar paylaşımlarını dışarıya ve dolayısıyla Google aramalarına kapalı olarak gerçekleştirebilirler.

Son dönemlerde fırsatlarını sesimiz kısılırcasına bağırdığımız ama ülkemizde henüz yeterince hareketlenmiş bir girişimci kitlesi göremediğimiz mobil ve lokasyon tarafında da Google Buzz hazır ve nazır olarak modellenmiş. Çok güçlü bir lokasyon altyapısına sahip servis, Google’ın artık sadece ne yaptığınızla değil, nerede yaptığınızla da ilgilendiğinin çok açık bir kanıtı olarak değerlendirilebilir. Tüm ürünlerinde entegrasyonu ön planda tutan Google, zaten özellikle mobil cihazlar için artık arama bile yaparken lokasyon bilginize talip olduğunu gösteriyordu. Google Buzz ile bu talep çok daha belirgin bir hal almış ve geleceğin, mobil ve lokasyonun vazgeçilmez olduğu bir internet dünyası getireceğinin ipuçları verilmiş.

Şu an için sadece Android tabanlı cihazlar ve iPhone için geliştirilen bir web uygulaması da bulunan Google Buzz, istediğiniz yerden güncelleme yapmanızı sağlarken, yer bilginizle etiketlenmiş içerikler paylaşmanıza da olanak tanıyor. Arayüzlerin klasik Google iPhone arayüzü mükemmelliğinde olduğunu da söylemeden geçmiş olmayayım.

Eğer Google Buzz’ı Andorid ya da iPhone mobil cihazınızda denemek isterseniz, tek yapmanız gereken buzz.google.com adresine gitmeniz. Oradan uygulamayı cihazınıza bir kısayol ile yükleyebilirsiniz.

Google Buzz ile ilgili aslında yazılabilecek daha birçok detay var. Ancak ana hatlarıyla önemli olduğunu düşündüğüm ve benim dikkatimi çeken noktalar bunlar oldu. Eğer servisi kendiniz denemek ve burada paylaşmadığım detayları da tecrübe etmek isterseniz www.google.com/buzz adresini ziyaret etmenizi öneririm. Ayrıca aşağıdaki video da Google Buzz ile ilgili merak ettiğiniz herşeyin cevabını veriyor olacak.

Son olarak Google Buzz’ı nasıl kullanmaya başlayabileceğinizi de söyleyeyim. Servisin linkini Gmail arayüzünde “Gelen Kutusu” (Inbox) sekmesinin hemen altında görebilirsiniz. Eğer henüz göremiyorsanız panik yapmayın çünkü Google sırayla tüm kullanıcılar için bu hafta içinde Buzz’ı aktif hale getiriyor olacak. Kısacası, bugün göremiyorsanız sıra henüz size gelmemiş demektir.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

1- Pepsi 43 milyar dolarlık cirosu ve 5 milyar dolarlık karı ile Fortune listesinde 52 numarada. Ve Pepsi 20 milyon dolarlık Super Bowl reklamı vermek yerine bir sosyal medya kampanyası yapmaya başladı. Super Bowl, Ulusal Amerikan Futbolu Finali dünyada en fazla izlenen televizyon programı ve Şükran gününden sonra en fazla ulusal yiyecek tüketiminin yapıldığı gün. Bu açıdan bakarsak sanırım Pepsi’nin bu kararı almasındaki stratejik karar daha da anlamlı hale gelecektir.

2- Procter and Gamble ise Fortune 500 listesinde 20 numarada. Geçen sene 83,5 milyar dolar ciro ve 12 milyar dolar kar elde ettiler. P&G’nin kararı ise Facebook’u pazarlama planının büyük parçası olarak kabul etmesi. Bunun anlamı şu: P&G’nin 2010 hedeflerinden bir tanesi her markasının Facebook’ta anlamlı bir varlığı olması.

Peki neden? İşte ana sebepleri:

1- Facebook 350 milyon nufüsu geçti. Bu 350 milyon kişinin yarısı (175 milyon kişi) her gün Facebook sayfasını ziyaret ediyor. Bu büyüme inanılmaz gibi gözükse de asıl fırsat daha başlamadı bile. Uzun vadedeki  projeksiyonlarda, Facebook’un dünyada 5 milyar üyeye ulaşacağını ve her marka için en önemli pazarlama kanalı haline geleceğinin altı çiziliyor. Yarının pazarlamasında söz sahibi olmak isteyen şirketlerin bugünden bu cesur kararları almalarının ana sebebi bu.

2- Sosyal medyayı sadece Facebook’tan ibaret saymak büyük hata olur. Twitter, dünyada 75 milyon hesaba ulaştı. Bu kişilerden 15 milyonu hesabını aktif olarak kullanıyor.

Bunlar gerçekten inanılması zor istatistikler. Peki ülkemizde durum ne?

1- Facebook nüfusunda dünya üçüncüsüyüz. Facebook’taki Türklerin sayısı 18 milyon civarında. Bu, İstanbul nüfusunun neredeyse 1,5 katı. Artık Facebook hesabı olmayan Türk gittikçe azalıyor. Genç nüfusumuz ve sosyal medyaya olan ilgimiz bizi dünyada çok avantajlı bir konuma getiriyor.

2- Twitter; özellikle medya, ünlü kişiler ve gazeteciler tarafından sürekli destekleniyor. Tam olarak sayısı bilenmese de Türk Twitter kullanıcılarının sayısı hızla artıyor.

3- Türkiye Friendfeed kullanımında çok önde.  Türk Friendfeed kullanıcıları, Amerika’yı da geçerek dünyada bu siteyi en fazla ziyaret eden grup konumunda.

Peki yakın gelecekte ne olacak?

