Webrazzi

Turuncux.com, arkadaşlık 2.0 ve pazar analizi

Arda Kutsal | 02 Mayıs 2008 | 17 Yorum Tweet

Geçtiğimiz günlerde haberdar olduğum Turuncux.com‘u incelemek için uzun uzun kayıt sonrası gelen profil formlarını doldurdum. Bir arkadaşlık sitesi olan Turuncux.com‘u özellikle incelemek istememin sebebi sitenin sloganı olan “Arkadaşlık 2.0” olmuştu.

Tüm sayfaları AJAX ile neredeyse yüklemesiz çalışan sitenin kapsamında klasik arkadaşlık sitelerinden farklı olarak çok fazla birşey gördüğümü söyleyemeyeceğim. Popüler servis HotOrNot.com benzeri bir profil resmi oylama alanı bulunuyor, bunun dışında geniş içeriğe sahip profil sayfaları ve üyeye göz kırpmak gibi özellikler mevcut. Eminim daha birçok gözümden kaçan özellik olmuştur ancak daha fazla zaman harcayamadım.

Servisin ülkemizin neredeyse %99 sitesinde bulunmayan “üyelik iptali” özelliğini ise takdirle karşıladım. Birkaç tık ile test üyeliğimi hemen kapatabildim.

Turuncux.com bu özellikleri ve yüklemesiz sistemi ile lokal ve global arkadaşlık siteleri arasından sıyrılıp kendisini kabul ettirir mi bilemiyorum ancak bu rekabet ortamında işinin zor olduğunu söyleyebilirim.

Konuyu Webrazzi’de çok fazla gündeme almadığımız arkadaşlık sitelerine getirince, bunun üzerine biraz daha konuşmamın faydalı olacağını düşünüyorum.

Ülkemizde ve hatta dünya çoğunluğunda sosyal ağlar ile arkadaşlık sitelerinin farkının tam olarak algılanmadığını biliyoruz. Üst düzey internet kullanıcıları dışında global pazarlarda da bu durum söz konusu.

Facebook‘u eski arkadaşları ile hasret gidermek için kullananların sayısının çok üstünde bir popülasyonun burayı Match.com‘dan farksız kullanmadığını biliriz.

Ancak elbette durum böyle olunca ülkemizin en yüksek gelir akışına ve trafiğe sahip internet varlıklarının arkadaşlık siteleri olması da kaçınılmaz. Yonja.com, SiberAlem.com gibi servislerin yanında önemli trafik sahibi olan irili ufaklı birçok site mevcut. Buradaki gelir durumunu yaptığım bazı analizlerle ortaya dökmem gerekirse, SiberAlem.com‘un yıllık cirosunun MyNet ile aynı seviyelerde olduğunu tahmin ediyorum.

Arkadaşlık sitelerinin gelir kalemlerinin büyük bölümü üyelik ücretleri olmasından dolayı diğer birçok web sitesinden farklı olarak reklam gelirleri ise düşük oluyor. Aslına bakarsanız bu durum iş modeli anlamında çok daha değerli bir tablo olmasına karşılık şirketlerin yatırım alma potansiyelleri açısından birçok sebepten dolayı avantajlı olamıyor.

Son günlerde televizyonda SiberAlem.com reklamlarının dönmeye başlamasını şirketin bir süre önce bahsettiğim satış arayışına bağlayabileceğimiz gibi elbette Facebook etkisini kırmak için başlattığı bir kampanya olarak da değerlendirebiliriz. Bildiğiniz üzere Facebook etkisi yıllarının kapalı kutusu Yonja.com‘u açmayı bile başardı.

Kısacası bu kadar fazla oyuncunun olduğu ve bir o kadar da kullanıcılardan hızla ilgi gören bir alanda fark yaratarak ön plana geçmenin Turuncux.com için zor olacağını tahmin ediyorum.

Arkadaşlık sitelerinin gelir durumlarının üyelik ücretleri ile yüksek olması hakkında da son bir noktaya dikkat çekmek istiyorum.

