Geçtiğimiz günlerde hizmete sunulan ve bizimde haberini yaptığımız Facebook Connect ilk meyvelerini vermeye başladı. Facebook ve MySpace gibi sosyal ağlara oyun uygulamaları hazırlayan Zynga, iPhone için geliştirdiği Live Poker oyununa Facebook Connect ile bağlanma imkanı sağladı

Bu hizmetle birlikte iPhone’nundan Poker oynamak isteyenler Facebook’tan arkadaÅŸlarını masalarına davet edip, uzun Poker geceleri geçirebilecekler. Tabi iPhone’larının ÅŸarjı izin verdiÄŸi müddetçe…. Oyunda Facebook dışında Myspace, Bebo, Hi5 ve Zynga’nın kendi profilini de kullanmak mümkün.

Facebook ve MySpace’de en çok oynanan oyunlarından olan Texas Hold’em Poker’in yaratıcısı da olan Zynga, sosyal aÄŸlar ve mobil uygulamaları birleÅŸtirerek geleceÄŸin oyun kültürünün en önemli oyuncularından biri olmaya aday.

Zynga oyunlarını çeÅŸitli sosyal aÄŸlarda profillerine ekleyen oyuncu sayısı 10 milyonu geçiyor. Günlük aktif oyuncu sayısı ise 4 milyon civarı olarak söz ediliyor. Apple CEO’su Steve Jobs’un 2008 sonu iPhone 3G satış tahmininin 10 milyon olduÄŸu göz önüne alındığında, Zynga networküne Live Poker ile bir kaç milyon kullanıcı daha dahil olacak diyebiliriz.

Sosyal aÄŸlara yönelik oyun geliÅŸtirmenin geleceÄŸinin çok parlak olduÄŸu ve bu piyasadaki ÅŸirketlerin milyon dolarlık yatırımcılar bulabildiÄŸi görülürken, Türkiye’de neden bu piyasaya ciddi olarak iÅŸ yapan ÅŸirket bulunmadığı ise büyük bir soru iÅŸareti. Bir örnek verecek olursam, Facebook’un en popüler oyunlarından 4′üne imza atan Londra merkezli Playfish geçtiÄŸimiz ay $17 milyon yatırım aldı ve toplam yatırım miktarını $20 milyon’un üzerine çıkardı.

Çok fazla ciddi alınmaması gerektiÄŸini önersek de alternatif azlığından Alexa Türkiye 100‘e bakarsak, listede bir kaç tane oyun sitesi görüyoruz. Bu sitelerin günlük ziyaretçi sayıları milyonları buluyor. Çok basit bir analiz olsada genel olarak ÅŸunu çıkartabiliriz ki, Türk internet kullanıcısı söz konusu olunca online oyun piyasası kesinlikle dikkate alınması gereken ve fırsatlarla dolu bir alandır…

Yurt dışında ve Türkiye’de baÅŸarılı bir fikre oturtulan bir startup’ın kendi kendini kolay pazarlaması için en önemli ÅŸey iÅŸin kendi kendini bir kaç sade cümlede anlatabilmesi ya da ana sayfadaki net yönlendirmeyle bir an önce sonuca gidilmesidir. (Bu cümle çok uzun ve hatalı olurdu bir startup özeti için mesela, çok uzun ve virgül eksik.)

Birer güzel örnek vererek yeni girişimler için üstünde durulmasını tavsiye ettiğim sadeliği vurgulayacağım. Zaten VC görüşmelerinde de zamanın ne kadar önemli olduğu dillendirilirken temelde yatan problem de işin kendi kendini anlatabilmesidir her zaman.

İlk örnek startup Forvo.

Uzun bilgi: “the pronunciation guide - All the words in the world pronounced by native speakers // telaffuz rehberi - yerel konuÅŸmacılar tarafından seslendirilen dünyadaki bütün kelimeler”

Üç aşama var. Kelime ekle, Telaffuz et, Dinle&Öğren

Tanım, tasarım ve ana sayfa içeriğinde gereksiz hiç bir ayrıntı yok. Dolu ama sade bir sayfa. Sonuç: http://www.forvo.com/word/tomato Tek kelimeyle domates!