Türkiye, sosyal medyanın bireysel kullanımında değil ama ticari anlamda kullanımında henüz emekleme sürecinde. Başarılı olmuş diyebileceğimiz bir kampanya göstermek bile zor. Yakın zamanda bu gelişmelerin ülkemize yansımalarının arttığını göreceğiz. Henüz çok istenilen seviyede olmasa da, uluslararası şirketlerin lokal Facebook sayfalarına ilgi göstermeye başladıklarını gözlemliyoruz. Firmaların global stratejilerinin bir parçası olarak  Türkiye’deki uluslararası markaların bu konuya ilgisinin artacağını tahmin etmek güç değil. Daha sonra ise belli başlı büyük holdinglerin sosyal medyaya daha büyük bütçeler ayırdığına şahitlik edeceğiz.

Bu sürecin ülkemizde çok hızlı gelişmesi normal. Zira, bunun en güzel örneği P&G sözcüsünün (firma adına değil, kendi adına konuştuğunu belirtmiştir) açıklamaları: “Henüz sosyal medyayı çözmüş değiliz ama markalarımızın genel stratejisinde sosyal medya stratejilerinin olmasını destekliyoruz.”

Sonuç olarak, bu kanalı kullanan en etkin markalar bile henüz sosyal medya konusunda bilgi olarak çok eksikler. Ama pazarda ilk olmanın avantajını kullanmak için risk alıyorlar. Ve bu riskin potansiyel faydaları çok yüksek.

Dünyadaki  tüm müşterilerinize tek kanaldan ulaşma şansı gibi…

Bu yazı Hasan Başusta tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Acaba Türkiye’nin öncü internet kullanıcıları hangisini tercih ediyorlar diye merak ediyoruz ve cevabını bulmak istiyoruz.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Son günlerde Alexa 100′ün Türkiye listesinde bazı değişimler olduğuna dair bilgiler alıyorduk. Özellikle Sahibinden.com‘un Türkiye’nin ilk 10 sitesi arasına girmiş olması bizim önem verdiğimiz gelişmelerden birisiydi. Durum böyle olunca son dönemlerin de bir yansımasını almak için Alexa 100 Türkiye listesini biraz incelemek istedim. Türkiye’deki online ekonominin gelişimi ve sosyal medyanın gücünün artışı gibi çeşitli noktalar dikkatimi çekti. Hatta, acaba yakında Twitter Türkiye’de de SMS servisini devreye alır mı diye düşünmeye bile başladım.

Konuyu dağıtmadan sırayla ilerleyelim…

Öncelikle Sahibinden.com belirttiğim gibi Alexa’da Türkiye’nin en çok ziyaret edilen 10. sitesi konumuna gelmiş. Google, Facebook, Windows Live, YouTube, Hurriyet.com.tr, Milliyet.com.tr, Blogger.com ve MyNet’ten sonra listedeki yerini alan Sahibinden.com’un Yönetim Kurulu Üyesi Mert Aksoy ile daha önce Webrazzi.TV için yaptığımız röportajımızda sitenin trafik istatistikleri dile getirilmişti.

Alexa’daki durumdan sonra kendilerinden aldığım bilgiye göre şu anda Sahibinden.com ayda 1.1 milyardan fazla sayfa gösterimi yapıyor ve 11.5 milyon farklı kişi tarafından ziyaret ediliyormuş.

Sahibinden.com’un Rapidshare ve benzeri birçok sitenin üzerinde bir pozisyonda yer alması Türkiye internet pazarı için birşeylerin olumlu yönde gelişimini sürdürdüğünü gösteriyor diyebilirim. Alexa 100′de Türkiye internet pazarının ekonomik gelişimi açısından değerli bulduğum GittiGidiyor, Hepsiburada, Araba.com gibi girişimler de dikkat çekiyor ve bu olumlu tabloyu destekliyor.

Sanal POS kullanımı, yani gerçek anlamda online alışverişin döndüğü girişimler, açısından da incelediğimizde Türkiye e-ticaret pazar hacminin çok büyük bir parçasını paylaşan GittiGidiyor ve Hepsiburada’nın Alexa verilerine göre yükselen istatistikleri önümüzdeki yıllar için ülkemizdeki online ekonominin tahminlerimiz seviyesine geleceğini gösteriyor.

Alexa’nın derinlerine bu kadar inmişken Twitter ve FriendFeed’in durumları da gözden kaçmadı tabi ki. 31. sıradaki Twitter ve 48. sıradaki FriendFeed pazarımızın popüler global girişimlere ne kadar hızlı adapte olduğunu bir kez daha ispatlamış oldu. Dünya ile yaklaşık olarak aynı dönemlerde ülkemizde de trendi yükselen girişimlere zaten artık alıştık. YouTube ve Facebook’un büyük bir aşkla sahiplenildiği gibi Twitter da Türk internet kullanıcılarının bağrına bastığı girişimler arasındaki yerini alıyor.

Konudan konuya atlıyor gibi olmak istemiyorum ama, yeri gelmişken Twitter’ın son dönemlerde yaklaşık bir yıl önce birçok ülke için devre dışı bıraktığı SMS ile bilgilendirme servisini tekrar bazı ülkeler için devreye almaya başladığını da söylemiş olayım. Şirketin SMS entegrasyonunda farklı ülkeler için de planları bulunuyormuş. Türkiye’deki Twitter kullanımının artışı ile yakın zamanda SMS ile tweet almak ya da göndermek mümkün olursa, yeni bir Facebook vakası yaşayacağımızı hatırlatmak isterim. Bu durumda özelllikle pazarlama çalışanları için FriendFeed’i rafa kaldırıp Facebook ve Twitter ikilisine yaklaşmak yerinde olacaktır. Nasıl olsa FriendFeed de Facebook değil mi zaten?

Twitter’ın İngiltere ve Yeni Zelanda’da Vodafone’la çalışıyor olması Türkiye pazarında da bu şirketle anlaşma ihtimalini artırır mı bilemiyorum ama bu gelişmeyi yakından takip ediyor olacağız diyebilirim.