InterproMedya tarafından gerçekleştirilen Tüketici Trend Araştırması kapsamında internetten alışveriş yapma oranının %12.3 çıkmasının yanında arkadaşlık sitelerine üyelik ücreti ödeyen kullanıcıların varlığı bilmemiz bence ilginç bir çelişki yaratıyor. Acaba ülkemizin internet kullanıcıları arkadaşlık sitelerine kredi kartı ya da SMS ile üye olduklarında, ya da birçok affiliate linki üzerinden numaralarını yazarak logo, melodi indirdiklerinde e-ticaret yaptıklarını farketmiyorlar mı? Yoksa internet üzerinden SMS ile yapılan alışveriş e-ticaret sayılmaz mı?

EBİ siteleri üçü birarada satışa hazırlanıyor

Arda Kutsal | 14 Şubat 2008 | 24 Yorum Tweet

Güvenilir bir kaynaktan aldığım duyuma göre EBİ‘nin sahibi olduğu SiberAlem.com, ideefixe.com ve itiraf.com ile ilgili bir süredir global boyutta satış çalışmaları sürdürülmekteymiş.

Konuyla ilgili şimdilik paylaşabileceğim bilgiler bu seviyede olmasına karşılık önemli bir bilgi olarak EBİ‘nin üçlü satış için belirlediği bedelin $20 milyon seviyesinde olduğunu da eklemek isterim.

Satış ile ilgili söz konusu web sitelerini ayrı ayrı satmayan EBİ‘nin siteleri değerlendirme boyutunda en yüksek bedeli SiberAlem.com için istediğini de söyleyebilirim.

Bir süre önce yapmış olduğum analizlerde SiberAlem.com‘un yıllık $4 milyon civarında bir ciroya ulaştığı sonucuna varmıştım. Bu elbette benim kişisel olarak yaptığım bir çalışmanın sonucuydu. Doğruluğunu garanti edemesem artı eksi oynamalarla reel değerlere yakın olduğunu tahmin edebiliyorum.

Eğer yapmış olduğum yıllık ciro analizinin doğru olduğunu kabul edersek SiberAlem.com‘un söz konusu $20 milyon olan toplam bedel içinde en yüksek seviyeye sahip girişim olduğunu düşünebiliriz. Nitekim aldığım bilgiler de zaten bu düşüncemi doğrular boyutta.

Burada benim dikkatimi çeken aslında SiberAlem.com‘un sahip olduğu değerden ziyade ideefixe.com‘un düşük değerlemesi oldu. Elbette Türkiye‘nin ilk e-ticaret sitelerinden olan ideefixe.com‘un son dönemlerdeki değişimleri ile orantılı kan kaybettiğini biliyoruz. Diğer taraftan Türkiye‘nin en büyük e-ticaret sitesinin bile düşük kar marjlarından dolayı sıkıntılı olduğunu duyuyoruz. Ancak genç nüfus, artan online ticaret hacmi ve Türkiye internet pazarına olan yabancı ilgisi düşünüldüğünde, buradaki fırsatın kısa vadeli kazanımlar için kaçırıldığını da düşünmeden edemiyorum.

Son olarak, EBİ‘nin tüm değerli servislerini elinden çıkarttıktan sonra nasıl bir yol izleyeceğini de merak ettiğimi söylemeliyim. Benim aklıma ilk gelen şu günlerde üzerinde çalışılan ortak network uygulaması Kirpi.net oluyor. Söz konusu satış kapsamında Kirpi.net‘in ismini duymamış olduğum için en olası tahminim Kirpi.net‘in merkezi bir sosyal ağ olarak birçok site için ortak veritabanı olması ve EBİ‘nin internetteki potansiyelini buraya aktarması yönünde oluyor.

Konuyla ilgili şirket yetkililerinden açıklama gelirse paylaşıyor olacağım, ayrıca eğer bu konuda yorumlarınız olursa eminim değerli bir beyin fırtınası ortamı yaratmış oluruz.

NOT: Konuyla ilgili olabilecek “EBİ siteleri hakkında okur analizi” isimli yazıyı da tavsiye ederim.

EBİ siteleri hakkında okur analizi

Arda Kutsal | 22 Ocak 2008 | 19 Yorum Tweet

Geçtiğimiz günlerde bir e-posta aldım. Gönderen kişi postanın ekinde bir de yazı göndermişti. Kısaca Webrazzi‘yi uzun zamandır takip ettiğini ve beğendiğini belirttikten sonra şunları yazmıştı.

