Nisan ayından itibaren geliştiriciler için açık olan yeni tasarım bugün itibarıyla beta olarak yayına girdi. Aylardır new.facebook.com üzerinden geri dönüşlerin bir kısmını karşılamak amacıyla kısmen paylaşılan tasarım, resmi olarak yayına alındı. new.facebook.com Adresine girdiğiniz anda yeni haline geçmiş olacaksınız. Mark Zuckerberg dünkü basın bülteninde şu an yayınlanan son halinin bir kaç hafta içinde tüm kullanıcılara standart olarak sunulacağını belirtti.

NetleÅŸtirilen çerçeveler; yenilenmiÅŸ menü çubuÄŸu; klasik sekmelerin (Duvar, Bilgi, FotoÄŸraflar, vs..) yanısıra kendi ekleyebileceÄŸiniz sekmeler; Twitter‘dan esinlenilerek göz önüne getirilen “Åžu anda ne yapıyorsun?” sorusu, Friendfeed‘den esinlenilerek geniÅŸletilmiÅŸ “Mini Feed“e ek olarak duvar yazılarının da tek sekme altında toplanması fark edilen önemli deÄŸiÅŸiklikler.

Bunun yanısıra kullanıcının Facebook içinde daha çok zaman geçirmesi için “Yeni not ekle, FotoÄŸraf ekle, Link ekle” gibi paylaşım kanalları daha çok ön plana çıkartılmış durumda. Kullanıcıya daha esnek bir kullanım sunmak için de Seesmic‘in popüleritesi göz önünde bulundularak eklenen kamera ile yorum ekleme seçeneÄŸi var. Ayrıca kamera ile çektiÄŸiniz fotoÄŸrafları doÄŸrudan albümünüze ekleyebiliyorsunuz. Bir süre sonra anlık video görüşmesi özelliÄŸini de ekleyecekleri izlenimine kapıldım, henüz hazırlar mı bu ek yük için bilmiyorum.

Gördüğünüz gibi Facebook popüler web teknolojilerinden esinlendiği yeni özelliklerle halihazırdaki kullanıcının reflekslerini yakalayabilmiş duruma geldi, hatta bir adım ötesine giderek bunu yaparken menülerini sadeleştirdi.

Ben keyif aldım, bakalım Facebook‘un bu son halini sizler de benim gibi kullanışlı bulacak mısınız?

Güncelleme: Yaşanılan kullanıcı problemleri doğrultusunda ek bir açıklama yapmak zorunda kaldım. Henüz FB üyelerinin bir kısmı bu yeni tasarımı aktive edebilecek durumdalar. Bir şekilde geçiş sürecinde sistem. Bu sorunla ilgili geri dönüşlerinizi Facebook.com üzerinden yapabilirsiniz.

Bugün Alexa Türkiye sıralamasında entresan bir site ile karşılaÅŸtım. Türkiye’nin en çok ziyaret edilen siteleri arasında 50. sırada yer alan bu site OpenDNS. Ama daha da önemlisi OpenDNS‘e trafik saÄŸlayan ülkeler arasında Türkiye‘nin Amerika‘dan sonra 2. sırada olması.

Bunun sebebini anlamak çok zor deÄŸil. Ãœlkemizde yasaklanan sitelere eriÅŸmek için birçok kullanıcı DNS ayarlarını OpenDNS‘e göre düzenliyor. Devamında ise eÄŸer yazılan adreste bir hata varsa gelen sayfa OpenDNS arama sayfası oluyor.

Åžimdi buradan şöyle bir sonuç çıkartabiliriz. Türkiye’de hem çok fazla OpenDNS kullanıcısı var, hem de adresleri çoÄŸu zaman yanlış yazdıkları için arama ekranına ulaÅŸarak siteye trafik saÄŸlıyorlar.

Burada sadece OpenDNS kullanıcısı olmanın Alexa‘da bir trafik sayımına imkan vereceÄŸini düşünmediÄŸim için böyle bir tespitte bulunuyorum. Herhalde DNS üzerinden geçen trafiÄŸi Alexa sayamıyordur diye düşünüyorum.

DiÄŸer taraftan kafamda bir de ÅŸu saptama ÅŸekilleniyor. Türkiye’deki internet kullanıcıları aslında üst düzey iÅŸlemleri istedikleri zaman kolaylıkla yapabiliyorlar.