Uzun lafın kısası, sabahın erken saatlerinde Alexa’yı incelerken ülkemizin online ekonomi ve sosyal medya popülaritesi açısından 2008 yılındaki tahminlerimiz doğrultusunda yoluna devam ettiğini gördüm ve memnun oldum. Dünya internet pazarları arasında hali hazırda gözde bir pozisyonda olan Türkiye’nin, gelecekte bu pozisyonu çok daha iyi noktalara getireceğine inanıyor ve 2010 yılı için bu seneden daha ümitli olduğumu söylemek istiyorum.

[Görsel Kaynak: lusi]

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Amerika’da 100milyon, dünya üzerinde ise 350 milyon aktif kullanıcıya ulaştığı bilinen Facebook, bu anlaşma ile Google için çok derin bir kaynak olacağa benziyor. Ekim ayında Bing‘in Facebook ile genele açık iletiler için yaptığı anlaşmanın yanında oldukça büyük kalan Google’ın adımı artık Facebook üzerindeki fan/marka sayfalarını da tarayarak gerçek zamanlı aramaya sunacak. Bu adımlar ile arama devinin kendisi için çok önemli bir kanal yarattığını rahatlıkla söyleyebiliriz ancak yoğun içerik üretim ve paylaşımının yaşandığı Facebook’a Google’ın nasıl doğru bir yönlendirme yapacağı merak konusu. Çünkü gerçek zamanlı aramanın tercih edilebilir olması için yapılan aramalara ilgili yanıtlar vermesi gerekmekte.

Facebook, MySpace gibi büyük sosyal ağlarda marka yapılandırması ve kişisel paylaşımlar da bu modelde daha fazla önem taşıyacak. Sosyal ağ içeriklerinin üretim ve yönetiminin önem kazanacağı bu sistemde arama motoru optimizasyonuna da farklı bir halka eklenmiş olduğunu söyleyebiliriz. Diğer yandan Google’da FriendFeed üzerinden gelen sonuçlara bakacak olursak, açık profillerimizde yağtığımız paylaşımlara tüm internetin ulaşma ihtimalini düşünmemiz gerekiyor.

Gerçek zamanlı aramasını sadece sosyal ağlar ve mikro blog servisleri üzerine oturtmayan Google’ın gelecek görüşünde haberler de önemli bir yer tutuyor. Bu kapsamda Google Trends‘e yeni eklenen “Son Başlıklar” altında şimdilik Amerika için yükselen içerik/haber sonuçları listeleniyor.

Önümüzdeki günlerde İngilizce olarak tüm dünyada yerleşecek olan bu arama mantığının yanında Google, akıllı mobil cihazlar üzerinden yapılan aramalar için de çalışıyor. Mobile dair önemli servislerini henüz ülkemizde göremediğimiz Google’ın bu konudaki çalışmaları ise yerel kanalları da kapsayacak şekilde ilerlemekte.

Google Blog‘da konuyu ele alan Amit Singhal, yazısının sonunda arama motoru teknolojilerinin halen gelişime ihtiyaç duyduğunu ve gerçek zamanlı aramanın önemli olduğunu vurguluyor. Biz de tüm bunlara bakarak söyleyebiliriz ki, Google’ın gelecek yüzü olacak Caffeine ile daha değişken sıralamaların yer alacağı, daha canlı bir arama motoru kullanacağız. Bunun nasıl olacağını merak ediyor ve YouTube’a erişebiliyorsanız sizi şöyle alalım.

Bu yazı Fırat DEMİREL tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Twitter için ise Webrazzi yine en çok ziyaret edilen siteler arasında 2. durumdaydı. Birinci sitenin alan adından ve Webrazzi’de Arda’nın yazdığı yazıdan dolayı birinci olduğunu tahmin etmek çok da zor değil.

Bu bize şunu gösterdi. Türkiye’de sosyal ağlar ve sosyal medya ile ilgilenen kişilerin en çok okudukları site Webrazzi. Bu tabi ki daha niş ve konu ile ilgili kişilerin tercihleri. Umarız Webrazzi bir gün Türkiye’de üye sayısı 14 milyonu geçen Facebook aratıldığında en çok ziyaret edilen sitelerden biri olacaktır.

Bu yazı Hasan Başusta tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Yapılan anlaşma ile LinkedIn kullanıcıları servis üzerinde paylaştıkları durum mesajlarını Twitter’a da gönderebiliyorlar. Aynı şekilde Twitter’a gönderilen durum mesajları da #in ya da #li etiketleri kullanılarak LinkedIn’e senkronize edilebiliyorlar.

Twitter’ın sahip olduğu güç ile hem kullanıcılarının tatmini hem de servisin popülaritesinin artacağını farkeden LinkedIn’in bu yönde bir entegrasyona gitmesi ile Twitter’ın mikro-blog alanındaki gücünün tescillendiğini söyleyebilirim.

Türkiye’de kullanım açısından FriendFeed ile yaklaşık aynı seviyede olan Twitter, dünyada popülaritesini gün geçtikçe artırıyor ve pazardaki hakimiyetini de güçlendiriyor. Özellikle Facebook tarafından satın alınmasından sonra sesi soluğu kesilen FriendFeed’in, dünyada da önemli kullanıcılarını Twitter’a kaptırmasıyla, biraz kıvılcımlanan potansiyeli sönmeye başlamıştı.

Sektörün resmi durum güncelleme servisi olma yolunda emin adımlarla ilerleyen Twitter’ın önemli servislerle entegrasyonu bu yolu tamamlamasında büyük destek sağlayacaktır. LinkedIn gibi bir servisle gerçekleştirilen entegrasyonla da, alacak fazla yolu kalmadığını söylemek yanlış olmaz.

Konuyla ilgili LinkedIn’in yaptığı resmi açıklamaya ve Twitter senkronizasyonunu nasıl kullanacağınız ile ilgili detaylara şirketin blogundaki yazıdan ulaşabilirsiniz.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Öncelikle bilmeyenler için bir konuyu netleştireyim. FFholic (FriendFeedHolic de diyebilirsiniz) benim kurucu ortağı olduğum bir servis. Yani, yabancı birinin değil ve %100 Türk sermayeli.