Fikir dünyayı kurtarır mı? Bence kurtarabilir. Geliştirilmeye çok açık bir proje. (Sadece fikirler değil, insanlar dünyayı kurtarır, kurtarmıştır.)

İkinci örnek TinyPaste.

Twitter’ın 140 karakter devriminden sonra uzun metinlerin paylaşılması konusunda bir duraklama dönemi yaÅŸanıyor. Mail grupları, forward mailler kullanılan yollardan birisi. Fakat TinyPaste microblogging trendini uzun metinlerle kavuÅŸturuyor. Aslında mantık çok basit ve sonuç “abi bu nasıl aklıma gelmedi, TinyURL mantığı iÅŸte” durumu. Nasıl ama? (http://tinypaste.com/f5810)

BoÅŸ bir anasayfa, sadece iÅŸlevini yapan bir arayüz. Bir adet de Firefox eklentisi. Daha ne olsun? Twitter’da paylaşılma yüzdesi TinyURL’yi yakalar mı, baÅŸka yerlerde kullanım alışkanlığı kazanılır mı zaman gösterir.

Dünyayı kurtarır mı? Kurtarmaz, ama bir zaman sonra bağımlılık yapar. Bağımlılık yapan diÄŸer herÅŸey gibi…

Kurumsal Web 2.0 uygulamaları Ä°nternette yükselen trendler arasında. Ekonomik kriz ortamının sadece reklam gelirine endeksli çalışan ÅŸirketlerin geleceÄŸini tehdit ettiÄŸi bir dönemde, ücretli ve klasik iÅŸ modellerine yönelmiÅŸ kurumsal uygulamaların önü daha da açıldı. Kurumsal Web 2.0 uygulamaları denince akla ilk gelen servisler white label sosyal aÄŸ uygulamaları, kurumsal RSS çözümleri ve kurumsal verimlilik araçları. Bir kurumsal Twitter modellemesi olan Yammer‘in TechCrunch50′den zaferle ayrılmasından sonra da, mikro-blogging ve sosyal mesajlasma araçlarının kurumsal alanda kullanımı popülerlik kazanmaya baÅŸladı.

Yammer bu alanda en çok bilinen servis fakat birçok alternatif firma da bu pazara adım atmaya baÅŸladı. Pistachio Consulting geçtiÄŸimiz günlerde 19 kurumsal mikro paylaşım servisini karşılaÅŸtıran ilginç bir rapor hazırladı. Bu servisler arasında dikkatimi çekenlerden bir tanesi Socialcast. Yammer’den çok daha önce kurulmuÅŸ olan servis, Yammer’e göre daha geliÅŸmiÅŸ ve inovatif özellikler sunmakta.

Socialcast bir Twitter modellemesinden çok, içinde mikro-bloging’i de içeren kurumsal bir FriendFeed uygulaması. Uygulama aralarında Delicious, RSS feedleri, Twitter, YouTube, ve LinkedIn’in dahil olduÄŸu birçok web servisinde dağılmış olan aktivitelerinizi ÅŸirket içerisinde çalışma arkadaÅŸlarınızla paylaÅŸmanıza olanak saÄŸlayan bir platform. Dolayısıyla uygulama kurumsal hayat akışı aracı olarak tanımlanabilir. Bunun yanında Socialcast’in LinkedIn Answers‘a benzeyen ve kullanıcıların calışma arkadaÅŸlarına kolayca sorular sorup, onların sorularına cevap vermelerine de olanak saÄŸlayan bir özelliÄŸi de var. Bu özellik sistemin kurumsal verimliliÄŸi arttırmak adına eklediÄŸi önemli özelliklerden bir tanesi.