Mesela Facebook uygulamaları. Oldukça üst düzey olduğunu düşündüğüm hatta İngilizce olmasının sorun olabileceğini tahmin ettiğim böylesine bir işlemi bile milyonlarca Türk kullanıcı yapabiliyor.

Aynı şekilde OpenDNS. Kullanabilmek için bilgisayarın DNS ayarlarını değiştirmek gibi bir işlem aslında oldukça üst düzey bir kullanım olarak değerlendirilebilir. Ama bunu görünen o ki birçok kullanıcı yapmış, ve yapmaya devam ediyor.

Buradan da şu sonucu çıkartıyorum. Türk internet kullanıcısı çok hızlı öğrenebiliyor ve isterse kullanamayacağı servis yok.

Şimdi gelelim sektörümüze. Acaba bizler Türk internet kullanıcısının bu potansiyelini yeterince değerlendirebiliyor muyuz? Yoksa çoğunlukla kapasitelerini zorlamayan basit ürünler sunmaya çalışırken aslında pazarın kalitesini düşük mü tutuyoruz?

İnanıyorum ki, eğer Türk internet kullanıcısının kendisine fayda sağlayacak, üst düzey bir uygulama olursa sorunsuz olarak kullanacaktır ve eğer Türk internet kullanıcısı kaliteyle tanışırsa Türk internet pazarı dünyada sektör olarak en üst seviyelerde yer alacaktır. Bu üst seviye de hem ekonomik, hem popülasyon, hem üretim, hem de pazar büyüklüğü anlamında olacaktır.

Çünkü yabancı dil ayrımı gözetmeden, üst düzey ürünleri kullanabilen, çok genç bir kullanıcı profiline sahip sayılı ülkelerden birinde yaşıyoruz.

Bu arada unutmadan FriendFeed‘deki Türk kullanıcı popülasyonu da ayrı bir konu. Alexa‘ya göre ÅŸu anda en çok trafik gönderen 7. ülke Türkiye.

Kısacası, biraz düşününce petrolü olup da çıkart(a)mamaktan hiç farkı olmayan bir durum geldi gözümün önüne. Sadece Webrazzi‘nin ulaÅŸtığı kitlenin bile bu gerçeÄŸi farkedip çalışmalarını bu vizyon çerçevesinde ÅŸekillendirmesi bile büyük deÄŸer, sıçrama ve fark yaratacaktır.

Bu konuda sanırım daha çok konuşmak, desteklemek, eğitmek ve hem lokal hem de global aksiyon almak gerekiyor.

Hatırlarsanız Ocak ayında Facebook‘un tercüme iÅŸini kullanıcılarına bıraktığını ve kısa süre içinde Türkçe versiyonunun yayına girebileceÄŸini bildiren bir haber yayınlamıştım.

Aradan neredeyse 5 ay geçti ve Facebook’un Türkçe dil desteÄŸi ile ilgili bir geliÅŸme duymadık. Bugün merak edip konuyu incelediÄŸimde servisin aslında tercüme iÅŸlerinin son sürat devam ettiÄŸini gördüm. Bugüne kadar 15 farklı dil Facebook’a dahil edilmiÅŸ. Ama aralarında Türkçe yok.

DiÄŸer taraftan Facebook’un üye dağılımında Türkiye’nin 4. en büyük popülasyon olduÄŸu gerçeÄŸini gösterir istatistiklerini de artık yayınlamadığını farkettim. Yanılıyorsam ve baÅŸka bir sayfaya taşındıysa öğrenmek isterim.

Bu durumda 2 farklı senaryo canlanıyor kafamda.

1. Türk kullanıcılar Facebook’u Türkçe’ye tercüme etmek konusunda çok tembel.

2. Facebook üye profilini baskın ülkelerin egemenliğine bırakmamak ve coğrafi tabanını güçlendirmek için stratejik bir hamle yapıyor.

Benim fikrim ve inandığım senaryo 2. madde yönünde.

Bu fikrimi de şöyle destekliyorum. Facebook’un en çok trafik aldığı ülkeler Türkiye’den sonra ÅŸu ÅŸekilde sıralanıyor:
Güney Afrika, Hindistan, Avusturalya, Fransa, Kolombiya, Mısır, Pakistan, Almanya, Şili, Bagladeş, Çin, Japonya, Endonezya.