Önümüzdeki günlerde FriendFeed ile ilgili çok detaylı ve global bir rapor yayınlıyor olacağız. Ancak o zamana kadar en azından sürekli konuşulan Türk kullanıcı sayısı konusuna açıklık getirmek istedim.

Şu anda FFholic’de 455.184 farklı FriendFeed kullanıcısını takip ediyoruz. Bu kullanıcıların %11′i “private” yani profilini ve içeriğini açık olarak paylaşmayan kullanıcılar. Bu sebeple bu tür özel (private) hesap sahibi kullanıcıların ne yazdığını, kimleri takip ettiklerini ya da kimler tarafından takip edildiklerini bilemiyoruz. Özel hesap sahipleri dışındaki kullanıcıların ise büyük çoğunluğunun hangi dili kullandığını biliyoruz. Bunu kullanıcıların yazdıkları içeriklerin hangi dilde yazıldığını belirleyerek yapıyoruz ve eğer bir kullanıcı birden fazla dilde paylaşım yapıyorsa bu noktada da bir orantı baz alıyoruz ve en çok kullandığı dili kullanıcının dili olarak kabul ediyoruz. Haliyle bir kullanıcının dilini belirlemek için o kullanıcının en az bir kere birşey yazmış olması gerekiyor.

Sonuç olarak özel hesap sahibi olmayan, hayatında en az bir kere FriendFeed üzerinde birşey yazmış ve bu yazdığı da “haha! ” ya da “yay!” olmayan kullanıcıları baz aldığımızda bugün itibariyle FriendFeed üzerinde FFholic verisine göre 7.249 Türk kullanıcı olduğunu görüyoruz.

FFholic’de FriendFeed’in sahip olduğu kullanıcıların ne kadarını takip edebiliyoruz derseniz, şu an için bilemiyorum. Çünkü, FriendFeed’in güncel olarak sahip olduğumuz bir kullanıcı sayısı malesef mevcut değil. Ancak FFholic’in yakalayabildiği 455.184 farklı kullanıcının tespit işlemini göz önüne aldığımda en azından bir dönem az da olsa aktivite göstermiş kişileri bulabildiğimize inanıyorum. Bir kere “Like” yapsa, içerik girse, yorum yazsa, bir kişiyi takip etse ya da bir kişi tarafından takibe alınsa FFholic tarafından bulunması mümkündür. Bir kullanıcı bunların hiçbirisini yapmadıysa zaten takip etmesek de olur…

Sonuç olarak bugüne kadar üye olup hiçbir aktivitesi olmamış ve özel (private) hesap sahibi Türk kullanıcıların varlığını göz önüne alarak vermiş olduğum net ve ispatlı 7.249 kişi üzerinden tahminlerde bulunabilir ve sayıyı biraz daha artırabilirsiniz.

Önümüzdeki günlerde paylaşacağımız FriendFeed raporuna kadar sanıyorum ki faydalı bir bilgi olmuştur…

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Bildiğiniz gibi Facebook insanların arkadaşları ile iletişimde olmasını sağlayan bir sosyal ağ. Hepimiz Facebook vasıtası ile yaşadığını öğrendiğimiz orta okul – lise arkadaşlarımızla bir kere buluştuk. Ama ikinci buluşma genellikle olmadı. Çünkü baktık ki, konuşacak bir şeyimiz kalmamış, bambaşka insanlar olmuştuk. Bir geçmişimiz vardı, o da bitmiş. O kadar Web 2.0′dı ki bu süreç, etkileşim, iletişim hepsini içinde barındırıyordu.

Ama öğrendik ki bizim için asıl önemli olan kişilerle bir geçmişimiz olup olmaması değil, bir geleceğimizin olmasıydı. O yüzden ortak ilgi alanlarımızın olduğu kişilere doğru bir platforma kaydık. Bunun klasik bir örneği Friendfeed oldu. Orada internet, reklam, pazarlama dünyası ile ilgili insanlardan yeni bir komünite oluşturduk.

Bir gün aniden Facebook, Friendfeed’i satın aldı. Facebook ne yapmak istiyordu acaba? Benim öngörüm şu yönde; Facebook Friendfeed gibi olmak istiyor! Şu ana kadar gerçekleşen tüm gelişmeler bunu gösteriyor. Friendfeed, zaten şu anda zamanının ilerisinde sosyal ağları kullanan kişilerden oluşan bir platform. Bugün Friendfeed küçük bir kitle tarafından nasıl kullanılıyorsa, yakın zamanda bu kullanım biçimi çoğunluğa yayılacak.

Örneklerim şunlar; Artık bütün sosyal ağlarımızı birbirine bağlayabiliyoruz. Bu konunun üzerine en çok düşen Facebook. Şimdi manuel olarak yapılan bu eylem yakın zamanda otomatik olacak diye tahmin ediyorum.

Bu sadece bir örnek, aynısını hemen hemen her sosyal ağ için yapmak mümkün. Google da bu konuda çok proaktif davranıyor ama Facebook kadar değil. Ben Facebook’u bir ara çok az kullanırken şimdi daha sık kullanmaya başladım. Nedeni ise Facebook ve Friendfeed kullanım amaçlarının birbirine yaklaşmaya başlaması. Aşağıdaki örnek resimde görüyorsunuz. Bir video beğendiğimde bu Facebook ana sayfaya çıkmaya başladı, bir beğeni (like) yaptığımda, arkadaş olduğumda, fotoğraf yüklediğimde…

Direkt mesajlar, fotoğraflar, blogumu takip etme özelliği, grup kurma ve yönetme gibi özellikler hali hazırda Facebook ile Friendfeed arasındaki benzerlikler. Ama Facebook’un hali hazırda Friendfeed’den çok üstün özellikleri var. Bir kere kullanıcı kitlesi çok daha geniş. Etkinliklerimizi oradan yönetebiliyoruz. Widget’lar ile web sitelerini Facebook üzerinden kullanabiliyoruz ve gittikçe diğer sosyal ağlarımızı Facebook üzerinden yönetmeye başlıyoruz, ki buna Friendfeed dahil.