“Dışarıdan yazı yayınlıyor musunuz bilmiyorum, ama bu kadar zaman siz değinmeyince içimdeki bir yarayı yazayım dedim.

Bir miktar çalıştığım bir şirket olması ve başka sebeplerle adımın yayınlanmasını istemiyorum.
Elimden geldiği kadar içten olmaya çalıştım yazarken, saygılarımla.“

Her ne kadar Webrazzi‘de yapmadığım bir uygulama olmasına karşılık yazının sizlerin ilgisini çekeceğini düşünerek, gönderen kişinin de gizlilik talebine saygıyla adını yayınlamadan yazısını paylaşmak istiyorum.

EBİ Sitelerine Çok Yazık Oldu

Bir zamanlar EBİ siteleri ortalığı hallaç pamuğu gibi atardı. Bir itiraf.com vardı ki, sürekli olarak bütün gazeteler onu yazardı. Hatta Doğan Grubu ile Uzan Grubu‘nun kavgası bile bir itiraf.com itirafı vesilesiyle Hürriyet‘e olan haberle başlamıştı.

Siberalem.com vardı ki, Türkiye‘nin neredeyse tek komünite/arkadaşlık platformuydu. Hürriyet Gazetesi‘ne manşetten giren tek site olmuştu (Budapeşte single turuyla). Yonja filan ya yoktu, ya çok gerilerdeydi.

Hele ideefixe. Elektronik ticaret sitelerinin kentli, samimi yüzüydü.

Bugün hepsi çok kötü durumlarda. Dün Alexa ilk 20‘de olan siteler çoktan ilk 100‘den düştü.

Özellikle itiraf.com ve siberalem.com için acaba bunlar “modaları geçen” faaliyetlerdi ve o yüzden mi düştüler? Yahut “Facebook varlığı mı hırpaladı bunları?” diye düşünüyor insan.

Fakat, Facebook‘tan yahut Netlog‘dan çok önce başladı düşüş.

Akla gelen makul bir olasılık şu:

Bu siteler, kurum değil kişiler üzerinden yürüyen sitelerdi.
İtiraf.com, Ersan Özer; Siberalem.com da Metin Solmaz adıyla özleşmişti. Ideefixe.com ise, Ersan Özer ve Metin Solmaz‘ın kişisel çabaları ve geçmişte Anet‘te yöneticilik yapmış, şimdi de Doğan Sosyal Platform A.Ş.‘nin Genel Müdürlüğünü yapan Deniz Karabacak‘ın yönetimiyle yürüyordu. Bu isimlerin üçü birden peş peşe gruptan ayrıldı. Yerlerine de asistanları geçti.

Bütün bunlar 2004‘ün son, 2005‘in ilk aylarında oldu. Arkasından sitelerin hızlı yükselişi bir yıla yakın bir süre daha devam etti. Eski ve oturmuş siteler olduklarından, internet kullanıcısı sayısı da hızla arttığından bu yükselişi de normal karşılamak lazım.

Geçen zamanda bu üç siteye de neredeyse hiçbirşey yapılmadı. İtiraf.com, olduğu gibi kaldı. Siberalem.com‘un işlevleri olduğu gibi kaldı, kurum kimliği Match.com‘a benzetildi. Herkes sitesini sosyal ağlara yaklaştırırken, Siberalem.com “Yalnızlığın alemi yok” diyerek yalnızların, çaresizlerin sitesiymiş gibi davrandı.

Ideefixe.com, bilgisayar ve sair malzeme satışını durdurdu, kültür ürünlerine döndü. Beklenenin aksine kitap satışı da küçüldü.
Çok gerisindeki KitapYurdu.com yaklaşık dört katı trafik ve satış hacmine ulaştı. Eskiden bir sanal fuar olurdu, herkes onu konuşurdu. Son sanal fuarı duyan oldu mu?

Derken geçtiğimiz aylarda Siberalem.com ve İtiraf.com nihayet yeni versiyonlarını açtılar. İtiraf.com, “alkış” filan gibi bir kısım özellik eklemiş olsa da trafiğini kıpırdatamadı. Siberalem.com ise yaklaşık Türkiye‘nin muteber teknoloji firmalarından Yoğurt tarafından 3 yıla yakın süren ve birkaç ay önce açılan “yeni versiyon” yazılımı sonucunda yeni ne yaptı, ben şahsen bulamadım.