Ancak servisin bugüne kadar desteklediği yabancı diller şu şekilde.

• Spanish: February 7th
• German: March 3rd
• French: March 10th
• Dutch: May 14th
• Italian: May 14th
  
• Norwegian: May 14th
  
• Polish: May 14th
  
• Japanese: May 19th
  
• Korean: May 28th
  
• Catalan: June 2nd
  
• Czech: June 10th
  
• Danish: June 10th
  
• Finnish: June 10th
  
• Portuguese (Brazilian): June 10th
  
• Swedish: June 10th

Dikkat ederseniz ağırlıklı olarak Avrupa ülkeleri ve çoÄŸunlukla Facebook’un trafik alamadığı ülkelerin dillerine öncelik verilmiÅŸ.

Facebook’un Türkçe tercümesinde destek veren okuyucularımız varsa ve bizi aydınlatırlarsa sevinirim.

Ä°lk kez TechCrunch tarafından duyurulan ve devamında Facebook tarafından doÄŸrulanan habere göre, dünyanın son dönemlerdeki en popüler sosyal ağı birkaç gün içinde platformunu açık kaynaklı olarak lanse ediyor olacakmış. Facebook‘un fbOpen ismini vereceÄŸi tahmin edilen bu giriÅŸimi sayesinde Facebook uygulaması geliÅŸtiren yüzlerce kiÅŸi ve firma isterse sahip oldukları uygulamaları platformu uygulayan diÄŸer sosyal aÄŸlarda da çalıştırabiliyor olacaklarmış.

Kısacası olay ÅŸu oluyor. Google‘ın OpenSocial giriÅŸimi ile tek bir platform, birden fazla sosyal aÄŸ ve hepsinde çalışan uygulamalar vizyonuna Facebook birkaç ay içinde cevap verdi. Artık Facebook için geliÅŸtirilen herhangi bir uygulama, platformu destekleyen diÄŸer sosyal aÄŸlarda da kullanılabilecek.

Konuyla ilgili açıklama geldiğinde hepimiz net olarak detayları öğrenmiş olacağız. Ancak görünen o ki Facebook bu atılımı ile gücüne güç katacak ve son dönemlerde ivmesi düşen uygulama geliştirici ilgisini yeniden alevlendirmiş olacak.

MySpace‘in Twitter ile gerçekleÅŸtirdiÄŸi ‘data availability‘ denemesinden sonra Open Social’a bu sefer farklı bir açıdan yaklaşıyoruz! Çünkü FB gerçekleÅŸtiriyor bunun bir basamak ötesini. Facebook Platform‘un 3. basamağı olarak nitelendirilen Facebook Connect biraz önce resmi olarak açıklandı. Artık herhangi bir siteye Facebook kimliÄŸinizi, arkadaÅŸlarınızı ve bilgilerinizi baÄŸlayabileceksiniz.

Her şeyin böyle kolaylaşıyor olması harika gözüküyor. Sistem önümüzdeki haftalarda oturmuş olarak karşımızda olacak. Ekran görüntüleri şimdilik Digg ile ilk anlaşmanın yapıldığının göstergesi diyebiliriz. Diğer sitelerle de Facebook bağlantı izinleri tabii ki sırasıyla gelecektir.

Facebook Connect hızlı bir değişimi beraberinde getirecek gibi gözüküyor. Facebook ilk popüler olduğu günlerde gerçek kimlik trendi başlamıştı fakat diğer sitelerdeki rumuz kullanma alışkanlığımız bildiğiniz gibi devam ediyor. Ama bu gelişmelerden sonra yeni bir hızla; gerçek kimliklerimiz, arkadaşlarımız ve bilgilerimiz diğer sitelerde de bizimle olabilecek! Yani yeni bir trendin kokusu geliyor - kendisinden önce!

Arkadaşlarımızın da bizimle geldiğini düşünürsek; ekran görüntüsündeki gibi Digg benzeri sitelerde de bir sosyallik patlaması yaşanacak, tüm alışkanlıklar ve özellikle tüm yeni girişim fikirleri başka bir farklılaşacak demektir.

Heyecanlı bir web dünyası ve daha nezih gezintiler bizleri bekliyor!