Sonuç olarak bu gelişmeler gösteriyor ki, ileride kullandığımız web sitesi sayısı gittikçe azalacak. Mesela, sosyal ağ olarak sadece Facebook’u kullanacağız. Ona benzer servisler üreten web sitelerinin de geçmişte olduğu gibi Facebook tarafından satın alındığını göreceğiz. Böylece farklı ağlardaki bilgilerimiz tek bir ağda birleştirilerek, o sitenin bizim hakkımızda neredeyse her şeyi bildiğine ve bize ona göre içerik göstereceğine şahitlik edeceğiz. O zaman Web 3.0′a daha yakın bir yapı içerisinde olacak servisler sayesinde kaliteli ve ilgili içeriğe zaman kaybetmeden ulaşma ve bu içeriği paylaşma şansımız olacak… Çok yakın bir gelecekte…

Bu yazı Hasan Başusta tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

FriendFeed’i satın alarak Twitter’a ihtar çeken Facebook bu gelişme ile nereye gideceğini de açıkça göstermişti. Bu birliktelikle FriendFeed’de başlayan yenilikleri Facebook etkisi olarak yorumlamıştık ancak, elbette FriendFeed ekibinin Facebook merkezine taşınması da Facebook tarafında yeniliklerin habercisiydi.

Yeni Facebook Lite duyurulmadan önce Facebook yeni bir özelliği de açıkladı. Daha önce aşina olduğumuz @ sembolüyle kişilere yönelik bildirim yapma stilini etiketleme ile birleştiren Facebook, Twitter’ımtrak bir şekilde kişisel iletileri daha dinamik hale getirmiş ancak Twitter‘da olduğu gibi @ işareti iletinizi yazdıktan sonra görülmüyor ve kişilerin yanısıra fan sayfalarını, etkinlikleri vs. de etiketleyebiliyorsunuz. Fotoğraf etiketlemede olduğu gibi bunda da ilgili kişi tarafından etiketleme kaldırılabiliyor. Ancak bu özelliği kullanmak için biraz beklemek gerekiyor.

Yeniliği sadece ileti paylaşımını aktifleştirmek üzerine yapmayan Facebook, eski yoğun sayfalarından kurtulmuş ve tasarımını da yenilemiş. Google gibi daha büyük ve okunması kolay yazı stili seçen Facebook’un yeni tasarımı aşağıda görebileceğiniz gibi oldukça basit bir yapıya kavuşmuş.

Aslında kısa süre önce mesaj kutusu sayfasının tasarımının değişmiş olması bunun bir işaretiydi ama mesaj sayfasında da küçük bir değişiklik yapılmış. Her sayfada sadeliği yansıtan yeni Facebook, eski kalabalıktan kendini kurtararak güzel bir açılım yapmış oldu.

Önce uygulama, sonra video çöplüğüne dönüşen Facebook, üyelerinin aktif olmasını sağlayacak son haliyle sanırım en çok tuttuğum şeklini aldı. Yeni özellikleri arasına şehire göre aramayı da ekleyen Facebook’un  stratejisi sanırım üyelerine her trendi kendi içinde yaşatmak olarak kurgulanmış.

Lite versiyonun ilk adımı olan bu özelliğin ardından Amerika’da aktif olarak hayata geçen yeni Facebook arayüzüne dil seçimini İngilizce yaprak ulaşmak mümkün. Siz de denemek için hemen dil seçeneğinizi ingilizce yaparak http://lite.facebook.com adresini ziyaret edin! Kullanıcı geri dönüşlerini almak için reklamlarını seferber eden Facebook gibi biz de sizin yorumlarınızı bekliyoruz.

Bu yazı Fırat DEMİREL tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Ahmet, Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 2. sınıfta burslu okuyor. İlk önemli projesi 2007 yılı ortasında, yani henüz 17 yaşındayken, hayata geçirdiği mySchoolog olmuştu.

Bu projenin çok kısa bir zamanda 17 dile çevrilmesi ve Webrazzi dahil dünya çapında 200′den fazla dergi ve blogda hakkında yazılar yazılması ile de adından söz ettirmeye başlamıştı.

Hasan: Ahmet merhaba. Kendini Webrazzi okuyucularına kısaca tanıtır mısın?

Ahmet: 19 yaşındayım, Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 2. sınıfta burslu okuyorum. Yaklaşık 10 yıldır kendimi web geliştiriciliği konusunda geliştiriyorum. Bölümümü seçme nedenim de buydu. İlk büyük adımımı Web 2.0′ın yavaş yavaş ateşlendiği 2007 yılı ortasında mySchoolog adlı projemi hayata geçirerek atmış oldum. Bu proje yurt içinde ve dışında bize madalyalar kazandırdı. Bir yılımı ÖSS’ye verdikten sonra bu senemde de 3.parti uygulamalar ve servisler geliştirdim. Blog Yazarları Derneği yönetim kurulunda bulunuyorum ve ahmetalpbalkan.com‘da blog tutuyorum.

Hasan: FF için ne gibi uygulamalar geliştirdin. Bu uygulamalardan nasıl bir geribildirim aldın?

Ahmet: Bu sene içinde 7 FriendFeed uygulaması hayata geçirdim. Bunları kısaca özetleyeyim:

FFSMS önce Türkiye’de sonra ABD’de açtığımız, “friendfeed postlarınızı SMS ile gönderin” sloganlı bir proje. Çok güzel geribildirimler aldık, alışkanlık hâline getirip kullananlar var. Sandmands firması sponsorluğunda çıkarıldı.

FFSPY kaydolan kullanıcılara, kimlerin kendilerini abonelikten çıkardığını düzenli olarak tespit edip e-posta yoluyla kendilerine bildiriyor. En son uygulamam. Umarım başarılı olacaktır.