VC firmaları her zaman doÄŸru gelir modelleri olan ÅŸirketlere yatırım yapmak isterler. Fakat Socialcast o kadar baÅŸarılı bir gelir modeli oluÅŸturmuÅŸ ki, VC firmalarından büyük miktarlarda yatırım almaya bile ihtiyaç duymamış. Socialcast’in gelir modeli önümüzdeki dönemde çok sık göreceÄŸimizi düşündüğüm düşük maliyetli üyeliÄŸe dayanıyor. Buna göre, 5 çalışana kadar ÅŸirketlerden herhangi bir ücret talep etmiyorlar. 5 kiÅŸiden sonra sisteme eklenen her çalışan için ÅŸirketlerin aylık 5 dolar ödemesi gerekiyor. Ayrıca Socialcast, üniversiteler, eÄŸitim kurumları ve sivil toplum örgütleri için de özel programlar ve fiyatlandırmalar uyguluyor.

Türkiye’de kurumsal web uygulamalarının önemi tam olarak anlaşılmış durumda deÄŸil. Bunun bir çok sebebi olabilir ama bence en önemli nokta ÅŸirketlerin hala bu tarz uygulamaların kurumsal verimliliÄŸi ciddi boyutta arttırabileceÄŸini farketmemiÅŸ olmaları. Fakat her iÅŸte olduÄŸu gibi, bu pazarda da gözü kara, vizyoner giriÅŸimcilere ihtiyacımız var. Kurumsal web uygulamaları konusunda Webrazzi’de daha önceden yayınlanmış iki yazıyı “Web 2.0 kurumsal boyuta geçiyor” ve “Kurumsal wiki uygulamaları yükseliÅŸte” tekrar gözden geçirmek faydalı olabilir.

Geçen hafta 22.7 milyon dolar yatırım alan LinkedIn‘den yeni haberler gelmeye devam ediyor. DiÄŸer sosyal aÄŸ siteleri gibi uygulama ekleme özelliÄŸini hizmete sokan LinkedIn‘in farkı ise sadece deÄŸerlendirmeyi geçen uygulamaların sitede yer bulabilecek olması. GeliÅŸtiriciler ilk önce projelerini anlatıp onay aldıktan sonra uygulama geliÅŸtirme alanına ulaÅŸabilecekler. LinkedIn bu onaylama sistemiyle kendi konsepti dışındaki uygulamaların önüne geçmeyi amaçlıyor ve buna ek olarak kullanıcıların profil sayfalarında da sadece 15 uygulamanın görüntülenmesine izin veriyor. Yani, sistemi bir uygulama karmaşı içine sokmaktansa uygulamalar ile birlikte kullanıcıların profillerini zenginleÅŸtirmek ve iletiÅŸimi arttırmak amaçlanıyor. Uygulamalar sayfasına buradan ulaÅŸabilirsiniz. Uygulama geliÅŸtirmek için ise buradaki formu doldurarak kabul görmeniz gerekiyor.

LinkedIn uygulamaları Open Social API’si kullanılarak geliÅŸtirilecek.  Åžimdilik sadece 9 uygulama var. Uygulamaların hepsi kendi alanlarında önde gelen sitelerle yapılan ortaklıklar sonucunda hayata geçirilmiÅŸ. Dosya paylaşımı ve depolanması için Box.net, sunum paylaşımı için Google Docs ve Slideshare, online proje yönetimi için Huddle.net, blog uygulamalarında Wordpress ve Six Apart, okuma listesi uygulaması için Amazon, gezi uygulaması için Tripit ile ortaklıklar kurulmuÅŸ ve uygulamalar hayata geçirilmiÅŸ.

Sosyal aÄŸların olmazsa olmazları arasına giren uygulamalar LinkedIn’e yeni bir hava katacaktır. DiÄŸer taraftan Facebook için uygulama geliÅŸtiren ÅŸirketlerin milyonlarca dolarlık yatırımcı bulmaları, LinkedIn platformuna uygulama geliÅŸtirmeyi cazip hale getiriyor. Bu platform için geliÅŸtirilecek yenilikçi uygulamaların sahipleri de en kolay yoldan iÅŸ ortaklıkları kurabilirler.