Siberalem.com, televizyon lansmanına hazırlanıyormuş. Türkiye’de her batmakta olan iş, lansman yapar. Hatırıma Turk.net, HemAlHemSat.com filan geliyor. Bunların düşüşleri tam lansmanı ertesine denk gelmişti.

Türkiye’den çıkan en orijinal ve başarılı işler arasındaydı bunlar. Çok yazık oldu. Umarım toparlarlar.

Açıklama: Yazının yazarı eski bir EBİ çalışanıdır ve adının açıklanmasını istememektedir.

Kişisel olarak bu yazıya birkaç ekleme yapmak istiyorum. Söylenenlere katılmamak elde değil. Özellikle İtiraf.com ve Ideefixe.com için bir düşüş kesinlikle gözle görülebiliyor. Ancak SiberAlem.com‘un hala kârlı bir yapıda olduğunu da tahmin edebiliyorum. Sosyal ağlar ile arkadaşlık sitelerinin birbirinden farklı kitlelere hitap ettiğini, arkadaşlık sitelerinde arananın sosyal ağlarda bulunamayacağını savunan bir kişi olarak, arkadaşlık sitesi kıvamındaki girişimlerin gelir modellerini sürdürebileceklerine inanıyorum. Ülkemizde SiberAlem.com‘un trafik anlamında bir düşüşü söz konusu olsa bile bunun gelir anlamında ne kadar etki yarattığını ancak yetkili ağızlar bilecektir ama durumun tehlike seviyesinde olacağını tahmin etmiyorum.

Dediğim gibi şu aşamada sadece tahmin ediyorum. Konuda adı geçen sitelerin özünü bilen, detay paylaşmak isteyen ve fikirlerini belirtmek isteyen yetkililer ya da taraflar olursa memnun olurum. Yorumlarla bu yazının çok daha zenginleşeceğine inanıyorum.

Gayet.net artık sadece Doğan Online’ın!

Arda Kutsal | 23 Kasım 2007 | 11 Yorum Tweet

Aldığım duyumlara göre OverTeam tarafndan geliştirilen ve bir süre öncesine kadar Doğan Online ile OverTeam ortaklığında yönetilen Gayet.net artık tamamen Doğan Online bünyesine geçti.

Gayet.net‘e giriş yaptığınızda gayet.ekolay.net alan adına yönleniyor olması söz konusu satış sonrasında mı gerçekleşti bilemiyorum ancak artık durum bu şekilde ve servis ekolay.net altından yayında.

Söz konusu satış öncesinde OverTeam‘in serviste bir ortaklığı bulunmaktaydı ancak satış sonrasında tüm servisin Doğan Online sahipliğine geçmesi OverTeam bundan sonra ne yapacak diye düşündürdü.

Biraz araştırınca aldığım ayrı bir duyum henüz netleştirmiş olmasamda gelişmenin eksik kalan parçalarını birleştirdi. OverTeam kurucusu ve Genel Müdürü Metin Solmaz zamanında kurduğu ve yönettiği daha sonra 2004 yılında ayrıldığı SiberAlem.com‘u geri almış.

Ülkemizin arkadaşlık siteleri arasında en kârlı konumda olan SiberAlem.com‘a geri dönüşün Gayet.net‘ten çıkışla ilişkisi var mıdır tam bilemiyorum. Ama hareketli bir süreç sonucunda OverTeam ve Metin Solmaz için kazançlı bir değişim olarak görüyorum. Yine de, Doğan Online, Facebook‘un sosyal ağlara bu kadar zarar verdiği dönemde Gayet.net‘in tamamına neden sahip olmak istedi analiz etmek lazım. Diğer taraftan Metin Solmaz eğer duyumlarım doğruysa SiberAlem.com‘un trafiğinin düşüşte olduğu bu dönemde neden söz konusu yatırımı yaptı o da ayrı bir soru.

Gelişmeler olursa ya da bilgilendirme gelirse paylaşıyor olacağım.

GÜNCELLEME: Metin Solmaz tarafından bu yazıya yapılan yorumda SiberAlem.com‘la ilgili bir geri dönüşün ya da alımın söz konusu olmadığı açıklandı.