FFScheduler ile insanlar ileride ayarladıkları bir tarihte FriendFeed’e gönderilerini atabiliyorlar. Çoğu kullanıcı tam olarak ne işe yaradığını anlamamış olsa da proje lansmanları, açıklamalar, doğum günleri kutlamak için kullanılıyor. İngilizce olarak açtık, yabancı kullanıcılarımızdan biri bizim için tanıtım videosu çekmiş, biz de onu resmi tanıtım olarak kullanmaya başladık. Güzel bir duygu bu, negatif bir geri bildirim almadık. Cevahir AVM sponsorluğunda çıktı.

FFOldAvatars eğlence amaçlı yazdığımız, bir kişinin FF’de geçmişte kullandığı profil resimlerini gösteren bir servis.

FFSummary en talihsiz uygulamam diyebilirim. Kullanıcılara feed’lerindeki günün, haftanın, ayın en iyilerini e-posta ile gönderiyor. Çıktığı gün, FriendFeed yönetimi bu servisi, FriendFeed’in içinden sunmaya başladı.

WhenDidYouJoinFriendFeed.com kullanıcılara FriendFeed’e tahmini olarak ilk ne zaman post girmeye başladıklarını veren bir servis. Yine eğlence amaçlı kullanılan, iyi geribildirimler aldığımız, FriendFeed’in kurucularının ve en popülerlerinin de denediği ve bunu paylaştığı bir uygulama.

FFBlockr ilk çıkardığım uygulama. Şubat 2009′da çıktı ve Hayal Ofisi sponsorluğunda açıldı.  Sizi FriendFeed ağınızdan kimin engellediğini gösteriyor, yoğun ilgi oldu ve biraz da teknik kısıtlardan dolayı şimdilik hizmeti durdurmak zorunda kaldık.  FriendFeed’in ABD kısmındaki bir çok ünlü de bunu denedi.

Web 2.0 Write FriendFeed uygulaması değil fakat bu sene içinde çıkardığımız yine eğlenceli bir araç desek yeridir. Ünlü Web 2.0 Servislerinin logolarıyla yazılar yazıyorsunuz.

Hasan: En çok kullanılan uygulaman hangisi oldu? Diğer uygulamaların kullanıcı rakamları ne düzeyde?

Ahmet: En çok kullanılan uygulamam bu hafta açtığım “WhenDidYouJoinFriendFeed” oldu, 24 saatte yaklaşık 1500 kişi kullandı. Diğerlerinin ise kullanımı yaklaşık 300-1000 kullanıcı arasında kaldı. Aslında bu sayı düşük görünse de FriendFeed gibi aktif kullanıcı sayısının az olduğu ve 3.parti uygulamaları kullanmaktan çekinen kullanıcıların olduğu ortamda iyi bir rakam olduğunu düşünüyorum.

Örneğin FFSMS projemizde şimdiye kadar ABD ve Türkiye’den 300 kullanıcı toplam 350 SMS göndermiş.  Henüz daha birkaç haftalık bir proje için iyi bir rakam. Kullanıcılar 3G bağlantısı veya internet bağlantısına sahip oldukları zaman buna ihtiyaç duymuyorlar. Özellikle ABD kullanıcılarının az kullanma nedeni bu. Ama yine de düzenli olarak kullananlar var. Şu sıralar projeyi hâlâ Friendfeed, Twitter, Facebook gibi sitelerin yasaklı olduğu İran’da hayata geçirmeye çalışıyoruz. Orada FF kullanan en az Türkler kadar kullanıcı var ve 3G bağlantıları yok.

Uygulamalara genelde FriendFeed’in kurucuları ve ABD’deki popüler internet simaları (Robert Scoble, Louis Gray, Leo Laporte…) destek çıkıyorlar. Bu süre zarfında FriendFeed kurucuları ile de iyi bir diyalogum oldu. Fakat aynı desteği Türkiye’deki önemli isimlerden göremedim.

Hasan: Uygulamalarından birisi sayesinde FF’in Türkiye’de en çok takip edilen kişisisin. Bunun etik olmayan bir durum olduğunu düşünüyor musun? Herkesin sadece bir uygulama yükleyerek 40.000 kişiyi takip etmesi FF’in bugünkünden daha karmaşık olmasına yol açmaz mı?

Ahmet: Aslında bu konu büyük bir yanlış anlaşılma. Geliştirdiğim uygulamalar ile İngilizce hesabımda takip ettiğim kişi sayısının bir ilgisi yok. Uygulama yazmadan önce de bu böyleydi. Bildiğiniz üzere bu, Twitter’da uygulanan bir modeldir. Binlerce kişiyi takip eden binlerce hesap görebilirsiniz. Ayrıca FriendFeed’de de keza 1.000 kişiyi takip etmekle 40.000 kişiyi takip etmenin çok farkı yok. Yine FF’de benim yaptığım gibi yapan onlarca kişiyi çevrenizde bulabilirsiniz.

Sonuçta bir insanın sizi takip etmesinden endişe duyuyorsanız profilinizi gizleyebilir veya kişiyi engelleyerek abone olmasını engelleyebilirsiniz. Kimse sizi takip ederek bir karmaşaya yol açamaz. Zaten PR ve İnteraktif Pazarlama-Satış uzmanlarının da üzerine çalıştıkları gibi sosyal ağların bugün böyle bir kullanım şekli de var ve tamamıyla “legal”. Ayrıca bu tür abonelik işlemleri de ücretli hizmet olarak yurt dışında kişi ve firmalara satılıyor. Öngörüm de yakında Türkiye’de de bu uygulamanın yaygınlaşacağı yönünde; zira ffollo gibi uygulamalarla son kullanıcıya indirgenmiş durumda ve bir efor harcamıyorsunuz.

Son olarak bunu otomatik yapmak için son kullanıcının ek bir uygulama kullanmadan da yapabileceği ipucunu verirsem belki yakamı bırakırlar.