TechCrunch’ın haberine göre, Facebook platformuna yeni bir soluk getirecek ve kullanan sitelerde Facebook profilinizi kullanabilmenizi saÄŸlayacak olan Facebook Connect 30 Kasım‘da genel kullanıma sunuluyor.

Facebook üzerinde kullandığınız gerçek isim ve gerçek profil bilgilerinizle her sitede yeni profil yaratmanıza gerek bırakmayacak olan platforma en büyük umudu yine Facebook’un kendisi baÄŸlamış durumda. Kendi çalışanlarının bir bölümü tarafından dahi öldüğü söylenen Facebook platformu, Connect ile yeniden hayat bulmayı umuyor.

Facebook’un uygulama geliÅŸtiricileri içeride uygulama geliÅŸtirmeleri için teÅŸvik etmesi ve buna ek olarak ÅŸirketin fbFund üzerinden çalışmalara fon saÄŸlama çalışmaları bugüne kadar tam olarak baÅŸarıya ulaÅŸtı diyemeyiz. Aynı zamanda tüm bunlara raÄŸmen Facebook platformunda kullanıcıyı tam olarak kendine baÄŸlayacak uygulamalar da hala bulunmamakta. Facebook Connect ile ÅŸirket içeriye uygulama geliÅŸtirmek yerine dışardaki uygulamalara profil saÄŸlayarak yerini saÄŸlamlaÅŸtırmayı amaçlıyor.

Facebook Connect’in kullanıcılarına saÄŸlamayı amaç edindiÄŸi 5 ana özellik üzerine kurulu.

• Güvenli Kimlik DoÄŸrulaması : Facebook geliÅŸtiricilere sunduÄŸu doÄŸrulama servisleriyle kullanıcılarının profil sorunlarının ve güvenlik açıklarından kaynaklanan olası problemlerinin önüne geçiyor ve bu sayede kullanıcıya güvenli bir ortam sunmayı hedefliyor.
• Gerçek Kimlik : Facebook gerçek isim ve gerçek kimlik üzerine kurulu olduÄŸu için entegre olduÄŸu servisler için bilgi doÄŸruluÄŸu saÄŸlayacak. Ayrıca kullanıcılar profillerindeki bilgileri, resimleri, arkadaÅŸlarını, etkinliklerini, gruplarını ve diÄŸer verilerini web üzerinde farklı servislere taşıyabilecekler.
• ArkadaÅŸlar : Kullanıcılar Facebook üzerinde baÄŸlantıda oldukları arkadaÅŸları ile farklı servisler üzerinde de baÄŸlantıda olabilecekler.
• Dinamik Gizlilik Ayarları : Facebook üzerinde yapabildiÄŸiniz gizlilik ayarlarınız aynen profilinizi kullandığınız diÄŸer sitelerde de geçerli olacak. Sadece istediÄŸiniz kullanıcıların bilgilerinize ulaÅŸabilmesi saÄŸlanacak.
• Sosyal Paylaşım : Facebook Connect kullanarak ulaÅŸtığınız web sayfalarında yaptığınız aksiyonlar Facebook beslemesinde, istek ve uyarılarında görüntülenecek. Bu ÅŸekilde tek Facebook hesabınızdan bütün sitelerde olup bitenden haber ve uyarılar alabileceksiniz.

Facebook, Facebook Connect sayesinde OpenID ile olan mücadelesini kazanacak mı? Bunu şüphesiz önümüzdeki günler gösterecek ve şirketin internet üzerindeki gerçek kimlik vizyonunun merkezi olup olamayacağını belli edecek.

DiÄŸer taraftan Facebook’un Türkiye’deki popüleritesini düşünürsek yeni web giriÅŸimleri hayata geçirmek isteyenlerin Facebook Connect’i ciddi olarak düşünmesi de etkili ve deÄŸerli olacaktır.