Hasan: Uygulamalarda en çok düşündüren uyarı uygulamaların FF’te bizim adımıza yazı gönderebileceği uyarısı ve şifre istemesi. Geçtiğimiz günlerde sen de bir şifre çalınma konusu ile ilgili uygulamalarımızla ilgisi yoktur açıklaması yapmak zorunda kalmıştın. Bu şüphe daha geniş kitlelere ulaşmasında sorun yaratmıyor mu?

Ahmet: Geçenlerde FF’te yaşadığımız bir olay şu şekildeydi. Biri gelip 5-6 kişinin blog, IM, FF şifrelerini (bir şekilde) ele geçirmiş ve hesaplarından yazılar yazmıştı. Gözler bizim üzerimize dikileceği için “bizimle ilgisi yoktur” açıklaması yapma ihtiyacı hissettim. Nitekim ilgisi de yoktu.

Evet, insanlar 3.parti uygulamalara şifrelerini vermekten korkuyorlar. Fakat bizim uygulamalarımızı kullanmak ne bir şifre, ne bir uzak anahtar gerektiriyor. OAuth adı verilen bir sistem sayesinde şifrenizi uygulama sahibine vermeden uygulamayı kullanabiliyorsunuz.

Bu konuda şunu vermek isterim ki, bugün milyonların kullandığı Twitpic kullanıcılarından Twitter şifrelerini istiyor. Twitter uygulamalarının yaklaşık %70′i de bunu yapıyor.  Yine de ben bu vakaların kullanıcıyı kaçırdığını düşünmüyorum. Kullanıcılar, uygulamanın başkaları tarafından kullanıldığını görünce kendileri de denemek istiyorlar. Örneğin; FFSMS genel olarak bu şekilde yayıldı.

Hasan: Önümüzdeki planların neler. Kısa ve uzun vadede ne hedefliyorsun?

Ahmet: Önümüzdeki birkaç sene okul ile daha çok ilgilenip biraz da mühendislikte kendimi geliştirmemin gerektiğini düşünüyorum. Yine bu süre zarfında umarım güzel proje fikirleri bulup farklı insanlarla Türkiye’deki Web sektörünü birkaç adım daha öteye taşıyabilecek gelişmelere adım atabiliriz. En azından şimdiye kadar bu 7 uygulamayla Türk milletini en çok FF uygulaması çıkaran millet ünvanına kavuşturmuş olduk. Kendimi, seçtiğim meslekle ilgili hak ettiğim bir yerde görmeyi umuyorum.

Hasan: Biz de gelişmeleri heyecanla takip edeceğiz Ahmet. Teşekkür ederiz röportaj için.

Bu yazı Hasan Başusta tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Blogunuza yazdığınız yazıların çeşitli sosyal ağlarda ve imleme sitelerinde görünmesi ve yer alması ziyaretçi kazanmanız açısından önemlidir. İlk başta birkaç kişinin eklediği veya paylaştığı içerikler bir süre sonra sizi sürekli takip eden ziyaretçiler olarak geri dönecektir. Blograzzi’nin bu ilk yazısına bundan sonra benzerlerini de göreceğinizi belirterek, WordPress blogunuza “paylaş” bağlantılarını nasıl ekleyeceğinizi anlatarak başlayalım.

Eklenti kullanabilirsiniz!

Paylaş butonları için çok çeşitli eklentiler mevcut. Bu konudaki popüler eklentiler olarak Add This, Share This, Tweet This sayabiliriz. Türkçe olarak da Ekle Bunu aynı işi Türk sosyal imleme sitelerini öne çıkartarak yapıyor. Ne yazık ki kayıtlı olan yerli imleme sitelerinin bir bölümü kapatılmış veya köşeye atılmış durumda. Neyse, bu konuyu sonra Ekle Bunu özelinde bir yazı ile irdeleriz, biz eklentilerimize geçelim.

Add This – Sanırım en eski bu işi yapan site, eklentisi de mevcut. Eklentinin kurulumu standart WordPress eklenti kurulumu aslında. Dosyayı atıp etkinleştirdikten sonra yazılarınızın altına AddThis tuşu ekleniyor. Eklenti aynı zamanda arkada kullanıcıların paylaştıkları içeriklerin istatistiğini de tutuyor.

Share This – Share This eklentisi Add This’e göre daha fazla siteyi destekliyor ve sitesine üye olunduğunda eklenecek siteler listesinde sıralamalar yapmanıza izin veriyor. Kurulumunda ise herhangi bir farklılık bulunmuyor.

Tweet This – İsminden de anlaşılabildiği gibi özellikle Twitter için geliştirilmiş olan bir eklenti. Twitter dışında da pek çok siteye destek sunuyor. Eklentinin en iyi taraflarından biri Twitter’a gönderilen yazı bağlantısının URL kısaltma servisleri kullanılarak kısaltılması. Eklentinin WordPress için geliştirdiği iç fonksiyonları isterseniz tema içinde herhangi bir yerde de kullanabilirsiniz.

[php]

[/php]

Yukarıda ki kodu kullanarak Twitter’a gönderilecek notu hazırlayabilirsiniz.

Kendi işinizi kendiniz görürsünüz.

Sosyal ağlara veya imleme sitelerine paylaş düğmeleri yapmak için mutlaka eklenti kullanacaksınız diye birşey yok. Zaten bu sitelerin hemen hepsi paylaş düğmeleri ya da araçları yayınlıyorlar. Ben burada birkaç farklı bağlantıyı paylaşacağım. Aşağıdaki kodları blogunuzda istediğiniz yere yerleştirerek paylaş düğmelerini elde edebilirsiniz.

Facebook

[php]

&title=“>Delicious’ta paylaş
[/php]

[php]
Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Malum gecenin hemen ardından, FriendFeed’de uzun tartışmaların alt kısmına gelen yorum ekleme linki kullanıcı dostu bir yenilik olarak göze çarpsada bu yenilik blog da dahi duyurulmadı. Dün akşam ise sosyal ağların gelişim sürecinin de bir unsuru olan ve Twitter ile aşina olduğumuz kişiselleştirilebilir sayfa tasarımı nihayet duyuruldu. Daha önce arzulanan ancak paylaşılan 6 farklı tema ve özel Duck Hunt teması ile geçiştirilen yenilik, dün akşamdan itibaren aktif olarak kullanılıyor.

Ayarlar sayfasından ulaşabileceğiniz yenilik sayesinde sayfanıza arkaplan resmi yükleyebilir ve 3 farklı alanda kendi seçtiğiniz renkleri kullanabilirsiniz. Hemen örneklerini gördüğümüz tasarım yeniliği, FriendFeed için güzel olsa da, Google’ın beta süreci misali alışıldık durumdan vazgeçmek istemeyenler tasarım değişikliklerini gözardı edecek şekilde ayarlama yapabiliyor. Kişiselleştirilen sayfa tasarımının yanında yeni temaların da eklendiğini hatırlatmakta fayda var. Ayrıca tema değişikliğini yöneticisi olduğunuz gruplarda da uygulayabiliyorsunuz.

Bu yeniliği Facebook satın almasına direkt olarak bağlamak elbette pek doğru olmaz ancak iki tarafta da sanki bir değişim ve Twitter’a karşı galip gelme arzusu var. Bunu başarmak için midir bilinmez anlaşma gereği FriendFeed şu sıralarda kendini yaklaşık $50 milyon değere ulaştıran küçük ofisinden Facebook merkezine taşınmakla meşgul. Asıl olay sanırım bundan sonra başlayacak…

Bu yazı Fırat DEMİREL tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Gerçekleşen satın almanın finansal boyutu ile ilgili taraflar herhangi bir açıklama yapmadılar. Ancak kuruluşu esnasında $5 milyon yatırım almış olan FriendFeed’in Facebook hisselerini de kapsayan bir anlaşmaya imza attığı konuşuluyor.

TechCrunch’ın FriendFeed’in kurucu ortağı Bret Taylor ve Facebook Başkan Yardımcı Chris Cox ile gerçekleştirdiği özel röportajına göre FriendFeed Facebook yapısına entegre olacak ancak bağımsız olarak çalışmayı da sürdürecekmiş.

Sosyal medyadaki ilk izlenimlere bakılırsa FriendFeed’in önde gelen kullanıcıları bu satın almadan çok memnun gözükmüyorlar.

Benim görüşüm ise sanırım pazarlama çalışanlarını fazlasıyla ilgilendirecektir ki, zaten Facebook ile sosyal ağlarla yoğun olarak ilgilenmeye başlayan Türk internet kullanıcıları FriendFeed’i de kısa süre içinde keşfedecek ve servisin Türkiye’deki hedef mecralar arasındaki yeri güçlenecektir.

Önemli bir haber ve güzel bir gelişme olarak gördüğüm bu satın almanın bir de pazarın hareketlendiğine dair gösterge niteliği var ve bunu da kesinlikle dikkate almak gerekiyor.

Her ne kadar Google tarafından satın alınacağını tahmin ettiğim FriendFeed’in Facebook tarafından satın alınmasına biraz şaşırmış olsam da, nedense içimde bu sefer de hem Facebook’un hem FriendFeed’in paket olarak Google bünyesine geçeceğine dair bir inanç var.

Çok fazla komplo teorisine girmeden Webrazzi’nin 3. yaşında böylesine güzel bir haber veriyor olmaktan mutlu olduğumu söyleyerek, sözü sizlere bırakmak istiyorum. FriendFeed’in Facebook tarafından satın alınmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.

Birden fazla marka, hesap ve sosyal medya pazarlamacısıyla çalışılması gereken durumlarda Twitter hesaplarının yönetiminin zor olduğunun bilindiği pazarda coTweet bir süre önce kapalı beta olarak hizmet vermeye başlamış ve Coca-Cola, Pepsi, Starbucks, Microsoft gibi birçok dev şirketi müşteri portföyüne dahil etmişti. Geçtiğimiz günlerde Baseline Ventures, Founders Fund, First Round Capital, SV Angel, Maples Investments ve Freestyle Capital gibi önde gelen yatırım şirketlerinin Seri A kapsamında toplam $1.1 milyon yatırdığı coTweet bu yatırımla birlikte Twitter’a odaklı CRM servisini herkese açtı ve kayıt almaya başladı.

Ücretsiz hesabıyla 6 farklı Twitter hesabını yönetebildiğiniz, yönetim ve mesaj gönderimi için ek kullanıcılar dahil edebildiğiniz, kullanıcılara görev verebileceğiniz coTweet, kurumsal bir Web 2.0 servisi olarak daha yoğun kullanımlar için de premium paketler sunuyor olacak.

Sadece Twitter hesaplarına mesaj göndermek için değil, istatistiksel anlamda da yönettiğiniz marka için Twitter raporları sunan servis, tek çatı altında kontrollü bir kampanya yönetimi için artı değer yaratıyor.

coTweet türünde sosyal medya pazarlamasına odaklı servislerin hayata geçirilmesi gerektiğini düşünüyordum, bunu yaparken de sadece Twitter değil, FriendFeed, YouTube ve diğer video siteleri ile blogları da kapsayan bir yapı kurguluyordum. coTweet bu alanda sadece Twitter’a odaklanarak olması gerektiği gibi hızlı ve dinamik bir modelleme yapmış ve yarışta pazara ilk giren olarak liderliği ve tabi ki yatırımı yakalamış.

İlerleyen dönemlerde serviste farklı mecralarla genişlemeye gidilmesi gerekeceğini tahmin etsem de şu an için çok yeni sayılabilecek girişimin kısa süre içinde önemli sayıda kurumsal müşteriye sahip olacağına da fazlasıyla inanıyorum.

Eğer müşterilerinizin markaları ya da kendi markalarınız için Twitter üzerinden birden fazla hesap ya da kişiyle pazarlama aktiviteleri yönetiyorsanız coTweet’i denemenizi öneririm.

Bu yazı Arda Kutsal tarafından yazılmış olup Webrazzi'de yayınlanmıştır.